Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα από τα πιο κρίσιμα γεωπολιτικά διλήμματα της σύγχρονης ιστορίας της: μπορεί να αντέξει ένα «δεύτερο Κυπριακό» στα ανατολικά της σύνορα;...
Μια παγωμένη σύγκρουση με αμφισβητούμενα εδάφη, μόνιμη στρατιωτική ένταση και ένα διπλωματικό βάρος που θα δηλητηριάζει τις σχέσεις με τη Μόσχα για δεκαετίες;
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία δεν κρίνεται μόνο η ειρήνη, αλλά το αν η ήπειρος θα αποκτήσει μια νέα ανοιχτή πληγή, αντίστοιχη με εκείνη της Κύπρου. Μια πληγή που θα υπονομεύει κάθε έννοια ευρωπαϊκής ασφάλειας και θα καθορίζει τις ισορροπίες για γενιές.
Την ίδια στιγμή, η πρόταση για παραχώρηση ελέγχου στο Ντονέτσκ με αντάλλαγμα 800 δισ. δολάρια ανοικοδόμησης και δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας παρουσιάζεται ως «ρεαλιστικός συμβιβασμός». Πίσω όμως από τον ρεαλισμό κρύβεται το κρίσιμο ερώτημα: επιδιώκει η Ρωσία μια καθαρή, οριστική διευθέτηση για να αποφύγει ένα καθεστώς διαρκούς αμφισβήτησης τύπου Κύπρου — ή επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα που θα νομιμοποιήσουν τον αναθεωρητισμό;
Το σχέδιο που αλλάζει τον χάρτη
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Corriere della Sera (Ιανουάριος 2026), οι συνομιλίες βασίζονται σε τέσσερα έγγραφα:
Ένα κείμενο-«ομπρέλα» για το συνολικό πλαίσιο ειρήνης
Ένα αναλυτικό σχέδιο ανοικοδόμησης 800 δισ. δολαρίων
Ένα έγγραφο για δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας
Ένα κείμενο που καθορίζει τη σειρά των βημάτων, με προαπαιτούμενη την παραχώρηση του Ντονέτσκ
Οι δύο απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, μετά από συνομιλίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ταξίδεψαν στο Άμπου Ντάμπι, όπου ξεκίνησαν οι πρώτες απευθείας ρωσο-ουκρανικές διαπραγματεύσεις από το 2022. Στις αποσκευές τους μετέφεραν τα προσχέδια μιας συμφωνίας που, αν υλοποιηθεί, θα αναδιατάξει τον γεωπολιτικό χάρτη της Ευρώπης.
Το πολιτικά εκρηκτικό σημείο για τον Ζελένσκι
Το πιο επικίνδυνο σκέλος αφορά την παραχώρηση στη Ρωσία του τμήματος του Ντονέτσκ που παραμένει υπό ουκρανικό έλεγχο. Ο Κροάτης πρωθυπουργός Αντρέι Πλένκοβιτς φέρεται να εισηγείται μια λύση de facto και όχι de iure, ώστε να παραμείνει «παράθυρο» επανεξέτασης στο μέλλον.
Για τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όμως, μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να αποδειχθεί πολιτικά μοιραία. Η ουκρανική κοινή γνώμη παραμένει αντίθετη σε παραχωρήσεις, ενώ η απώλεια των οχυρώσεων στο Ντονέτσκ θα άνοιγε μια επικίνδυνη πεδιάδα προς τον Δνείπερο και δυνητικά προς την Οδησσό. Η απώλεια πρόσβασης στη Μαύρη Θάλασσα θα σήμαινε στρατηγική ασφυξία για την Ουκρανία.
Οι ΗΠΑ προσφέρουν δύο ισχυρά αντισταθμίσματα:
Χρηματοδότηση 800 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση, με καθοριστικό ρόλο του επικεφαλής της BlackRock, Λάρι Φινκ
Αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας, με πιθανή ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία
Η πραγματικότητα στο πεδίο
Στρατιωτικά, η Ρωσία έχει ρίξει το βάρος στο Ντονέτσκ. Το Ποκρόφσκ βρίσκεται υπό ισχυρή πίεση και η πτώση του θα αποσυνδέσει την ουκρανική άμυνα στην περιοχή. Το Λουχάνσκ βρίσκεται σχεδόν εξ ολοκλήρου υπό ρωσικό έλεγχο, η Ζαπορίζια σε μεγάλο ποσοστό, ενώ στη Χερσώνα η κατάσταση παραμένει μοιρασμένη.
Η Μόσχα επιδιώκει είτε πλήρη εδαφική αναγνώριση των τεσσάρων προσαρτημένων περιφερειών είτε συνέχιση του πολέμου. Από την άλλη, ο Ζελένσκι δύσκολα θα αποδεχθεί παραχώρηση εδαφών που δεν έχουν κατακτηθεί πλήρως.
Γιατί η Ρωσία φοβάται ένα «2ο Κυπριακό»
Στον πυρήνα της ρωσικής στρατηγικής βρίσκεται ένας φόβος: να μην καταλήξει με ένα μόνιμο, άλυτο ζήτημα στην καρδιά της Ευρώπης — ένα «δεύτερο Κυπριακό».
Μια κατάσταση όπου:
Η σύγκρουση παγώνει χωρίς πλήρη αναγνώριση
Οι σχέσεις με την Ευρώπη παραμένουν μόνιμα τεταμένες
Το ζήτημα καταναλώνει διπλωματικό κεφάλαιο για δεκαετίες
Η Ρωσία επιδιώκει μια συνθήκη που να «κλείνει» το εδαφικό οριστικά. Ο Τραμπ φαίνεται διατεθειμένος να εξετάσει μια τέτοια φόρμουλα, όμως η Ευρώπη δυσκολεύεται να αποδεχθεί αλλαγή συνόρων διά της ισχύος.
Λύση ή παγίδα;
Ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία, η υλοποίησή της θα είναι εξαιρετικά δύσκολη. Οι πόλεμοι που λήγουν με αμοιβαία δυσπιστία δεν κλείνουν εύκολα.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο Ζελένσκι θα αντέξει πολιτικά. Είναι αν η Ευρώπη θα αντέξει στρατηγικά.
Αν δεν βρεθεί μια λύση που να γίνει αποδεκτή πρώτα από τους ίδιους τους Ουκρανούς, το ενδεχόμενο ενός «παγωμένου» μετώπου στην καρδιά της ηπείρου — ενός «2ου Κυπριακού» — δεν είναι καθόλου θεωρητικό.
Και τότε, η ειρήνη δεν θα είναι το τέλος του πολέμου. Θα είναι απλώς η αρχή μιας νέας, μακράς και επικίνδυνης εκκρεμότητας για ολόκληρη τη Γηραιά Ήπειρο.
Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική καμπή.
Η έκβαση των διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία δεν θα καθορίσει μόνο τα σύνορα ενός κράτους, αλλά το ίδιο το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Αν η ήπειρος αποδεχθεί μια λύση που θυμίζει «δεύτερο Κυπριακό», τότε θα κληρονομήσει μια μόνιμη εστία αστάθειας στην καρδιά της.
Αν, αντίθετα, επιδιώξει μια συμφωνία που να στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο και στη βούληση των ίδιων των Ουκρανών, ίσως καταφέρει να αποτρέψει έναν νέο γεωπολιτικό εφιάλτη.
Σε κάθε περίπτωση, η ειρήνη δεν θα είναι απλώς το τέλος των εχθροπραξιών. Θα είναι η αρχή μιας νέας εποχής, όπου η Ευρώπη θα πρέπει να αποδείξει αν μπορεί να σταθεί ενωμένη, αποφασιστική και ικανή να προστατεύσει τις αρχές πάνω στις οποίες χτίστηκε. Το στοίχημα είναι μεγάλο — και το αποτέλεσμα θα καθορίσει την πορεία της ηπείρου για δεκαετίες.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει η Σοφία Παπανδρέου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου