Το Λάθος «Φάρμακο» της ΕΚΤ: Πώς τα Υψηλά Επιτόκια Γονατίζουν τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και την Ελλάδα...
Όταν το φυσικό αέριο ακριβαίνει, οι γεωπολιτικές κρίσεις φρενάρουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και οι πρώτες ύλες παίρνουν φωτιά, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αντιδρά σχεδόν μηχανικά: αυξάνει τα επιτόκια. Η επιλογή αυτή παρουσιάζεται ως η μοναδική γραμμή άμυνας απέναντι στον πληθωρισμό. Είναι όμως η σωστή θεραπεία ή πρόκειται για μια επικίνδυνη, δογματική διάγνωση;
Σε μια καίρια παρέμβασή του, ο Μιχάλης Σάλλας (Πρόεδρος της Lyktos Group και Επίτιμος Πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς) ξεδιπλώνει τον παραλογισμό αυτής της πολιτικής, εξηγώντας γιατί το «ακριβό χρήμα» αποτυγχάνει να χτυπήσει τη ρίζα του προβλήματος, λειτουργώντας τελικά ως οικονομικός στραγγαλισμός για τους πολλούς.
Η Λάθος Διάγνωση: Πληθωρισμός Ζήτησης vs Πληθωρισμός Κόστους
Η οικονομική θεωρία είναι ξεκάθαρη ως προς το πότε χρησιμεύει η αύξηση των επιτοκίων. Ωστόσο, η τρέχουσα κρίση έχει εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά:
Πότε δουλεύουν τα επιτόκια: Όταν η οικονομία «υπερθερμαίνεται», δηλαδή όταν υπάρχει υπερβολική ζήτηση, αλόγιστος υπερδανεισμός και πλεονάζουσα ρευστότητα στην αγορά. Εκεί, το ακριβό χρήμα φρενάρει την κατανάλωση.
Γιατί αποτυγχάνουν σήμερα: Ο τρέχων πληθωρισμός είναι πληθωρισμός κόστους (πλευρά της προσφοράς). Η αύξηση των επιτοκίων δεν πρόκειται να μειώσει την τιμή του φυσικού αερίου, δεν θα παράξει περισσότερο πετρέλαιο και δεν θα κάνει φθηνότερα τα λιπάσματα.
Το συμπέρασμα: Τα υψηλά επιτόκια δεν μειώνουν το κόστος παραγωγής. Απλώς περιορίζουν βίαια την οικονομική δραστηριότητα, αναγκάζοντας την κοινωνία να προσαρμοστεί στις υψηλές τιμές μέσα από τη φτώχεια και την ύφεση.
Οι Παράπλευρες Απώλειες: Ποιοι Χάνουν και Ποιοι Κερδίζουν
Η οριζόντια αύξηση του κόστους του χρήματος δεν πλήττει όλους τους παίκτες της αγοράς με τον ίδιο τρόπο. Στην πραγματικότητα, διευρύνει τις ανισότητες:
| Οικονομικός Μονάδα | Αντίκτυπος από τα Υψηλά Επιτόκια |
| Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜμΕ) | Στραγγαλισμός. Αποτελούν πάνω από το 90% της οικονομίας και εξαρτώνται αποκλειστικά από τον τραπεζικό δανεισμό, ο οποίος γίνεται απλησίαστος. |
| Μεγάλοι Όμιλοι | Ανθεκτικότητα. Διαθέτουν ισχυρούς ισολογισμούς, αποθέματα ρευστότητας και άμεση πρόσβαση στις διεθνείς κεφαλαιαγορές. |
| Νοικοκυριά & Δανειολήπτες | Εξόντωση. Τα στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια ακριβαίνουν, μειώνοντας δραματικά το διαθέσιμο εισόδημα. |
| Χρηματοπιστωτικός Τομέας | Ενίσχυση. Οι τράπεζες συχνά βλέπουν τα κέρδη τους να εκτινάσσονται λόγω της διεύρυνσης του περιθωρίου μεταξύ επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων. |
Το Διπλό Κτύπημα στην Ελλάδα
Για χώρες με τα χαρακτηριστικά της Ελλάδας —που κουβαλούν υψηλό δημόσιο και ιδιωτικό χρέος— η συνταγή της ΕΚΤ είναι διπλά επώδυνη.
Αυξάνει το κόστος δανεισμού του κράτους, περιορίζοντας τα απαραίτητα κονδύλια για κοινωνική πολιτική.
Παγώνει τις επενδύσεις, τη στιγμή που η χώρα έχει ανάγκη από αναπτυξιακό άλμα για να καλύψει το χαμένο έδαφος των προηγούμενων κρίσεων.
Το επιχείρημα ότι ο πληθωρισμός υποχώρησε την περίοδο 2022–2024 λόγω των επιτοκίων καταρρίπτεται από τα γεγονότα. Η αποκλιμάκωση ήρθε κυρίως επειδή υποχώρησαν οι τιμές του φυσικού αερίου, διαφοροποιήθηκαν οι πηγές ενέργειας και υπήρξαν κρατικές παρεμβάσεις — όχι επειδή ακρίβαινε το χρήμα.
Η Στρατηγική Αποτυχία της Ευρώπης και η Ανάγκη για Ισχυρό Κράτος
Το βαθύτερο πρόβλημα είναι ότι η Ευρώπη προσπαθεί να λύσει δομικά και στρατηγικά προβλήματα με λογιστικά εργαλεία. Μισό αιώνα μετά τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του '70, η ήπειρος παραμένει τραγικά ευάλωτη στα ίδια ακριβώς εξωτερικά σοκ.
Αντί η ΕΚΤ να μαζεύει τη ρευστότητα, η Ευρώπη θα έπρεπε να επενδύει μαζικά στην ενεργειακή της ασφάλεια, στην εγχώρια παραγωγή κρίσιμων πρώτων υλών και στη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων.
Η κρίση αυτή αναδεικνύει τα όρια του παραδοσιακού νεοφιλελευθερισμού. Οι αγορές δεν μπορούν να αυτορρυθμιστούν σε περιβάλλον γεωπολιτικής και επισιτιστικής αστάθειας. Η εποχή μας δεν απαιτεί «λιγότερο κράτος», αλλά ένα κράτος σοβαρό, ισχυρό, αποτελεσματικό, με μακρόπνοη στρατηγική που θα προστατεύει την παραγωγική βάση και τους πολίτες της.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Πηνελόπη Μπουρινέζου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου