Η αεροπορία αντιμέτωπη με έναν πιο θερμό και ταραχώδη ουρανό – Γιατί οι επιβάτες μπορεί να βιώνουν περισσότερες αναταράξεις και καθυστερήσεις...
Από τις ισχυρότερες καταιγίδες που παραλύουν αεροδρόμια μέχρι τις αόρατες αναταράξεις σε ύψος 35.000 ποδιών, η κλιματική αλλαγή δημιουργεί μια νέα πρόκληση για την αεροπορία. Τι αλλάζει στους ουρανούς και τι σημαίνει αυτό για τους επιβάτες;
Η αεροπορία έχει μάθει να λειτουργεί σε έναν κόσμο όπου ο καιρός αποτελεί καθημερινό επιχειρησιακό παράγοντα. Καταιγίδες, ισχυροί άνεμοι, ομίχλη, χιόνι και ακραίες θερμοκρασίες μπορούν να προκαλέσουν καθυστερήσεις και εκτροπές.
Όμως η κλιματική αλλαγή αλλάζει σταδιακά το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί το παγκόσμιο αεροπορικό σύστημα.
Δεν σημαίνει ότι κάθε πτήση του μέλλοντος θα είναι πιο επικίνδυνη ή ότι οι καταιγίδες θα γίνουν παντού συχνότερες. Σημαίνει όμως ότι ορισμένα ακραία καιρικά φαινόμενα αναμένεται να γίνουν εντονότερα, ενώ ένα συγκεκριμένο φαινόμενο που αφορά άμεσα τις πτήσεις —η clear-air turbulence— έχει ήδη παρουσιάσει σημαντική αύξηση.
Όταν μια καταιγίδα «κλείνει» τον ουρανό
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για την αεροπορία δεν είναι απαραίτητα μια μεμονωμένη καταιγίδα.
Το πραγματικό πρόβλημα δημιουργείται όταν πολλές καταιγίδες αναπτύσσονται ταυτόχρονα σε μια περιοχή με πολύ πυκνή εναέρια κυκλοφορία.
Τότε οι πιλότοι δεν μπορούν απλώς να περάσουν μέσα από την καταιγίδα. Την αποφεύγουν, ζητώντας αλλαγές πορείας και ύψους. Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας πρέπει με τη σειρά τους να αναδρομολογήσουν δεκάδες ή ακόμη και εκατοντάδες αεροσκάφη.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένα ντόμινο καθυστερήσεων.
Ένα αεροπλάνο που δεν μπορεί να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο προορισμού μπορεί να χρειαστεί να παραμείνει στον αέρα, να αλλάξει πορεία ή να κατευθυνθεί σε εναλλακτικό αεροδρόμιο.
Εάν την ίδια στιγμή πολλά ακόμη αεροσκάφη αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα, τα διαθέσιμα αεροδρόμια μπορεί να αρχίσουν να γεμίζουν.
Και τότε το πρόβλημα δεν βρίσκεται πλέον μόνο στον ουρανό.
Μεταφέρεται στους διαδρόμους, στις πύλες, στα καύσιμα, στα πληρώματα και τελικά στους ίδιους τους επιβάτες.
Η κλιματική αλλαγή δεν σημαίνει απαραίτητα περισσότερες καταιγίδες
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.
Η επιστήμη δεν λέει ότι κάθε περιοχή θα έχει υποχρεωτικά περισσότερες καταιγίδες.
Το Met Office επισημαίνει ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι πιθανό να αυξηθεί η ένταση ορισμένων ακραίων καιρικών φαινομένων, ενώ δεν είναι βέβαιο ότι θα αυξηθεί συνολικά ο αριθμός των καταιγίδων.
Η βασική φυσική εξήγηση είναι απλή: ο θερμότερος αέρας μπορεί να συγκρατεί περισσότερη υγρασία.
Όταν αυτή η θερμότητα και η υγρασία συνδυάζονται με τις κατάλληλες ατμοσφαιρικές συνθήκες, μπορούν να δημιουργήσουν ισχυρότερη αστάθεια και πιο έντονες βροχοπτώσεις.
Οι προβολές του Met Office δείχνουν ότι οι βροχοπτώσεις μικρής διάρκειας αλλά μεγάλης έντασης είναι πιθανό να γίνουν ισχυρότερες καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα αεροδρόμια.
Η βροχή μπορεί να γίνει πρόβλημα πολύ πριν φτάσει η καταιγίδα
Για ένα μεγάλο διεθνές αεροδρόμιο, μια ακραία βροχόπτωση δεν σημαίνει απλώς ότι οι επιβάτες θα βραχούν.
Μπορεί να επηρεάσει τους διαδρόμους, την πρόσβαση στο αεροδρόμιο, τους δρόμους και τα σιδηροδρομικά δίκτυα, αλλά και τις ίδιες τις υποδομές.
Το Met Office αναφέρει ότι οι έντονες βροχοπτώσεις συνδέονται ήδη με αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών και προβλέπει ότι τα ακραία επεισόδια βροχόπτωσης θα ενταθούν περαιτέρω.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν το Ντουμπάι, όπου οι ακραίες βροχοπτώσεις του Απριλίου 2024 προκάλεσαν σοβαρές διαταραχές στη λειτουργία του αεροδρομίου.
Για την αεροπορία, επομένως, η κλιματική αλλαγή δεν είναι μόνο ζήτημα του τι συμβαίνει πάνω από τα σύννεφα.
Είναι και ζήτημα του τι συμβαίνει στο έδαφος.
Η αόρατη απειλή στα 35.000 πόδια
Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας.
Οι αναταράξεις δεν εμφανίζονται μόνο μέσα σε καταιγίδες.
Υπάρχει ένα είδος αναταράξεων που μπορεί να εμφανιστεί σε φαινομενικά καθαρό ουρανό, χωρίς σύννεφα ή άλλη ορατή προειδοποίηση.
Ονομάζεται clear-air turbulence (CAT).
Συνδέεται μεταξύ άλλων με ισχυρά jet streams και με μεγάλες διαφορές στην ταχύτητα του ανέμου μεταξύ διαφορετικών ατμοσφαιρικών στρωμάτων.
Και σε αντίθεση με μια καταιγίδα, δεν είναι πάντα κάτι που ο πιλότος μπορεί να δει και να αποφύγει εγκαίρως.
Οι αναταράξεις έχουν ήδη αυξηθεί
Εδώ η επιστημονική εικόνα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.
Μελέτη ερευνητών του University of Reading και του Met Office, που εξέτασε δεδομένα από το 1979 έως το 2020, βρήκε σημαντική αύξηση της clear-air turbulence στις μέσες γεωγραφικές ζώνες όπου πετούν πολλά αεροσκάφη.
Στον Βόρειο Ατλαντικό, για παράδειγμα, η διάρκεια των ελαφρών ή ισχυρότερων αναταράξεων αυξήθηκε κατά 17%, ενώ οι μέτριες ή ισχυρότερες κατά 37%.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το στοιχείο για τις σοβαρές ή ισχυρότερες αναταράξεις: αυξήθηκαν κατά 55%, από περίπου 17,7 ώρες ετησίως σε ένα αντιπροσωπευτικό σημείο το 1979 σε περίπου 27,4 ώρες το 2020.
Δεν σημαίνει ότι ένα αεροπλάνο έχει 55% περισσότερες πιθανότητες να αντιμετωπίσει σοβαρές αναταράξεις σε κάθε πτήση.
Σημαίνει ότι η συνολική συχνότητα του συγκεκριμένου φαινομένου στην ατμόσφαιρα έχει αυξηθεί σημαντικά.
Γιατί θερμαίνεται η Γη και τα αεροπλάνα συναντούν περισσότερη CAT;
Η σύνδεση σχετίζεται με τη δυναμική της ατμόσφαιρας και ιδιαίτερα με τα jet streams.
Καθώς το κλίμα θερμαίνεται, αλλάζουν οι θερμοκρασιακές διαφορές μεταξύ διαφορετικών περιοχών και τα χαρακτηριστικά της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας.
Αυτές οι αλλαγές μπορούν να ενισχύσουν τις συνθήκες που δημιουργούν αναταράξεις κοντά σε ισχυρά ρεύματα αέρα.
Οι ερευνητές του University of Reading εκτιμούν ότι η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί στο μέλλον.
Σε ορισμένες μελλοντικές προβολές, η σοβαρή clear-air turbulence θα μπορούσε να γίνει ακόμη συχνότερη στις βασικές αεροπορικές διαδρομές.
Κινδυνεύουν οι επιβάτες;
Για τον μέσο επιβάτη, η απάντηση είναι καθησυχαστική: η εμπορική αεροπορία παραμένει εξαιρετικά ασφαλής.
Οι αναταράξεις είναι κατά κανόνα περισσότερο πρόβλημα άνεσης παρά απειλή για το ίδιο το αεροσκάφος.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά τους ανθρώπους μέσα στην καμπίνα όταν δεν είναι δεμένοι.
Ένας επιβάτης που σηκώνεται από τη θέση του ή ένα μέλος του πληρώματος που κινείται στον διάδρομο μπορεί να τραυματιστεί σοβαρά εάν το αεροσκάφος συναντήσει ξαφνικά ισχυρές αναταράξεις.
Γι' αυτό και οι πιλότοι ζητούν από τους επιβάτες να παραμένουν δεμένοι ακόμη και όταν η ένδειξη για τις ζώνες ασφαλείας έχει σβήσει, ιδιαίτερα σε πτήσεις όπου αναμένονται μεταβολές του καιρού.
Η τεχνολογία προσπαθεί να προλάβει το πρόβλημα
Η αεροπορική βιομηχανία δεν περιμένει παθητικά.
Τα σύγχρονα αεροσκάφη διαθέτουν προηγμένα weather radars, ενώ οι πιλότοι έχουν πρόσβαση σε συνεχώς ενημερωμένες μετεωρολογικές πληροφορίες.
Το πρόβλημα είναι ότι ένα weather radar μπορεί να εντοπίσει αποτελεσματικά τις καταιγίδες, αλλά η clear-air turbulence είναι πολύ δυσκολότερη υπόθεση.
Εκεί η τεχνολογία προσπαθεί να βελτιώσει την πρόβλεψη.
Ερευνητές εξετάζουν ακόμη και τεχνολογίες που χρησιμοποιούν λέιζερ για την ανίχνευση διαταραχών στην ατμόσφαιρα πριν αυτές γίνουν αντιληπτές από το αεροσκάφος.
Ο στόχος είναι απλός: να δοθεί στον πιλότο περισσότερος χρόνος για να αντιδράσει.
Περισσότερες αναταράξεις δεν σημαίνει πιο επικίνδυνες πτήσεις
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα.
Η αύξηση της clear-air turbulence είναι πραγματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη.
Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η αεροπορία οδεύει προς μια εποχή επικίνδυνων πτήσεων.
Τα αεροσκάφη σχεδιάζονται με σημαντικά περιθώρια ασφαλείας, οι πιλότοι εκπαιδεύονται για την αντιμετώπιση αναταράξεων και τα συστήματα πρόγνωσης βελτιώνονται συνεχώς.
Η μεγαλύτερη αλλαγή πιθανότατα θα αφορά περισσότερο την επιχειρησιακή διαχείριση: περισσότερες αλλαγές διαδρομής, περισσότερη κατανάλωση καυσίμου, μεγαλύτερη ανάγκη για ακριβείς προγνώσεις και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περισσότερες καθυστερήσεις.
Και υπάρχει ακόμη ένας κίνδυνος: η στάθμη της θάλασσας
Η κλιματική αλλαγή δεν επηρεάζει μόνο τον ουρανό.
Πολλά μεγάλα αεροδρόμια βρίσκονται κοντά στη θάλασσα και σε χαμηλό υψόμετρο.
Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, οι ισχυρότερες βροχοπτώσεις και τα ακραία επεισόδια καταιγίδων δημιουργούν έναν επιπλέον κίνδυνο για υποδομές που έχουν σχεδιαστεί πριν από δεκαετίες.
Αυτό σημαίνει ότι τα αεροδρόμια του μέλλοντος θα χρειαστούν μεγαλύτερες επενδύσεις σε αντιπλημμυρική προστασία, αποστράγγιση, ανθεκτικούς διαδρόμους και υποδομές που μπορούν να λειτουργούν σε πολύ πιο ακραίες συνθήκες.
Το νέο αεροπορικό τοπίο
Η αεροπορία έχει περάσει δεκαετίες μαθαίνοντας να αντιμετωπίζει τον καιρό.
Τώρα πρέπει να προσαρμοστεί σε έναν καιρό που αλλάζει.
Πιο έντονα επεισόδια βροχής, αυξημένες θερμοκρασίες, μεγαλύτερη πίεση στις υποδομές, πιθανώς πιο δύσκολη διαχείριση των καταιγίδων και —κυρίως— περισσότερη clear-air turbulence συνθέτουν ένα νέο περιβάλλον για τις πτήσεις.
Οι επιβάτες πιθανότατα δεν θα αντιληφθούν αυτή την αλλαγή ως μια ξαφνική «επικίνδυνη εποχή» των αεροπλάνων.
Μπορεί όμως να τη δουν διαφορετικά: περισσότερες προειδοποιήσεις για τις ζώνες αναταράξεων, περισσότερες αλλαγές πορείας, περισσότερες καθυστερήσεις και αυξανόμενη ανάγκη για πρόγνωση του καιρού με ακρίβεια λεπτών και όχι απλώς ωρών.
Ο ουρανός παραμένει ασφαλής.
Αλλά γίνεται πιο δύσκολος στην πρόβλεψη.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει o Θέογνις Αιγίσιος
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου