ΕΕ: Πρόταση για νέο καθεστώς σχέσεων με τον Καναδά – Στο τραπέζι το «συνεργαζόμενο μέλος»

 

 ΕΕ: Η πρόταση-έκπληξη για τον Καναδά – Θέλει να γίνει ο πρώτος «συνεργαζόμενος εταίρος» της Ένωσης...

 

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν άνοιξε την πόρτα για ένα νέο μοντέλο σχέσεων με την Οτάβα – Άμυνα, ενέργεια, κρίσιμα ορυκτά, τεχνολογία και Αρκτική στο επίκεντρο

Μια νέα και ιδιαίτερα φιλόδοξη σχέση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Καναδά προτείνει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανοίγοντας για πρώτη φορά την προοπτική ο Καναδάς να γίνει ο πρώτος «συνεργαζόμενος εταίρος» ή «associate member» της ΕΕ.

Η πρόταση διατυπώθηκε την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, κατά την ετήσια ομιλία της για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ.

Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι θέλει να εργαστεί με τον Κάρνεϊ ώστε να «ανοίξει η πόρτα» για να γίνει ο Καναδάς ο πρώτος associate member της ΕΕ. Παράλληλα, πρότεινε η σχέση των δύο πλευρών να περάσει σε ένα πολύ βαθύτερο επίπεδο, πέρα από την υφιστάμενη εμπορική συμφωνία CETA.

 

Δεν σημαίνει ένταξη στην ΕΕ

Η πρόταση δεν σημαίνει ότι ο Καναδάς γίνεται μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το καθεστώς «associate member» δεν αποτελεί σήμερα τυποποιημένη κατηγορία πλήρους συμμετοχής που προβλέπεται από τις Συνθήκες της ΕΕ. Το ακριβές περιεχόμενο μιας τέτοιας σχέσης θα πρέπει να καθοριστεί μέσα από μελλοντικές διαπραγματεύσεις.

Γι' αυτό και το ενδιαφέρον βρίσκεται περισσότερο στο τι θα μπορούσε να περιλαμβάνει η νέα σχέση παρά σε μια διαδικασία ένταξης του Καναδά στην ΕΕ.

 

 

Από το CETA σε μια «Alliance for the Future»

Η φον ντερ Λάιεν περιέγραψε τη νέα κατεύθυνση ως μετάβαση από το CETA σε μια «Alliance for the Future», δηλαδή μια πολύ ευρύτερη συνεργασία που θα καλύπτει όχι μόνο το εμπόριο αλλά και την οικονομική και στρατηγική ασφάλεια.

Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να συνεργαστούν στενότερα σε:

• άμυνα και αμυντική βιομηχανία,

• ενέργεια,

• κρίσιμα ορυκτά,

• μπαταρίες,

• τεχνητή νοημοσύνη,

• κβαντικές τεχνολογίες,

• κυβερνοασφάλεια,

• προηγμένη τεχνολογία,

• παραγωγή και εφοδιαστικές αλυσίδες,

• Αρκτική και

• οικονομική ασφάλεια.

Η πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε ότι η συνεργασία δεν παρουσιάζεται ως συμμαχία «εναντίον» κάποιας άλλης χώρας, αλλά ως προσπάθεια ενίσχυσης των δυνατοτήτων της Ευρώπης και του Καναδά.

 

 

Ο Καναδάς είχε ήδη ανοίξει την πόρτα

Η πρωτοβουλία των Βρυξελλών δεν εμφανίζεται από το πουθενά.

Η κυβέρνηση του Μαρκ Κάρνεϊ έχει ήδη δηλώσει ότι θέλει να διαφοροποιήσει τις διεθνείς συνεργασίες του Καναδά και να ενισχύσει τους δεσμούς με τους Ευρωπαίους εταίρους.

Σε επίσημη ανακοίνωση στις 12 Σεπτεμβρίου, η καναδική κυβέρνηση χαρακτήρισε τις ευρωπαϊκές χώρες «φυσικούς εταίρους» και ανέφερε ότι η Οτάβα επιδιώκει μεγαλύτερη συνεργασία σε εμπόριο, επενδύσεις και ασφάλεια.

Μάλιστα, στις 15 Σεπτεμβρίου ο Κάρνεϊ δήλωσε ότι ο Καναδάς θα ξεκινήσει τον επόμενο μήνα συζητήσεις με την ΕΕ για μια «unique security and economic alliance», με στόχο την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της χώρας.

Μία ημέρα αργότερα, μετά τη συνάντησή του με τη φον ντερ Λάιεν, ο Κάρνεϊ καλωσόρισε την πρόταση να προχωρήσουν πέρα από το CETA προς μια πιο φιλόδοξη συμμαχία. Οι δύο πλευρές συζήτησαν, μεταξύ άλλων, κρίσιμα ορυκτά, ενέργεια, άμυνα, έρευνα, προηγμένες τεχνολογίες, διαστημικές δυνατότητες, χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και ψηφιακό εμπόριο.

 

 

Η οικονομική διάσταση

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ήδη ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους του Καναδά.

Σύμφωνα με την καναδική κυβέρνηση, η συνολική αξία του εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών μεταξύ Καναδά και ΕΕ έφτασε περίπου τα 178 δισ. καναδικά δολάρια το 2025.

Η ΕΕ αποτελεί επίσης τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή άμεσων ξένων επενδύσεων στον Καναδά μετά τις ΗΠΑ, ενώ οι καναδικές επενδύσεις στην ΕΕ ανέρχονταν σε περίπου 315 δισ. καναδικά δολάρια το 2025.

Υπάρχει ήδη το CETA, η Συμφωνία Οικονομικής και Εμπορικής Συνεργασίας Καναδά–ΕΕ.

Με την πλήρη εφαρμογή της, περίπου 99% των δασμολογικών γραμμών για τα αγαθά αναμένεται να είναι χωρίς δασμούς.

Η ίδια η φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι το εμπόριο αγαθών μεταξύ ΕΕ και Καναδά έχει αυξηθεί κατά 75% σε λιγότερο από μία δεκαετία, υποστηρίζοντας ότι το CETA έχει ήδη δείξει τη δυναμική μιας τέτοιας συνεργασίας.

Το επόμενο βήμα, επομένως, δεν θα ήταν απλώς περισσότερη απελευθέρωση του εμπορίου. Θα μπορούσε να αφορά βαθύτερη συνεργασία σε υπηρεσίες, επενδύσεις, τεχνολογία, άμυνα και στρατηγικές αλυσίδες εφοδιασμού.

 

 

Γιατί τα κρίσιμα ορυκτά έχουν τόσο μεγάλη σημασία

Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του Καναδά για την Ευρώπη είναι οι φυσικοί του πόροι.

Ο Καναδάς διαθέτει 34 ορυκτά που περιλαμβάνονται στον κατάλογο κρίσιμων ορυκτών της χώρας. Το 2025 βρισκόταν μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων παραγωγών παγκοσμίως για 11 κρίσιμα ορυκτά, μεταξύ των οποίων ουράνιο, νικέλιο, κοβάλτιο, παλλάδιο, πλατίνα, αλουμίνιο και νιόβιο.

Για την Ευρώπη, η διαφοροποίηση των προμηθειών κρίσιμων πρώτων υλών αποτελεί σημαντικό ζήτημα οικονομικής και βιομηχανικής ασφάλειας.

Η συνεργασία με τον Καναδά θα μπορούσε επομένως να συνδέσει τις καναδικές πρώτες ύλες με ευρωπαϊκή μεταποίηση, τεχνολογία και βιομηχανικές αλυσίδες.

 

 

Ενέργεια και Αρκτική

Η ενέργεια είναι ένας ακόμη τομέας όπου τα συμφέροντα των δύο πλευρών συγκλίνουν.

Ο Καναδάς είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, ενώ η παραγωγή αργού έφτασε σε επίπεδα-ρεκόρ το 2025. Η χώρα διαθέτει επίσης σημαντικές δυνατότητες στον τομέα του LNG.

Παράλληλα, η Αρκτική αποκτά αυξανόμενη γεωπολιτική σημασία.

Η φον ντερ Λάιεν πρότεινε η Αρκτική να αποτελέσει εμβληματικό κοινό σχέδιο ΕΕ–Καναδά, συνδέοντας την περιοχή με την ενέργεια, τις υποδομές, την ασφάλεια και τις νέες τεχνολογίες.

 

 

Και η άμυνα μπαίνει στο τραπέζι

Η σχέση δεν περιορίζεται στην οικονομία.

Ο Καναδάς έγινε τον Φεβρουάριο του 2026 η πρώτη μη ευρωπαϊκή χώρα που εντάχθηκε στο SAFE, το ευρωπαϊκό πρόγραμμα που αφορά την ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων και των κοινών προμηθειών.

Η καναδική κυβέρνηση αναφέρει ότι η συμμετοχή στο SAFE δημιουργεί ευκαιρίες πρόσβασης για καναδικές αμυντικές επιχειρήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η αμυντική συνεργασία αποτελεί πλέον ένα από τα βασικά στοιχεία της νέας σχέσης που συζητούν Βρυξέλλες και Οτάβα.

 

 

Ο παράγοντας Τραμπ

Η νέα προσέγγιση Καναδά–ΕΕ εξελίσσεται σε μια περίοδο έντονων εμπορικών και πολιτικών εντάσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Οτάβα.

Ο Καναδάς εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική αγορά. Ωστόσο, τα στοιχεία της Statistics Canada δείχνουν ότι το 2025 οι καναδικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 5,8%, ενώ οι εξαγωγές προς χώρες εκτός ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 17,2%.

Παρά την αλλαγή αυτή, οι ΗΠΑ εξακολουθούσαν να απορροφούν το 71,7% των καναδικών εξαγωγών αγαθών το 2025.

Τα στοιχεία δείχνουν επομένως δύο πράγματα ταυτόχρονα: ο Καναδάς έχει αρχίσει να διαφοροποιεί τις εμπορικές του ροές, αλλά η αμερικανική αγορά παραμένει μακράν η σημαντικότερη για τις καναδικές εξαγωγές.

Αυτό εξηγεί και γιατί η προσέγγιση με την Ευρώπη αποκτά μεγαλύτερη στρατηγική σημασία για την Οτάβα.

 

 

Τι θα σημαίνει πρακτικά το «associate member»;

Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ερωτηματικό.

Μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί ένα πλήρες θεσμικό σχέδιο που να καθορίζει τι ακριβώς θα σημαίνει η ιδιότητα του «associate member».

Δεν έχει διευκρινιστεί, για παράδειγμα:

• αν ο Καναδάς θα αποκτήσει πρόσβαση στην ενιαία αγορά και σε ποιο βαθμό,

• ποιοι ευρωπαϊκοί κανόνες θα εφαρμόζονται στις καναδικές επιχειρήσεις,

• τι θα ισχύει για τις υπηρεσίες και τις επενδύσεις,

• αν θα υπάρξουν νέες δυνατότητες για Καναδούς και Ευρωπαίους να εργάζονται ή να σπουδάζουν εκατέρωθεν του Ατλαντικού,

• ποιος θα είναι ο θεσμικός μηχανισμός συμμετοχής του Καναδά και

• ποιες υποχρεώσεις θα αναλάβει η Οτάβα.

Άρα, προς το παρόν, μιλάμε για πολιτική πρόταση και όχι για ένα έτοιμο νέο καθεστώς σχέσεων.

 

 

Το επόμενο μεγάλο βήμα

Το επόμενο σημαντικό ορόσημο θα είναι η σύνοδος κορυφής ΕΕ–Καναδά στις 29 και 30 Οκτωβρίου 2026 στο Μόντρεαλ.

Εκεί αναμένεται να φανεί αν η πολιτική πρόταση της φον ντερ Λάιεν μπορεί να μετατραπεί σε συγκεκριμένο πλαίσιο συνεργασίας.

Στο μεταξύ, ο Κάρνεϊ απευθύνεται σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε μια επίσκεψη που η καναδική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει σημαντικό βήμα για την ενίσχυση των σχέσεων με την Ευρώπη.

 

Η μεγάλη εικόνα

Η πρόταση για «associate membership» δεν σημαίνει ότι ο Καναδάς βρίσκεται στον δρόμο για να γίνει το 28ο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σημαίνει, όμως, ότι Βρυξέλλες και Οτάβα εξετάζουν ένα νέο επίπεδο στρατηγικής σύνδεσης, πέρα από την παραδοσιακή εμπορική σχέση.

Εμπόριο, άμυνα, ενέργεια, κρίσιμα ορυκτά, τεχνολογία και Αρκτική βρίσκονται πλέον στην ίδια ατζέντα.

Το ερώτημα που μένει είναι πόσο μακριά θα φτάσει αυτή η νέα σχέση και αν η πρόταση για τον πρώτο «συνεργαζόμενο εταίρο» της ΕΕ θα αποκτήσει συγκεκριμένο θεσμικό περιεχόμενο τους επόμενους μήνες.

 

 

 

 

 

 

 Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook

 

 

 

 

 

 

  Από το newsroom 

  Γράφει  H Σοφία Παπανδρέου 

     -Posted by Anexartitos.Ta.Neα

 

Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here  

 

 
 Δημοσίευση σχολίου  

 

.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο. 

 
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.

. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές. 

 
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.

. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.

. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.

. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.

. Περισσότερα στους όρους χρήσης.

 

        . Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.