Η νέα αμερικανική στρατηγική στον Ορμούζ: «Tanker-for-tanker» και άμεση σύγκρουση με το Ιράν...
Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν εισέρχεται σε μια νέα, επικίνδυνη φάση, με την Ουάσιγκτον να περνά από την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ σε μια πολιτική άμεσων αντιποίνων εναντίον ιρανικών συμφερόντων.
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές που επικαλούνται το Axios και άλλα διεθνή μέσα, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έπληξαν ιρανικά κρατικά δεξαμενόπλοια, σε μια κίνηση που Αμερικανός αξιωματούχος περιέγραψε ως νέα πολιτική «tanker-for-tanker». Η λογική είναι απλή αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη: εάν το Ιράν επιτίθεται σε εμπορικά δεξαμενόπλοια που επιχειρούν να περάσουν από τον Ορμούζ, οι ΗΠΑ θα πλήττουν ιρανικά δεξαμενόπλοια και υποδομές που συνδέονται με τις εξαγωγές πετρελαίου.
Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί πιθανή ποιοτική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ.
Από την προστασία των πλοίων στην τιμωρία του Ιράν
Μέχρι πρόσφατα, η αμερικανική στρατηγική είχε ως βασικό στόχο να διατηρήσει ανοιχτό έναν θαλάσσιο διάδρομο μέσα από τον Ορμούζ και να προστατεύσει τα εμπορικά πλοία από ιρανικές επιθέσεις.
Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό είχε δημιουργήσει έναν ουσιαστικά προστατευόμενο διάδρομο, μέσω του οποίου δεξαμενόπλοια συνέχιζαν να μεταφέρουν πετρέλαιο παρά τον αποκλεισμό και τις επιθέσεις. Το Axios είχε αναφέρει ότι αμερικανικές δυνάμεις είχαν οργανώσει σιωπηρά μια επιχείρηση διατήρησης της ροής πετρελαίου, με δεκάδες δεξαμενόπλοια να επιχειρούν να περάσουν από το Στενό.
Η κατάσταση όμως άλλαξε δραματικά τις τελευταίες ημέρες.
Στις 31 Αυγούστου, δύο μεγάλα δεξαμενόπλοια που μετέφεραν σαουδαραβικό πετρέλαιο —το υπό σαουδαραβική σημαία Sidr και το υπό λιβεριανή σημαία Senegal Prosperity— δέχθηκαν πλήγματα από άγνωστα βλήματα ενώ κινούνταν κοντά στο Ορμούζ. Και τα δύο είχαν φορτώσει περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου από τη Σαουδική Αραβία. Δεν αναφέρθηκαν θύματα.
Τα περιστατικά αυτά ενίσχυσαν την αμερικανική εκτίμηση ότι το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει την ικανότητα να απειλεί την παγκόσμια ενεργειακή ναυσιπλοΐα.
Το νέο αμερικανικό μήνυμα
Η απάντηση της Ουάσιγκτον ήταν ένα νέο κύμα επιθέσεων μέσα στο Ιράν.
Η CENTCOM επιβεβαίωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες, μεταξύ άλλων συστήματα αεράμυνας και ραντάρ, ναυτικές υποδομές και άλλες εγκαταστάσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την απειλή πλοίων.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι ο στόχος δεν είναι απλώς να καταστραφούν όπλα που χρησιμοποιούνται σήμερα, αλλά να εμποδιστεί το Ιράν από το να αποκαταστήσει τις δυνατότητές του.
Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον θέλει να καταστρέψει όχι μόνο τους πυραύλους, αλλά και τα «μάτια» και τα «χέρια» που επιτρέπουν στο Ιράν να εντοπίζει και να απειλεί πλοία στον Ορμούζ.
Αυτό εξηγεί γιατί στους στόχους περιλαμβάνονται ραντάρ, συστήματα αεράμυνας, εγκαταστάσεις επικοινωνιών, δυνατότητες ναρκοθέτησης και εκτοξευτές αντιπλοϊκών πυραύλων.
Η πολιτική «tanker-for-tanker»
Η πιο σημαντική νέα εξέλιξη, ωστόσο, είναι η αναφορά ότι οι ΗΠΑ πλέον επιτίθενται και σε ιρανικά κρατικά δεξαμενόπλοια.
Πρόκειται για αλλαγή κανόνων.
Για πρώτη φορά η Ουάσιγκτον φαίνεται να συνδέει άμεσα την ασφάλεια των εμπορικών πλοίων με το κόστος που θα υφίσταται το ίδιο το Ιράν.
Εάν ένα πλοίο που μεταφέρει πετρέλαιο μέσω του Ορμούζ δέχεται επίθεση, η Τεχεράνη δεν αντιμετωπίζει πλέον μόνο την πιθανότητα αμερικανικού πλήγματος σε στρατιωτική εγκατάσταση. Αντιμετωπίζει και την πιθανότητα να χαθούν δικά της ενεργειακά assets.
Αυτό δημιουργεί έναν νέο μηχανισμό αποτροπής — αλλά ταυτόχρονα αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο κλιμάκωσης.
Περίπου 100 στόχοι
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το νέο κύμα επιθέσεων περιλάμβανε περίπου 100 στόχους.
Στους στόχους περιλαμβάνονταν, σύμφωνα με τις αμερικανικές περιγραφές:
συστήματα αεράμυνας του IRGC,
ραντάρ,
εγκαταστάσεις επικοινωνιών,
δυνατότητες ναρκοθέτησης,
εκτοξευτές αντιπλοϊκών πυραύλων κρουζ,
εκτοξευτές μη επανδρωμένων και επιθετικών αεροσκαφών,
ναυτικές υποδομές.
Η CENTCOM έχει επιβεβαιώσει το γενικό εύρος των στόχων, ενώ ο ακριβής αριθμός των περίπου 100 στόχων προέρχεται από αμερικανικές πηγές και όχι από ανεξάρτητη καταμέτρηση.
Η ιρανική απάντηση
Η Τεχεράνη απάντησε με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών και συμμαχικών θέσεων στην περιοχή.
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, το Ιράν εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους προς αμερικανικές θέσεις στην Ιορδανία και drones εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, ενώ αναφέρθηκαν επίσης επιθέσεις προς αμερικανική βάση στο Ερμπίλ.
Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει ότι μεγάλο μέρος αυτών των επιθέσεων αναχαιτίστηκε.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, έχει προειδοποιήσει ότι θα συνεχίσει να απαντά και έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμη για νέες επιθέσεις εάν συνεχιστούν τα αμερικανικά πλήγματα.
Ο Ορμούζ παραμένει το κέντρο της κρίσης
Πίσω από όλες αυτές τις στρατιωτικές κινήσεις βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα: το Στενό του Ορμούζ.
Περίπου ένα κρίσιμο τμήμα του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου εξαρτάται από την ασφαλή διέλευση από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα.
Και αυτή τη στιγμή η κυκλοφορία παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα φυσιολογικά επίπεδα.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, μόλις πέντε πλοία πέρασαν από το Στενό τη Δευτέρα, έναντι μέσου όρου περίπου 14 πλοίων την ημέρα για το προηγούμενο δεκαήμερο. Δεν καταγράφηκε κανένα φορτωμένο δεξαμενόπλοιο πετρελαίου.
Η αγορά πετρελαίου αντέδρασε άμεσα.
Το Brent έκλεισε την 1η Σεπτεμβρίου στα 94,65 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο 4,6%, ενώ το αμερικανικό WTI αυξήθηκε κατά 5,2%, στα 90,22 δολάρια.
Η νέα στρατηγική: να «κουράσουν» το Ιράν
Αμερικανοί αξιωματούχοι περιγράφουν τη νέα στρατηγική με έναν όρο που ουσιαστικά σημαίνει σταδιακή αποδυνάμωση.
Η ιδέα είναι να μην χρειάζεται η Ουάσιγκτον να πραγματοποιεί καθημερινά μεγάλης κλίμακας επιθέσεις.
Αντίθετα, οι ΗΠΑ θέλουν να καταστρέφουν συστηματικά τις δυνατότητες του Ιράν να εντοπίζει, να στοχεύει και να επιτίθεται σε πλοία.
Εάν καταστραφούν τα ραντάρ, οι εκτοξευτές, οι επικοινωνίες, οι δυνατότητες ναρκοθέτησης και οι παράκτιες στρατιωτικές υποδομές, η ικανότητα του IRGC να απειλεί τα δεξαμενόπλοια μειώνεται.
Το Axios αναφέρει ότι Αμερικανός αξιωματούχος εκτιμά πως τα τελευταία πλήγματα μπορεί να έχουν «αγοράσει» τουλάχιστον έναν μήνα χαμηλότερου επιπέδου απειλής για τα εμπορικά πλοία.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο Ορμούζ είναι ασφαλής.
Σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον προσπαθεί να δημιουργήσει ένα παράθυρο χρόνου μέσα στο οποίο θα μπορεί να διατηρήσει τη ροή πετρελαίου και να πιέσει το Ιράν.
Οι άμαχοι και η αμφισβήτηση για το χτύπημα σε γάμο
Παράλληλα με τη στρατιωτική κλιμάκωση, υπάρχει και μια σοβαρή ανθρωπιστική διάσταση.
Ιρανικά κρατικά μέσα υποστήριξαν ότι αμερικανικό πλήγμα στην περιοχή Kuhestak έπληξε κατοικία όπου πραγματοποιούνταν γαμήλια τελετή.
Το Associated Press μετέδωσε ότι, σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, πέντε άμαχοι σκοτώθηκαν και σχεδόν 70 τραυματίστηκαν.
Η CENTCOM δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν στοχεύουν αμάχους.
Μέχρι στιγμής, όμως, ο ακριβής μηχανισμός του πλήγματος και η ευθύνη για τις συγκεκριμένες απώλειες αποτελούν αντικείμενο αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο πλευρών.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την αγορά πετρελαίου
Η μεγαλύτερη συνέπεια δεν αφορά μόνο το Ιράν και τις ΗΠΑ.
Αφορά ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.
Κάθε νέα επίθεση σε δεξαμενόπλοιο αυξάνει το ασφάλιστρο κινδύνου για τη ναυτιλία.
Κάθε ημέρα κατά την οποία μειώνονται οι διελεύσεις από τον Ορμούζ δημιουργεί αβεβαιότητα για τις παγκόσμιες προμήθειες.
Και κάθε αμερικανικό πλήγμα σε ιρανικές ενεργειακές ή ναυτικές υποδομές αυξάνει την πιθανότητα μιας νέας ιρανικής απάντησης.
Έτσι δημιουργείται ένας επικίνδυνος κύκλος:
Ιρανική επίθεση σε πλοίο → αμερικανικό αντίποινο → ιρανική επίθεση σε αμερικανικές ή συμμαχικές θέσεις → νέο αμερικανικό πλήγμα → μεγαλύτερη πίεση στη ναυσιπλοΐα και στις τιμές του πετρελαίου.
Το κρίσιμο ερώτημα
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν οι ΗΠΑ μπορούν να κρατήσουν έναν διάδρομο ανοιχτό στον Ορμούζ.
Είναι εάν μπορούν να κάνουν το Ιράν να καταλάβει ότι κάθε επίθεση σε εμπορικό πλοίο θα έχει άμεσο και μετρήσιμο κόστος για την ίδια την Τεχεράνη, χωρίς η νέα αυτή πολιτική να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Η πολιτική «tanker-for-tanker» είναι επομένως κάτι περισσότερο από μια νέα στρατιωτική τακτική.
Είναι μια προσπάθεια να αλλάξει η ισορροπία αποτροπής στον Ορμούζ.
Για μήνες, το Ιράν χρησιμοποιούσε το Στενό ως μοχλό πίεσης απέναντι στις ΗΠΑ και στη διεθνή αγορά πετρελαίου.
Τώρα η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αντιστρέψει το παιχνίδι:
αν το Ιράν χρησιμοποιεί το πετρέλαιο και τη ναυσιπλοΐα ως όπλο, οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιούν την αμερικανική στρατιωτική ισχύ για να επιβάλουν κόστος στο ίδιο το Ιράν.
Και αυτό μπορεί να είναι η αρχή μιας πολύ πιο επικίνδυνης φάσης του πολέμου.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σοφία Παπανδρέου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου