Ευρώπη: Δισεκατομμύρια για εξοπλισμούς, ακρίβεια για τους πολίτες και οργή στους δρόμους...
Από την κρίση του κόστους ζωής και την αμφισβήτηση των κυβερνήσεων μέχρι τη διαφθορά και τον πόλεμο: ποιον υπηρετούν τελικά οι πολιτικές αποφάσεις της Ευρώπης;
Υπάρχει ένα ερώτημα που όλο και περισσότεροι Ευρωπαίοι θέτουν, με διαφορετικούς τρόπους και για διαφορετικούς λόγους: αν οι κυβερνήσεις υπάρχουν για να υπηρετούν τους πολίτες, γιατί τόσοι άνθρωποι αισθάνονται ότι η καθημερινότητά τους γίνεται ολοένα δυσκολότερη;
Η ακριβή κατοικία, οι λογαριασμοί ενέργειας, το κόστος των τροφίμων, η πίεση στα δημόσια νοσοκομεία, τα προβλήματα στα σχολεία και οι ελλείψεις στις υποδομές δεν αποτελούν αφηρημένες στατιστικές. Είναι η καθημερινότητα εκατομμυρίων οικογενειών που προσπαθούν να καλύψουν βασικές ανάγκες με εισοδήματα που δεν αρκούν πάντα.
Και όταν οι πολίτες βλέπουν τις δυσκολίες να παραμένουν, ενώ οι κυβερνήσεις ανακοινώνουν νέες μεγάλες δαπάνες και φιλόδοξα σχέδια, το ερώτημα για τις προτεραιότητες της εξουσίας γίνεται αναπόφευκτο.
Από την κοινωνική πίεση στις συγκρούσεις
Οι κινητοποιήσεις που καταγράφονται σε ευρωπαϊκές χώρες έχουν διαφορετικές αφετηρίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις αφορούν την ακρίβεια, τους μισθούς και τη στέγαση. Σε άλλες, την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών, την εκπαίδευση, τη διαφθορά ή την πολιτική εκπροσώπηση.
Οι πρόσφατες ταραχές στη Γαλλία, με περιστατικά εμπρησμών, λεηλασιών και συγκρούσεων με τις αστυνομικές δυνάμεις, καθώς και οι βίαιες αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις στην Αλβανία, δείχνουν πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η κλιμάκωση όταν η κοινωνική δυσαρέσκεια συναντά βαθιά δυσπιστία προς την εξουσία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι διαδηλωτές έχουν τα ίδια αιτήματα ή ότι ολόκληρη η Ευρώπη βρίσκεται σε επαναστατική κατάσταση. Σημαίνει, όμως, ότι οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζουν κάθε κοινωνική έκρηξη ως ένα απλό πρόβλημα δημόσιας τάξης, χωρίς να εξετάζουν τις αιτίες που την τροφοδοτούν.
Η καταστροφή περιουσιών και οι επιθέσεις εναντίον ανθρώπων δεν λύνουν τα κοινωνικά προβλήματα. Ούτε, όμως, η καταδίκη της βίας αρκεί για να εξαφανίσει τα παράπονα που προηγήθηκαν.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι τι κάνει η πολιτική εξουσία πριν η οργή φτάσει σε αυτό το σημείο.
Πόσο κοστίζουν οι προτεραιότητες της Ευρώπης;
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Άμυνας, οι αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών της ΕΕ ανήλθαν σε 418 δισ. ευρώ το 2025, αυξημένες κατά 20% σε σχέση με το 2024. Για το 2026 προβλέπεται περαιτέρω αύξηση.
Παράλληλα, η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της έχουν κινητοποιήσει 231,5 δισ. ευρώ σε οικονομική, χρηματοδοτική, στρατιωτική και ανθρωπιστική στήριξη προς την Ουκρανία, σύμφωνα με τα στοιχεία του Συμβουλίου της ΕΕ.
Οι αριθμοί αυτοί αφορούν διαφορετικές κατηγορίες δαπανών και διαφορετικές χρονικές περιόδους. Δεν σημαίνουν ότι όλα τα χρήματα καταβλήθηκαν με τον ίδιο τρόπο ούτε ότι θα μπορούσαν αυτομάτως να μεταφερθούν σε άλλους προϋπολογισμούς.
Δικαιολογούν, ωστόσο, ένα απολύτως θεμιτό ερώτημα: όταν οι κυβερνήσεις ζητούν από τις κοινωνίες τους να αποδεχθούν μεγάλες οικονομικές δεσμεύσεις για την ασφάλεια και τη διεθνή πολιτική, με ποια κριτήρια αποφασίζουν την κατανομή των πόρων και πώς αποδεικνύουν ότι προστατεύουν παράλληλα το βιοτικό επίπεδο των πολιτών;
Η άμυνα αποτελεί πραγματική κρατική ανάγκη. Το ίδιο ισχύει για την υγεία, την παιδεία, τις μεταφορές, την ενεργειακή ασφάλεια και την κοινωνική προστασία.
Το δίλημμα δεν λύνεται με συνθήματα. Απαιτεί διαφάνεια, σαφείς στόχους, αξιολόγηση αποτελεσμάτων και δημόσια λογοδοσία.
Το ειρωνικό ρωσικό βίντεο και η ευρωπαϊκή πραγματικότητα
Το καλοκαίρι του 2022 έγινε viral το βίντεο «Time to Move to Russia», το οποίο παρουσίαζε τη Ρωσία ως έναν ελκυστικό προορισμό με φθηνή ενέργεια, όμορφα τοπία και μια οικονομία που μπορούσε να αντέξει τις κυρώσεις.
Το βίντεο αξιοποιήθηκε από ρωσικούς φιλοκυβερνητικούς διαύλους και τη ρωσική πρεσβεία στην Ισπανία. Επρόκειτο για επικοινωνιακό υλικό που παρουσίαζε επιλεκτικά τη ζωή στη Ρωσία, όχι για αντικειμενική σύγκριση των συνθηκών διαβίωσης στις δύο πλευρές.
Ωστόσο, η ειρωνεία του αγγίζει ένα ζήτημα που δεν μπορεί να αγνοηθεί: τι συμβαίνει όταν οι πολίτες μιας εύπορης ευρωπαϊκής κοινωνίας δυσκολεύονται να πληρώσουν τη θέρμανση, το ενοίκιο ή τα τρόφιμά τους;
Το ότι η ρωσική πλευρά χρησιμοποίησε το βίντεο για προπαγανδιστικούς σκοπούς δεν ακυρώνει τα πραγματικά προβλήματα των ευρωπαϊκών νοικοκυριών. Αντίστοιχα, τα προβλήματα της Ευρώπης δεν αποδεικνύουν ότι η ζωή στη Ρωσία είναι συνολικά καλύτερη.
Η σοβαρή σύγκριση απαιτεί στοιχεία για μισθούς, τιμές, αγοραστική δύναμη, πρόσβαση σε υπηρεσίες, κοινωνικές ανισότητες και πολιτικές ελευθερίες.
Η ουσία δεν είναι ποιος κέρδισε μια επικοινωνιακή μάχη. Είναι αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν να απαντήσουν πειστικά στις ανάγκες των δικών τους πολιτών.
Διαφθορά: ποιος ελέγχει εκείνους που διαχειρίζονται το δημόσιο χρήμα;
Κάθε συζήτηση για τις δημόσιες δαπάνες οδηγεί αναπόφευκτα και σε ένα δεύτερο ζήτημα: τη διαφάνεια.
Ποιος αναλαμβάνει τις μεγάλες κρατικές συμβάσεις; Με ποια κριτήρια επιλέγονται οι προμηθευτές; Πόσο αποτελεσματικοί είναι οι έλεγχοι; Υπάρχουν συγκρούσεις συμφερόντων; Εξετάζονται οι καταγγελίες και αποδίδονται ευθύνες όταν αποδεικνύονται παραβάσεις;
Αυτά τα ερωτήματα αφορούν τόσο τις αμυντικές προμήθειες όσο και τα δημόσια έργα, την ενέργεια, τις μεταφορές και κάθε άλλο πεδίο όπου διαχειρίζονται χρήματα των φορολογουμένων.
Δεν αρκεί μια καταγγελία για να θεωρηθεί κάποιος ένοχος. Αλλά ούτε είναι αποδεκτό οι τεκμηριωμένες υποθέσεις να παραμένουν χωρίς ουσιαστικό έλεγχο ή να μην ενημερώνονται οι πολίτες για την έκβασή τους.
Η λογοδοσία δεν πρέπει να εξαρτάται από το κόμμα, τη θέση ή την οικονομική ισχύ του εμπλεκομένου.
Από την Ουκρανία μέχρι το Ιράν: ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για όλους;
Η αξιοπιστία της ευρωπαϊκής πολιτικής κρίνεται και εκτός των συνόρων της.
Στον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρώπη επικαλείται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους που δέχθηκε εισβολή. Οι αρχές αυτές αποτελούν βασικά στοιχεία του διεθνούς δικαίου.
Το ίδιο διεθνές δίκαιο, όμως, πρέπει να εφαρμόζεται με συνέπεια και σε άλλες συγκρούσεις. Η στρατιωτική ισχύς μιας χώρας δεν της δίνει αυτομάτως το δικαίωμα να παραβιάζει την κυριαρχία μιας άλλης. Οι επιθέσεις, η αυτοάμυνα, οι ανθρωπιστικές υποχρεώσεις και οι αποφάσεις των διεθνών οργανισμών πρέπει να αξιολογούνται βάσει συγκεκριμένων στοιχείων και νομικών κανόνων.
Το ίδιο ισχύει για τη Γάζα, το Ιράν και κάθε άλλη περιοχή όπου άμαχοι υφίστανται τις συνέπειες πολεμικών επιχειρήσεων.
Αν οι κανόνες εφαρμόζονται αυστηρά στους αντιπάλους και ελαστικά στους συμμάχους, τότε η αξιοπιστία των θεσμών υπονομεύεται. Η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να είναι επιλεκτική.
Η κυβέρνηση δεν είναι ιδιοκτήτης της χώρας
Σε μια δημοκρατία, η κυβέρνηση λαμβάνει εντολή από τους πολίτες για να ασκήσει εξουσία μέσα σε συγκεκριμένα θεσμικά όρια. Δεν αποκτά λευκή επιταγή ούτε δικαίωμα να αγνοεί τις κοινωνικές συνέπειες των αποφάσεών της.
Οι πολίτες δικαιούνται να απαιτούν ασφαλείς δρόμους, λειτουργικά σχολεία, αξιοπρεπή δημόσια περίθαλψη, προσιτή κατοικία και ενέργεια, αποτελεσματική προστασία από την ακρίβεια και ουσιαστικούς ελέγχους στη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
Δικαιούνται επίσης να ρωτούν γιατί ορισμένες πολιτικές επιλογές θεωρούνται αναγκαίες, ποιοι ωφελούνται από αυτές και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη όταν αποτυγχάνουν.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι κάθε κυβέρνηση εξυπηρετεί αποκλειστικά οικονομικά συμφέροντα. Επιβάλλει, όμως, στις κυβερνήσεις την υποχρέωση να τεκμηριώνουν τις επιλογές τους και να αποκαθιστούν την εμπιστοσύνη όταν αυτή κλονίζεται.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο περισσότερη αστυνόμευση, επικοινωνιακές εκστρατείες ή η επίκληση εξωτερικών απειλών. Χρειάζονται αποτελέσματα που οι πολίτες μπορούν να δουν στην καθημερινότητά τους.
Το πραγματικό διακύβευμα
Η Ευρώπη δεν είναι μια ενιαία κοινωνία με κοινά προβλήματα σε όλες τις χώρες ούτε οι διαδηλωτές έχουν όλοι την ίδια πολιτική αφετηρία. Υπάρχουν, όμως, κοινά ερωτήματα για το κόστος ζωής, τη στέγαση, την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών, την ισότητα απέναντι στον νόμο και τη διαφάνεια της εξουσίας.
Όταν αυτά τα ερωτήματα μένουν αναπάντητα, η δυσπιστία μπορεί να μεγαλώσει και να μετατραπεί σε βαθύτερη πολιτική κρίση.
“Corruption, rising living costs and political unrest are just the tip of the iceberg.”
Η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην κάλπη. Απαιτεί συνεχή έλεγχο, ενημερωμένους πολίτες, ανεξάρτητους θεσμούς και κυβερνήσεις που εξηγούν τις αποφάσεις τους.
Ο πολίτης δεν είναι απλώς εκείνος που πληρώνει τους φόρους και υφίσταται τις συνέπειες των πολιτικών αποφάσεων. Είναι εκείνος στον οποίο οφείλει να λογοδοτεί η εξουσία.
Και το ερώτημα που μένει ανοιχτό για κάθε ευρωπαϊκή κυβέρνηση είναι απλό:
Όταν έρθει η ώρα να κριθεί από τους πολίτες της, θα μπορεί να αποδείξει ότι οι προτεραιότητές της υπηρετούσαν το δημόσιο συμφέρον;
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει o Νικόλαος Μανιάτης
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου