Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Προκλητικό» το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Οι αντιδράσεις ΗΠΑ, Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου

 

 Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Προκλητικό» το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Οι αντιδράσεις ΗΠΑ, Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου...

 

Η Ουάσιγκτον επανέλαβε ότι η επικύρωση του μνημονίου αυξάνει τις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Αίγυπτος απορρίπτει τη συμφωνία και η Τουρκία προτείνει στο Κάιρο νέα συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης. Διπλωματικές κινήσεις Αθήνας και Λευκωσίας στον ΟΗΕ και στην ΕΕ.

 

Νέος κύκλος διπλωματικών αντιδράσεων έχει ανοίξει στην Ανατολική Μεσόγειο μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου 2026, να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επανήλθε με νεότερη τοποθέτηση, χαρακτηρίζοντας την επικύρωση «μη εποικοδομητική και προκλητική» και σημειώνοντας ότι αυξάνει τις εντάσεις στην περιοχή. Παράλληλα, κάλεσε τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου να επιλύουν τις διαφορές τους μέσω διαπραγματεύσεων καλής πίστης, ενώ υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Τουρκία, ως σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, πρέπει να επιδιώκουν διμερή διάλογο.

Η αμερικανική ανακοίνωση επαναφέρει στο προσκήνιο τη θέση της Ουάσιγκτον για την ανάγκη αποκλιμάκωσης, χωρίς ωστόσο να διατυπώνει στη συγκεκριμένη δήλωση ολοκληρωμένη νομική αξιολόγηση του μνημονίου. Η διευκρίνιση ήρθε μετά την αρχική αντίδραση των ΗΠΑ, η οποία είχε επικεντρωθεί κυρίως στην ανάγκη διαλόγου και είχε προκαλέσει προβληματισμό στην Αθήνα.

 

 

Η στάση των ΗΠΑ και η παρέμβαση του HALC

Σύμφωνα με τη νεότερη δήλωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η ανακοίνωση της επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου έχει αυξήσει τις περιφερειακές εντάσεις και αποτελεί «μη εποικοδομητική και προκλητική εξέλιξη».

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η ειρηνική διευθέτηση των θαλάσσιων διαφορών μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για εμπορικές επενδύσεις και ερευνητικές δραστηριότητες προς όφελος ολόκληρης της Μεσογείου.

Η αμερικανική τοποθέτηση, ωστόσο, δεν έμεινε χωρίς αντίλογο. Το Hellenic American Leadership Council (HALC) απέστειλε επιστολή στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ζητώντας σαφέστερη και δημόσια απόρριψη του μνημονίου.

Το HALC καλεί την αμερικανική κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει ότι η συμφωνία δεν μπορεί να δημιουργήσει δικαιώματα ή υποχρεώσεις εις βάρος τρίτων κρατών, να επιβεβαιώσει τα δικαιώματα της Ελλάδας βάσει του διεθνούς δικαίου και να συντονίσει τη στάση της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους περιφερειακούς εταίρους.

Στην επιστολή επισημαίνεται επίσης ότι η διαμάχη αφορά όχι μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και τις προοπτικές ενεργειακών επενδύσεων αμερικανικών εταιρειών στην Ανατολική Μεσόγειο.

 

 

Το Ισραήλ κατηγορεί την Τουρκία για αποσταθεροποίηση

Αυστηρή ήταν και η αντίδραση του Ισραήλ. Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε την απόφαση της λιβυκής Βουλής, υποστηρίζοντας ότι το μνημόνιο προσβάλλει τα κυριαρχικά δικαιώματα συμμάχων του στην περιοχή.

Στην ανακοίνωσή του, το Ισραήλ εξέφρασε τη λύπη του επειδή, όπως ανέφερε, η Τουρκία επιχειρεί για ακόμη μία φορά να αποσταθεροποιήσει την Ανατολική Μεσόγειο.

Η ισραηλινή αντίδραση προστίθεται στις αντιρρήσεις της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι χώρες αυτές θεωρούν ότι το μνημόνιο παραβλέπει δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν μπορεί να καθορίσει τις θαλάσσιες ζώνες τους.

 

 

Ελλάδα και Κύπρος μεταφέρουν το ζήτημα στον ΟΗΕ

Η Αθήνα απέρριψε την απόφαση της λιβυκής Βουλής, τονίζοντας ότι δεν μεταβάλλει τη θέση της για τη νομική ισχύ του μνημονίου. Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι η συμφωνία αντίκειται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και παραβλέπει τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.

Η Ελλάδα προχώρησε και σε διπλωματική παρέμβαση στον ΟΗΕ, αποστέλλοντας επιστολή στον γενικό γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες. Με αυτήν επαναλαμβάνει ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών.

Αντίστοιχη κίνηση έκανε και η Κύπρος. Σε επιστολή της προς τον Γκουτέρες, η Λευκωσία υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο και δεν μπορεί να επηρεάσει τα δικαιώματα άλλων κρατών στις θαλάσσιες ζώνες τους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, επανέλαβε ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν συνάδει με το δίκαιο της θάλασσας και είναι άκυρο, χωρίς έννομα αποτελέσματα για τρίτα κράτη. Παράλληλα, εξέφρασε την αλληλεγγύη της προς την Ελλάδα και την Κύπρο.

 

 

Η Αίγυπτος απορρίπτει το μνημόνιο – Η τουρκική πρόταση για νέα συμφωνία

Ιδιαίτερη σημασία έχει η στάση της Αιγύπτου, η οποία έχει απορρίψει τη συμφωνία από το 2019. Μετά την πρόσφατη επικύρωσή της από τη λιβυκή Βουλή, το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών επανέλαβε ότι το μνημόνιο είναι άκυρο και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για το Κάιρο, καθώς, σύμφωνα με την αιγυπτιακή πλευρά, θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της.

Στις 22 Οκτωβρίου, οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Αιγύπτου επιβεβαίωσαν την αντίθεσή τους στην επικύρωση και συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών βάσει του διεθνούς δικαίου. Παράλληλα, η Αθήνα ανακοίνωσε ότι εξετάζεται η επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης προς ανατολάς, στην κατεύθυνση της Κύπρου.

Την ίδια στιγμή, η Τουρκία επιχειρεί να ανοίξει νέο διπλωματικό δίαυλο με το Κάιρο. Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ δήλωσε στις 24 Οκτωβρίου ότι η Άγκυρα είναι έτοιμη να υπογράψει συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με την Αίγυπτο, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να προσφέρει στο Κάιρο περίπου 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα επιπλέον θαλάσσιας δικαιοδοσίας σε σύγκριση με μια πιθανή συμφωνία με την Ελλάδα.

Η πρόταση αυτή αποτελεί τουρκικό ισχυρισμό και δεν σημαίνει ότι η Αίγυπτος έχει αποδεχθεί την προσέγγιση της Άγκυρας. Αντιθέτως, το Κάιρο έχει επαναλάβει τις αντιρρήσεις του για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και συνεχίζει τις συνομιλίες με την Ελλάδα για τη θαλάσσια οριοθέτηση.

 

 

Τι σημαίνουν οι νέες εξελίξεις για την Ανατολική Μεσόγειο

Η επικύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή έχει εντείνει τη διπλωματική κινητικότητα σε μια περιοχή όπου διασταυρώνονται ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων, ενεργειακών ερευνών και περιφερειακής ασφάλειας.

Η Ελλάδα και η Κύπρος επιδιώκουν να ενισχύσουν τη νομική και διπλωματική τεκμηρίωση των θέσεών τους μέσω του ΟΗΕ και της ΕΕ. Η Αίγυπτος επιμένει ότι το μνημόνιο θίγει τα δικά της συμφέροντα, ενώ το Ισραήλ έχει καταγγείλει δημόσια την κίνηση της λιβυκής Βουλής και έχει κατηγορήσει την Τουρκία για αποσταθεροποίηση.

Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, χαρακτήρισαν την επικύρωση προκλητική και ζήτησαν διαπραγματεύσεις, χωρίς η τελευταία ανακοίνωση να επιλύει όλα τα ερωτήματα σχετικά με τη νομική θέση της Ουάσιγκτον.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι διπλωματικές κινήσεις θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερο συντονισμό μεταξύ των χωρών που απορρίπτουν το μνημόνιο ή αν η Τουρκία θα καταφέρει να προωθήσει την πρότασή της προς την Αίγυπτο. Σε κάθε περίπτωση, η αντιπαράθεση γύρω από τις θαλάσσιες ζώνες παραμένει ανοιχτή και συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook

 

 

 

 

 

 

  Από το newsroom 

  Γράφει  H Σοφία Παπανδρέου  

     -Posted by Anexartitos.Ta.Neα

 

Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here  

 

 
 Δημοσίευση σχολίου  

 

.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο. 

 
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.

. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές. 

 
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.

. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.

. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.

. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.

. Περισσότερα στους όρους χρήσης.

 

        . Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.