«Ορφανές» κληρονομιές: Το ψηφιακό σχέδιο του Δημοσίου για ακίνητα και περιουσίες – Τι αλλάζει με τη νέα απόφαση...
Η Υπουργική Απόφαση 37605 ΕΞ 2026 ενεργοποιεί διασυνδέσεις με μητρώα πολιτών, Κτηματολόγιο, Περιουσιολόγιο και τραπεζικές υπηρεσίες για τη διαχείριση σχολαζουσών κληρονομιών και κοινωφελών περιουσιών. Πώς ενισχύεται η δυνατότητα του κράτους να εντοπίζει περιουσιακά στοιχεία και πότε μπορεί να αποκτήσει δικαιώματα επ’ αυτών.
Από τις εκκρεμείς κληρονομιές στις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις
Μια νέα δυνατότητα για τον εντοπισμό και την καταγραφή περιουσιών που συνδέονται με σχολάζουσες κληρονομιές αποκτά το Δημόσιο, μέσω της επέκτασης των ηλεκτρονικών διασυνδέσεων μεταξύ κρατικών υπηρεσιών.
Η Υπουργική Απόφαση 37605 ΕΞ 2026, η οποία εκδόθηκε στις 15 Οκτωβρίου και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6344 στις 21 Οκτωβρίου 2026, προβλέπει τη διάθεση έξι διαδικτυακών υπηρεσιών στο πληροφοριακό σύστημα «ΨΥΔΗΠΕΕΚ – Υποσύστημα Κοινωφελών Περιουσιών» του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Στην πράξη, η απόφαση διευκολύνει την ηλεκτρονική αναζήτηση στοιχείων που είναι απαραίτητα για τη διαχείριση κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών, δηλαδή περιπτώσεων στις οποίες δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί ή οριστικοποιηθεί η κληρονομική διαδοχή.
Το νέο στοιχείο δεν είναι ότι το κράτος αποκτά αυτομάτως ακίνητα χωρίς εμφανείς κληρονόμους. Είναι ότι αποκτά πιο οργανωμένη πρόσβαση σε πληροφορίες που μπορούν να βοηθήσουν τις αρμόδιες υπηρεσίες να εντοπίσουν περιουσιακά στοιχεία, να διερευνήσουν τις συγγενικές σχέσεις και να προχωρήσουν στις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Ποια στοιχεία θα μπορούν να αναζητούνται
Η απόφαση προβλέπει διασύνδεση με έξι ηλεκτρονικές υπηρεσίες. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται:
Μητρώο Πολιτών: Αναζήτηση στοιχείων που αφορούν συγγενικές σχέσεις, πιστοποιητικά οικογενειακής κατάστασης και εγγυτέρων συγγενών, ώστε να διερευνάται η κληρονομική διαδοχή.
Ληξιαρχικά στοιχεία: Αναζήτηση ληξιαρχικών πράξεων θανάτου για την τεκμηρίωση των σχετικών υποθέσεων.
Εθνικό Κτηματολόγιο: Εντοπισμός ακινήτων, κτηματολογικών κωδικών, διευθύνσεων και ποσοστών ιδιοκτησίας που συνδέονται με τις περιουσίες τις οποίες διαχειρίζονται οι αρμόδιοι φορείς.
Περιουσιολόγιο: Ανάκτηση στοιχείων ακίνητης περιουσίας φορολογουμένων που έχουν αποβιώσει, για τις ανάγκες διαχείρισης των αντίστοιχων κληρονομιών.
Κτηματολογικές εγγραφές: Ηλεκτρονική ανάκτηση και υποβολή εγγράφων στις αρμόδιες εποπτεύουσες αρχές.
Τραπεζικές υπηρεσίες: Διασταύρωση IBAN και ΑΦΜ για την επιβεβαίωση τραπεζικών στοιχείων που αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες κληροδοτημάτων και κοινωφελών περιουσιών.
Οι υπηρεσίες αυτές δεν έχουν όλες τον ίδιο σκοπό. Ειδικά η τραπεζική διασταύρωση αφορά την επιβεβαίωση στοιχείων λογαριασμών στις περιπτώσεις που ορίζει η απόφαση και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως γενική, απεριόριστη πρόσβαση του Δημοσίου σε όλους τους τραπεζικούς λογαριασμούς αποβιωσάντων.
Πότε μπορεί μια περιουσία να περάσει στο Δημόσιο
Εδώ βρίσκεται η ουσία του θέματος.
Μια κληρονομιά δεν χαρακτηρίζεται αυτομάτως περιουσία του Δημοσίου επειδή ο ιδιοκτήτης της έχει αποβιώσει ή επειδή δεν έχει εμφανιστεί αμέσως κάποιος συγγενής. Πρέπει να εξεταστεί εάν υπάρχουν νόμιμοι κληρονόμοι, εάν έχει δημοσιευθεί διαθήκη, εάν έχουν γίνει αποποιήσεις και ποια είναι η κατάσταση της κληρονομικής διαδοχής.
Οι σχολάζουσες κληρονομιές αποτελούν ιδιαίτερη κατηγορία υποθέσεων, στις οποίες ο κληρονόμος είναι άγνωστος, δεν έχει εντοπιστεί ή δεν έχει αποσαφηνιστεί η αποδοχή της κληρονομιάς. Η διαχείρισή τους διέπεται από συγκεκριμένους κανόνες, ενώ το κληρονομικό δικαίωμα του Δημοσίου πρέπει να θεμελιώνεται σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Το θεσμικό πλαίσιο ενισχύθηκε με τον Ν. 5259/2025, ο οποίος αφορά τις κοινωφελείς περιουσίες, τα κοινωφελή ιδρύματα, τις σχολάζουσες κληρονομιές και τις δωρεές προς το Δημόσιο.
Η νέα απόφαση λειτουργεί συμπληρωματικά σε αυτό το πλαίσιο, διευκολύνοντας την αναζήτηση και καταχώριση των αναγκαίων δεδομένων. Δεν αποτελεί από μόνη της πράξη μεταβίβασης ακινήτων ούτε αποδεικνύει ότι συγκεκριμένες περιουσίες έχουν ήδη περιέλθει στο κράτος.
Το Δημόσιο αποκτά μεγαλύτερη δυνατότητα εντοπισμού περιουσίας
Η σημασία της ψηφιακής διασύνδεσης είναι πρακτική αλλά και οικονομική.
Όταν τα στοιχεία ενός αποβιώσαντος είναι κατακερματισμένα σε διαφορετικά μητρώα, η διερεύνηση της κληρονομικής διαδοχής μπορεί να καθυστερεί. Στο διάστημα αυτό, ακίνητα ενδέχεται να παραμένουν αναξιοποίητα, να επιβαρύνονται με έξοδα συντήρησης ή να φθείρονται, ενώ η νομική τους κατάσταση παραμένει εκκρεμής.
Η δυνατότητα ηλεκτρονικής αναζήτησης στοιχείων μπορεί να περιορίσει μέρος αυτών των καθυστερήσεων. Οι αρμόδιοι φορείς μπορούν να σχηματίζουν πληρέστερη εικόνα για τις περιουσίες που διαχειρίζονται και να διερευνούν εάν υπάρχουν δικαιούχοι ή εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την άσκηση κληρονομικών δικαιωμάτων από το Δημόσιο.
Για το κράτος, αυτό σημαίνει καλύτερη καταγραφή της περιουσίας που ενδεχομένως δικαιούται να αποκτήσει και να αξιοποιήσει. Για τους πολίτες, σημαίνει ότι η ύπαρξη μιας κληρονομιάς που παραμένει για χρόνια σε εκκρεμότητα μπορεί να εντοπίζεται και να εξετάζεται συστηματικότερα.
Η ψηφιοποίηση, ωστόσο, δεν εξαλείφει αυτομάτως τις νομικές εκκρεμότητες. Τα ηλεκτρονικά δεδομένα βοηθούν στον εντοπισμό και στην τεκμηρίωση, αλλά δεν υποκαθιστούν την απαιτούμενη νομική διαδικασία ούτε επιλύουν από μόνα τους διαφορές μεταξύ πιθανών κληρονόμων.
Η κρίσιμη διάσταση: Δημόσιο συμφέρον και δικαιώματα των κληρονόμων
Η ενίσχυση των δυνατοτήτων του κράτους να εντοπίζει περιουσίες μπορεί να υπηρετεί έναν θεμιτό σκοπό: να μη μένουν ακίνητα και άλλα περιουσιακά στοιχεία σε καθεστώς αδράνειας όταν δεν υπάρχει σαφής εικόνα για τη διαχείρισή τους.
Παράλληλα, όμως, η αποτελεσματικότερη αναζήτηση περιουσίας πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς διαδικασίες, ορθή ταυτοποίηση των προσώπων και προστασία των δικαιωμάτων όσων μπορεί να έχουν νόμιμη αξίωση στην κληρονομιά.
Ένα ακίνητο που εμφανίζεται ως περιουσία αποβιώσαντος δεν είναι κατ’ ανάγκην εγκαταλελειμμένο, ούτε η απουσία άμεσης διεκδίκησης αποδεικνύει ότι δεν υπάρχουν κληρονόμοι. Ενδέχεται να υπάρχουν συγγενείς που δεν έχουν ενημερωθεί, διαθήκες που πρέπει να αναζητηθούν ή άλλες νομικές εκκρεμότητες που απαιτούν διερεύνηση.
Γι’ αυτό έχει σημασία και η πρόβλεψη της απόφασης για καταγραφή και παρακολούθηση της πρόσβασης στα συστήματα, καθώς και για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η χρήση των πληροφοριών πρέπει να περιορίζεται στους σκοπούς που ορίζει το σχετικό θεσμικό πλαίσιο.
Ένα παλιό πρόβλημα με νέα ψηφιακά εργαλεία
Η αναζήτηση ακινήτων και κληρονομιών που παραμένουν χωρίς σαφή διαχείριση δεν ξεκινά το 2026. Σχετικά δημοσιεύματα υπήρχαν ήδη από το 2025, όταν παρουσιάστηκαν σχέδια για την καλύτερη καταγραφή των σχολαζουσών κληρονομιών και την αξιοποίηση περιουσιών που παραμένουν εκκρεμείς.
Η εξέλιξη του Οκτωβρίου 2026 είναι πιο συγκεκριμένη: αφορά την ενεργοποίηση ηλεκτρονικών διασυνδέσεων για το πληροφοριακό σύστημα κοινωφελών περιουσιών και σχολαζουσών κληρονομιών.
Το επόμενο κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο αποτελεσματικά θα αξιοποιηθούν αυτές οι δυνατότητες στην πράξη: πόσες εκκρεμείς υποθέσεις θα μπορέσουν να αποσαφηνιστούν, πόσο γρήγορα θα εντοπίζονται οι πραγματικοί δικαιούχοι και σε ποιες περιπτώσεις θα τεκμηριώνεται τελικά κληρονομικό δικαίωμα του Δημοσίου.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: το κράτος αποκτά αποτελεσματικότερα εργαλεία για να αναζητά και να καταγράφει περιουσίες που συνδέονται με σχολάζουσες κληρονομιές. Η μετάβαση, όμως, από τον εντοπισμό ενός ακινήτου στην απόκτηση κυριότητας από το Δημόσιο εξακολουθεί να απαιτεί τις προβλεπόμενες νόμιμες προϋποθέσεις και διαδικασίες.
Πηγές
Υπουργική Απόφαση 37605 ΕΞ 2026, ΦΕΚ Β΄ 6344/21.10.2026.
Νόμος 5259/2025, ΦΕΚ Α΄ 228/12.12.2025.
Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης – υπηρεσίες Κτηματολογίου και διαλειτουργικότητας.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Πηνελόπη Μπουρινέζου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου