Μπάρακ: «Ευθυγράμμιση» Ελλάδας–Τουρκίας για δύο ενεργειακούς διαδρόμους – Τι σημαίνει για το Αιγαίο...
Ο Αμερικανός πρέσβης στην Άγκυρα χαρακτηρίζει «παράλογη» τη διαχρονική ελληνοτουρκική αντιπαράθεση και προκρίνει την ενεργειακή συνεργασία. Τα κρίσιμα ερωτήματα για τις θαλάσσιες ζώνες, τα κυριαρχικά δικαιώματα και τα όρια της προσέγγισης Αθήνας–Άγκυρας.
Η πρόταση Μπάρακ και το μήνυμα προς Αθήνα και Άγκυρα
Νέα συζήτηση για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλούν οι δηλώσεις του πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, ο οποίος κάλεσε την Ελλάδα και την Τουρκία να ευθυγραμμιστούν στον ενεργειακό τομέα και να συνεργαστούν για την ανάπτυξη δύο ενεργειακών διαδρόμων.
Μιλώντας στον δημοσιογράφο Μάριο Ναουφάλ, ο Αμερικανός διπλωμάτης χαρακτήρισε «παράλογη» τη διαχρονική αντιπαράθεση των δύο χωρών, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσαν να συντονιστούν και να αλληλοϋποστηριχθούν στον ενεργειακό σχεδιασμό.
«Η Ελλάδα και η Τουρκία διαφωνούν εδώ και πάρα πολλά χρόνια, κάτι που είναι παράλογο. Το μόνο που χρειάζεται είναι να συνεννοηθούν και να πουν: “Ωραία, θα έχουμε δύο ενεργειακούς διαδρόμους και θα βοηθάμε ο ένας τον άλλον”», ανέφερε, σύμφωνα με την αγγλική διατύπωση που δημοσιοποιήθηκε.
Ο Μπάρακ υπογράμμισε επίσης ότι η Ελλάδα πρέπει να αποτελεί μέρος των ενεργειακών διαδρόμων της ευρύτερης περιοχής. Οι δηλώσεις του αναπαράχθηκαν από ελληνικά μέσα ενημέρωσης στις 23 Οκτωβρίου 2026.
Ενεργειακοί διάδρομοι: Ποια είναι η ουσία της πρότασης;
Η αναφορά σε δύο ενεργειακούς διαδρόμους παραπέμπει στη στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρύτερης περιοχής ως χώρου μεταφοράς ενέργειας και διασύνδεσης αγορών.
Η Ελλάδα διαθέτει γεωγραφική θέση που μπορεί να τη φέρει στο επίκεντρο ενεργειακών και διαμετακομιστικών δικτύων, ενώ η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως κόμβου μεταφοράς ενέργειας μεταξύ παραγωγών, καταναλωτών και ευρωπαϊκών αγορών.
Ωστόσο, στις συγκεκριμένες δηλώσεις που έχουν δημοσιευτεί δεν προσδιορίζονται αναλυτικά η διαδρομή, το είδος της ενέργειας, τα έργα υποδομών ή οι όροι λειτουργίας των δύο διαδρόμων. Επομένως, δεν μπορεί να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα ότι ο Μπάρακ αναφέρεται σε συγκεκριμένο αγωγό, ηλεκτρική διασύνδεση ή συμφωνία για την εκμετάλλευση θαλάσσιων πόρων.
Το πολιτικό μήνυμα είναι σαφέστερο: η Ουάσιγκτον, διά του συγκεκριμένου διπλωμάτη, προβάλλει την ενεργειακή συνεργασία ως πεδίο στο οποίο Αθήνα και Άγκυρα θα μπορούσαν να αναζητήσουν κοινά συμφέροντα, παρά τις υφιστάμενες διαφορές τους.
Το ερώτημα είναι κατά πόσο μια τέτοια συνεργασία μπορεί να προχωρήσει χωρίς να συνδεθεί με τις εκκρεμείς διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες και τα κυριαρχικά δικαιώματα.
Το Αιγαίο δεν είναι μόνο ενεργειακός χώρος
Η συζήτηση για ενεργειακούς διαδρόμους αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν εξετάζεται υπό το πρίσμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Οι δύο χώρες διαφωνούν για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, ενώ η ευρύτερη αντιπαράθεση περιλαμβάνει ζητήματα όπως η επέκταση των χωρικών υδάτων, η ερμηνεία του καθεστώτος ορισμένων νησιών και οι τουρκικές αξιώσεις στο Αιγαίο.
Η ελληνική θέση, όπως έχει επαναδιατυπωθεί από το υπουργείο Εξωτερικών, είναι ότι η μοναδική διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία αφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Η Αθήνα απορρίπτει τη σύνδεση της επίλυσης αυτής της διαφοράς με ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας.
Αυτό έχει ουσιαστική σημασία για κάθε συζήτηση περί ενεργειακής συνεργασίας. Η συνεργασία σε έργα υποδομών, η εμπορική αξιοποίηση δικτύων ή ο συντονισμός μεταφοράς ενέργειας δεν συνεπάγονται αυτομάτως κοινή διαχείριση του Αιγαίου, ούτε μεταβάλλουν από μόνα τους το νομικό καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών.
Αντίστοιχα, οι αναφορές του Μπάρακ στην ανάγκη «ευθυγράμμισης» των δύο χωρών δεν αποτελούν, με βάση το δημοσιευμένο απόσπασμα, ρητή απαίτηση για συνδιαχείριση ή παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η διάκριση είναι απαραίτητη: άλλο η πολιτική προτροπή για συνεργασία και άλλο μια συγκεκριμένη πρόταση διευθέτησης των ελληνοτουρκικών διαφορών.
Η συγκυρία στην Ανατολική Μεσόγειο
Οι δηλώσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία τα ενεργειακά σχέδια συνδέονται άμεσα με τις περιφερειακές ισορροπίες.
Στις 20 Οκτωβρίου 2026, η Ελλάδα απέρριψε την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία παραβιάζει το Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Η Αθήνα υποστήριξε επίσης ότι η συμφωνία δεν έχει νόμιμη βάση ως προς την οριοθέτηση μεταξύ των συγκεκριμένων ακτών.
Δύο ημέρες αργότερα, στις 22 Οκτωβρίου, έγινε γνωστό ότι η Ελλάδα και η Αίγυπτος συζητούν την επέκταση της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών τους προς ανατολάς, προς την περιοχή της Κύπρου, με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας.
Οι εξελίξεις αυτές αναδεικνύουν ότι η ενεργειακή γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου δεν διαμορφώνεται αποκλειστικά από τις οικονομικές δυνατότητες των κρατών. Επηρεάζεται επίσης από τις διπλωματικές συμφωνίες, τις θαλάσσιες οριοθετήσεις και τις διαφορετικές νομικές θέσεις που προβάλλουν οι εμπλεκόμενες χώρες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η πρόταση για δύο ενεργειακούς διαδρόμους μπορεί να ερμηνευθεί ως πρόσκληση για συντονισμό. Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, ότι υπάρχει ήδη συγκεκριμένο σχέδιο αμερικανικής διαμεσολάβησης για το Αιγαίο ή ότι έχει διατυπωθεί συμφωνημένο πλαίσιο συνδιαχείρισης.
Τι έχει συμφωνηθεί μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας;
Η ενεργειακή συνεργασία δεν αποτελεί εξ ορισμού νέο ή ασυνήθιστο πεδίο στις διμερείς σχέσεις.
Στην κοινή δήλωση Ελλάδας–Τουρκίας της 11ης Φεβρουαρίου 2026, οι δύο κυβερνήσεις συμφώνησαν να αξιολογήσουν υφιστάμενες δυνατότητες συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα, με ιδιαίτερη αναφορά στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το κείμενο εντάσσει τη συνεργασία στον ευρύτερο στόχο της περιφερειακής σταθερότητας και προβλέπει σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
Η συμφωνία αυτή δείχνει ότι η αναζήτηση κοινών ενεργειακών συμφερόντων αποτελεί ήδη μέρος του επίσημου διμερούς διαλόγου. Δεν συνιστά, όμως, αποδοχή όλων των θέσεων της άλλης πλευράς στα ζητήματα του Αιγαίου.
Για την Αθήνα, το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η ενεργειακή συνεργασία μπορεί να αναπτυχθεί με σαφείς κανόνες, χωρίς να χρησιμοποιηθεί ως μέσο σύνδεσης οικονομικών έργων με διαφορές κυριαρχίας ή θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
U.S. Ambassador to Türkiye Tom Barrack: Greece and Türkiye have been arguing forever, which is ridiculous. All they have to do is align with each other and say, "Great, we're going to have two energy corridors, and we're going to help each other." Source: @MarioNawfal https://t.co/YInOf9xBAW
— Clash Report (@clashreport) October 23, 2026
Το πραγματικό διακύβευμα για την Ελλάδα
Η τοποθέτηση Μπάρακ αναδεικνύει μια βασική παράμετρο της αμερικανικής προσέγγισης: την επιδίωξη συνεργασιών μεταξύ συμμάχων που έχουν παράλληλα σοβαρές διμερείς διαφορές.
Από ελληνικής πλευράς, το ζητούμενο δεν είναι απλώς εάν θα υπάρξει ενεργειακή συνεργασία με την Τουρκία. Είναι οι όροι υπό τους οποίους αυτή θα πραγματοποιηθεί, η συμβατότητά της με το διεθνές δίκαιο και η διασφάλιση ότι δεν θα δημιουργηθούν τετελεσμένα σε ζητήματα κυριαρχίας ή κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η πρόταση για δύο ενεργειακούς διαδρόμους παραμένει, με βάση τα διαθέσιμα δημοσιευμένα στοιχεία, μια γενική πολιτική τοποθέτηση και όχι ολοκληρωμένο σχέδιο με συγκεκριμένους όρους και διαδρομές.
Επομένως, η αναφορά του Αμερικανού πρέσβη αξίζει να εξεταστεί στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, χωρίς να παρουσιάζεται ως ρητή απαίτηση για συνδιαχείριση του Αιγαίου. Η ουσία θα κριθεί από το εάν και πώς η ενεργειακή συνεργασία θα μεταφραστεί σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες — και από το εάν αυτές θα σέβονται τις διακριτές νομικές θέσεις των δύο χωρών.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σοφία Παπανδρέου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου