Η Ευρωπαϊκή Ένωση μετατρέπεται σε υπερεθνικό δανειολήπτη-γίγαντα, με συνέπειες που απειλούν τη δημοσιονομική σταθερότητα και την ίδια τη συνοχή της Ευρωζώνης...
Από την πανδημία και έπειτα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μεταμορφωθεί από περιθωριακό εκδότη χρέους σε έναν από τους μεγαλύτερους κρατικούς και υπερεθνικούς δανειολήπτες της Ευρώπης. Η αλλαγή αυτή, που συντελέστηκε σχεδόν αθόρυβα, αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη δημοσιονομική μετατόπιση στην ιστορία της ΕΕ.
Ο αείμνηστος Wolfgang Schäuble είχε προειδοποιήσει ότι κοινός δανεισμός δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς κοινή δημοσιονομική πολιτική. Η Ευρωζώνη, όμως, προχώρησε σε κοινό χρέος χωρίς να διαθέτει ούτε κοινό υπουργείο Οικονομικών ούτε ενιαία φορολογική πολιτική. Το αποτέλεσμα είναι ένα πείραμα χωρίς ιστορικό προηγούμενο.
Η πρόσφατη συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για χρηματοδότηση της Ουκρανίας μέσω κοινής έκδοσης χρέους ύψους 90 δισ. ευρώ επιβεβαιώνει ότι η ΕΕ έχει πλέον υιοθετήσει τον κοινό δανεισμό ως εργαλείο πολιτικής. Κι αυτό ενώ το συνολικό κόστος ανοικοδόμησης της Ουκρανίας εκτιμάται από 650 δισ. έως και πάνω από 1 τρισ. ευρώ.
Η μεγάλη μεταστροφή της ΕΕ
Πριν από την πανδημία, ο κοινός δανεισμός της ΕΕ ήταν σχεδόν μηδενικός. Το εκκρεμές χρέος ανερχόταν σε περίπου 50 δισ. ευρώ το 2019. Σήμερα, αναμένεται να φτάσει τα 700 δισ. ευρώ έως το 2025. Η αύξηση αυτή δεν συνοδεύτηκε από δημόσια διαβούλευση, παρά το γεγονός ότι επηρεάζει άμεσα τις αγορές, τους εθνικούς προϋπολογισμούς και την πολιτική ισορροπία στην Ένωση.
Η πανδημία COVID‑19 αποτέλεσε το σημείο καμπής. Με εργαλεία όπως το SURE και κυρίως το Ταμείο Ανάκαμψης NextGenerationEU ύψους 750 δισ. ευρώ, η ΕΕ προχώρησε σε μαζικές εκδόσεις χρέους. Η ετήσια έκδοση αναμένεται να αγγίξει τα 200 δισ. ευρώ έως το 2025, ενώ μεγάλο μέρος του χρέους θα παραμείνει ενεργό μέχρι το 2058 ή και περισσότερο, εάν επιλεγεί η αναχρηματοδότηση αντί της αποπληρωμής.
Σιωπηρά, η ΕΕ έχει γίνει ο πέμπτος μεγαλύτερος δανειολήπτης στην Ευρώπη, πίσω μόνο από Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία.
Η ελληνική εμπειρία και ο φόβος της αμοιβαιοποίησης
Η συζήτηση για τα ευρωομόλογα δεν είναι νέα. Στην κρίση χρέους της Ελλάδας το 2010, η Γερμανία και άλλες χώρες αντιτάχθηκαν σθεναρά στην αμοιβαιοποίηση του χρέους, φοβούμενες ότι θα κληθούν να καλύψουν τις υποχρεώσεις των χωρών του Νότου. Παρά τις αντιρρήσεις, η λύση που υιοθετήθηκε μέσω EFSF και ESM αποτέλεσε ουσιαστικά μια μορφή κοινής ευθύνης.
Σήμερα, αυτό που κάποτε θεωρούνταν «κόκκινη γραμμή» έχει γίνει κανονικότητα.
Οι τρεις μεγάλες συνέπειες του κοινού δανεισμού
1. Πίεση στις κεφαλαιαγορές
Τα ομόλογα της ΕΕ, με αξιολόγηση AAA, λειτουργούν ως ασφαλές περιουσιακό στοιχείο. Η ταχεία αύξησή τους μπορεί να εκτοπίσει εθνικά ομόλογα υψηλής ποιότητας, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού για χώρες όπως η Γαλλία, που ήδη αντιμετωπίζει χρέος 3,3 τρισ. ευρώ.
2. Επιβάρυνση του προϋπολογισμού της ΕΕ
Οι πρώτες εκδόσεις έγιναν με μηδενικά ή αρνητικά επιτόκια. Σήμερα, με τα επιτόκια πάνω από 4%, το κόστος εξυπηρέτησης αυξάνεται απότομα. Και επειδή μεγάλο μέρος του χρέους χρηματοδοτεί επιχορηγήσεις, το βάρος θα παραμείνει για δεκαετίες.
3. Πολιτική αστάθεια
Ο κοινός δανεισμός εντείνει τις διαφορές μεταξύ «σκληρών» και «χαλαρών» δημοσιονομικά χωρών. Με νέες κρίσεις να αναδύονται, η πίεση για περαιτέρω κοινό χρέος θα αυξάνεται, δημιουργώντας βαθύτερες εντάσεις.
Το μέλλον του ευρώ
Καθώς το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους του NGEU θα ενσωματωθεί στον προϋπολογισμό της ΕΕ από το 2028, οι κυβερνήσεις θα αναγκαστούν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των αποφάσεων της πανδημίας. Το αν ο κοινός δανεισμός θα γίνει μόνιμος ή θα παραμείνει εξαίρεση θα καθορίσει και το μέλλον του ευρώ.
Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι ο κοινός δανεισμός μπορεί να εξελιχθεί σε κρίσιμο σημείο καμπής: είτε προς βαθύτερη ενοποίηση, είτε προς επαναφορά της εθνικής δημοσιονομικής κυριαρχίας.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει o Νικόλαος Μανιάτης
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου