Πολιτιστική κληρονομιά: Νέος φορέας, ιδιωτικοποίηση και η μεγάλη σύγκρουση για τα μνημεία

 

 

   Η νέα μάχη για την πολιτιστική κληρονομιά: Εκσυγχρονισμός ή εμπορευματοποίηση;...

 

Το σχέδιο για τον νέο φορέα διαχείρισης, η αναδιοργάνωση του ΟΔΑΠ και οι φόβοι για αλλαγή ισορροπιών στη διαχείριση των μνημείων

Η πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο μιας μεγάλης πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης. Αφορμή αποτελεί η δημιουργία ενός νέου φορέα διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς, ο οποίος, σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό της οικονομικής και διοικητικής λειτουργίας των αρχαιολογικών χώρων και μουσείων.

Οι επικριτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων σε εταιρικά σχήματα δημιουργεί κινδύνους εμπορευματοποίησης ενός αγαθού που θεωρούν κατεξοχήν δημόσιο και κοινωνικό.

Η σύγκρουση δεν αφορά μόνο ένα νομοσχέδιο. Αφορά ένα βαθύτερο ερώτημα:

Μπορεί η πολιτιστική κληρονομιά να λειτουργεί με σύγχρονα οικονομικά εργαλεία χωρίς να μετατραπεί σε προϊόν αγοράς;

 

Το νέο μοντέλο διαχείρισης

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η δημιουργία του «Οργανισμού Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΑΕ».

Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, ο νέος φορέας φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει χρόνιες παθογένειες:

• την αργή υλοποίηση έργων,
• τη δυσκολία προσέλκυσης πόρων,
• την ανάγκη καλύτερων υπηρεσιών προς τους επισκέπτες,
• την αναβάθμιση των πωλητηρίων και των ψηφιακών υπηρεσιών.

Η κυβερνητική θέση είναι ότι η πολιτιστική κληρονομιά χρειάζεται αποτελεσματικότερη διοίκηση ώστε να παράγει περισσότερους πόρους για την προστασία της.

Οι αντίπαλοι της μεταρρύθμισης υποστηρίζουν ότι η λογική αυτή εισάγει μια επικίνδυνη μετατόπιση: από την προστασία του πολιτιστικού αγαθού προς την οικονομική του εκμετάλλευση.

 

Χρονολόγιο: Από τον ΟΠΕΠ στον νέο φορέα

2002 – Δημιουργία ΟΠΕΠ ΑΕ

Ο Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού δημιουργείται ως ανώνυμη εταιρεία με στόχο μεγαλύτερη ευελιξία στην προβολή και αξιοποίηση του πολιτισμού.

Η λειτουργία του, όμως, συνδέθηκε αργότερα με έντονη κριτική για οικονομική διαχείριση, συμβάσεις και συσσωρευμένα προβλήματα.

 

2010–2012 – Η κρίση του ΟΠΕΠ

Ο ΟΠΕΠ αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα και τελικά οδηγείται σε κατάργηση.

Η εμπειρία αυτή χρησιμοποιείται σήμερα από τους επικριτές του νέου μοντέλου ως παράδειγμα κινδύνου όταν πολιτιστικές αρμοδιότητες μεταφέρονται σε εταιρικές δομές.

 

2022–2024 – Νέα εποχή για τα δημόσια μουσεία

Τα μεγάλα κρατικά μουσεία αποκτούν καθεστώς Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, γεγονός που προκαλεί αντιδράσεις από μέρος της αρχαιολογικής κοινότητας.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αλλαγή επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία στη λειτουργία τους.

 

2025 – Πρόταση για νέο φορέα πολιτιστικής διαχείρισης

Κατατίθεται σχέδιο για τη δημιουργία νέου οργανισμού με εταιρική μορφή, προκαλώντας νέα αντιπαράθεση για τα όρια μεταξύ δημόσιας εποπτείας και οικονομικής αξιοποίησης.

 

 

Τι αλλάζει – Τι μένει ίδιο

Τι αλλάζει

1. Νέα διοικητική δομή

Η διαχείριση μέρους των οικονομικών και αναπτυξιακών δραστηριοτήτων περνά σε νέο φορέα.

Το επιχείρημα υπέρ της αλλαγής είναι η ταχύτητα και η ευελιξία.

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι μηχανισμοί ελέγχου επαρκούν.

 

2. Νέα αντίληψη για τα έσοδα

Η πολιτιστική κληρονομιά αντιμετωπίζεται πλέον περισσότερο και ως πηγή οικονομικής ανάπτυξης.

Οι υποστηρικτές θεωρούν ότι αυτό μπορεί να ενισχύσει τη χρηματοδότηση της προστασίας των μνημείων.

Οι επικριτές φοβούνται ότι τα οικονομικά κριτήρια μπορεί να αποκτήσουν μεγαλύτερη βαρύτητα από τα επιστημονικά.

 

3. Μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών συνεργασιών

Η αξιοποίηση τεχνολογικών υπηρεσιών, πωλητηρίων και υποδομών μέσω συμβάσεων με ιδιώτες αποτελεί βασικό σημείο της νέας πολιτικής.

Η διαφωνία αφορά το πού βρίσκεται η γραμμή ανάμεσα στη συνεργασία και στην εκχώρηση.

 

 

Τι δεν αλλάζει

Παρά τις αλλαγές στη διοίκηση:

• Τα μνημεία παραμένουν ιδιοκτησία του ελληνικού Δημοσίου.
• Η αρχαιολογική προστασία εξακολουθεί να υπάγεται στο θεσμικό πλαίσιο του Υπουργείου Πολιτισμού.
• Η επιστημονική αρμοδιότητα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας παραμένει θεμελιώδης.

Το βασικό ζήτημα δεν είναι η κυριότητα των μνημείων αλλά ο τρόπος άσκησης της διαχείρισης.

 

 

 

Οι θέσεις των φορέων

Υπουργείο Πολιτισμού

Η θέση του υπουργείου είναι ότι η μεταρρύθμιση στοχεύει:

• στον εκσυγχρονισμό,
• στη βελτίωση των υπηρεσιών,
• στην καλύτερη αξιοποίηση των εσόδων,
• στην ενίσχυση της εξωστρέφειας του ελληνικού πολιτισμού.

Το υπουργείο απορρίπτει την κριτική περί ιδιωτικοποίησης των μνημείων.

 

 

Αρχαιολογική κοινότητα και εργαζόμενοι

Σωματεία εργαζομένων και μέρος των αρχαιολόγων εκφράζουν ανησυχίες ότι:

• περιορίζεται ο δημόσιος χαρακτήρας της πολιτιστικής πολιτικής,
• υποβαθμίζεται ο ρόλος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας,
• δημιουργούνται συνθήκες μειωμένης λογοδοσίας.  

 

 

Κοινωνία και επισκέπτες

Για το κοινό, το βασικό ερώτημα είναι πρακτικό:

Θα οδηγήσουν οι αλλαγές σε καλύτερη εμπειρία επίσκεψης, χαμηλότερα εμπόδια πρόσβασης και καλύτερη προστασία των χώρων ή απλώς σε μεγαλύτερη εμπορική αξιοποίηση;

 

Η μεγάλη πρόκληση: Πολιτισμός με έσοδα, όχι πολιτισμός ως εμπόρευμα

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι οι πολιτιστικοί οργανισμοί χρειάζονται οικονομικούς πόρους. Κανένα μεγάλο μνημείο δεν μπορεί να προστατευθεί χωρίς χρηματοδότηση, προσωπικό και σύγχρονες υποδομές.

Όμως η οικονομική αξιοποίηση έχει ένα όριο.

Η αξία της Ακρόπολης, των Δελφών, της Κνωσού ή της Επιδαύρου δεν μετριέται μόνο σε εισιτήρια, πωλήσεις ή τουριστικά έσοδα.

Το πραγματικό στοίχημα της νέας εποχής είναι αν η Ελλάδα μπορεί να συνδυάσει δύο στόχους:

έναν πολιτισμό οικονομικά βιώσιμο και ταυτόχρονα δημόσιο, επιστημονικά προστατευμένο και προσβάσιμο σε όλους.

Γιατί η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι απλώς περιουσία του κράτους.

Είναι παρακαταθήκη μιας κοινωνίας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook

 

 

 

 

 

 

  Από το newsroom 

  Γράφει  H Πηνελόπη Μπουρινέζου 

     -Posted by Anexartitos.Ta.Neα

 

Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here  

 

 
 Δημοσίευση σχολίου  

 

.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο. 

 
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.

. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές. 

 
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.

. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.

. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.

. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.

. Περισσότερα στους όρους χρήσης.

 

        . Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.