Η σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνία βιώνει μια πρωτόγνωρη κρίση εμπιστοσύνης...
Στον πυρήνα αυτής της ρήξης δεν βρίσκεται μόνο η οικονομική δυσπραγία ή η κλιματική αλλαγή, αλλά μια βαθιά, συστημική αδικία: η μετακύλιση της κρατικής ευθύνης στον πολίτη.
Ενώ το κράτος αδυνατεί να διαχειριστεί τον δημόσιο πλούτο και τις κρίσιμες υποδομές, επιλέγει να «νομιμοποιήσει» την αποτυχία του τιμωρώντας εκείνους που αδυνατούν να ανταποκριθούν σε εξωπραγματικές απαιτήσεις.
Η υπόθεση των πυρκαγιών αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της «επιλεκτικής αυστηρότητας».
Το Κράτος ως Επιθετικός Ελεγκτής, όχι ως Προστάτης
Η ιστορία των τελευταίων ετών είναι γεμάτη με παραδείγματα αγροτών, κτηνοτρόφων και απλών ιδιοκτητών που οδηγήθηκαν σε δίκες ή υπέστησαν εξοντωτικά πρόστιμα για «αμέλεια» σε συνθήκες όπου το ίδιο το κράτος απουσίαζε.
Ένας αγρότης με ένα παλαιό τρακτέρ, που προσπαθεί να επιβιώσει σε μια οικονομία ακρίβειας, βρίσκεται αντιμέτωπος με τη δικαιοσύνη για μια σπίθα από μια πέτρα στο αλέτρι. Ένας πολίτης με ένα όχημα που η συντήρησή του είναι δυσβάσταχτη, καταδιώκεται για μια μηχανική βλάβη.
Πρόκειται για μια στρατηγική «αποδιοπομπαίου τράγου». Όταν το κράτος δεν έχει φροντίσει να δημιουργήσει αντιπυρικές ζώνες, να στελεχώσει τα δασαρχεία ή να εκσυγχρονίσει τις υποδομές, η ευκολότερη λύση είναι να στραφεί εναντίον του πιο αδύναμου κρίκου. Η ποινικοποίηση της ανθρώπινης δραστηριότητας λειτουργεί ως επικοινωνιακό «πέπλο» για να μην συζητηθεί η κρατική ανικανότητα.
Το «Σιωπηλό» Τέρας: Το Δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ
Αν η μετακύλιση ευθυνών στον πολίτη είναι το ένα σκέλος της αδικίας, το άλλο —και ίσως το πιο κρίσιμο— είναι η συστηματική αγνόηση των υποδομών που προκαλούν το 80% των πυρκαγιών. Το δίκτυο ηλεκτροδότησης, με τους παλαιωμένους μετασχηματιστές και τα ξεπερασμένα συστήματα, αποτελεί μια διαρκή απειλή.
Παρά τα υπέρογκα ποσά που πληρώνουν οι πολίτες στους λογαριασμούς ενέργειας —την περιβόητη «ακρίβεια» της τελευταίας επταετίας— το δίκτυο παραμένει σε κατάσταση που θυμίζει περασμένες δεκαετίες. Οι εκρήξεις μετασχηματιστών μέσα σε δασικές εκτάσεις, η έλλειψη αποψίλωσης γύρω από τους πυλώνες και η έλλειψη επενδύσεων για υπογειοποίηση των καλωδίων σε υψηλού κινδύνου περιοχές, μετατρέπουν το δίκτυο σε μια «ωρολογιακή βόμβα».
Γιατί, λοιπόν, δεν βλέπουμε την ίδια αυστηρότητα απέναντι σε αυτούς τους οργανισμούς; Γιατί ο ΔΕΔΔΗΕ και οι υπεύθυνοι φορείς δεν αντιμετωπίζονται με την ίδια ποινική οξύτητα που αντιμετωπίζεται ένας αγρότης; Η απάντηση είναι απλή: η ασυλία των κρατικών μηχανισμών είναι κατοχυρωμένη πίσω από γραφειοκρατικά τείχη, ενώ ο πολίτης είναι εκτεθειμένος.
Η Εγκατάλειψη των Δημόσιων Δασών: Μια Προαναγγελθείσα Καταστροφή
Το επιχείρημα ότι «φταίει ο πολίτης που δεν κούρεψε το οικόπεδό του» καταρρέει μπροστά στα χιλιάδες στρέμματα δημόσιων δασών που παραμένουν αδιαχείριστα. Η απουσία δασοτεχνικών έργων, η κατάργηση της πρόληψης και η επικέντρωση αποκλειστικά στην καταστολή («πετάξτε νερό από πάνω») έχουν αποτύχει παταγωδώς.
Το κράτος δεν καθαρίζει τα δημόσια δάση γιατί απαιτείται στρατηγικός σχεδιασμός, δασολόγοι στο πεδίο και μακροχρόνιες επενδύσεις. Είναι πολύ πιο εύκολο να επιβληθεί ένα πρόστιμο 500 ευρώ σε έναν συνταξιούχο για το οικόπεδό του, παρά να οργανωθεί η διαχείριση ενός δάσους. Αυτή η επιλογή είναι ηθικά χρεοκοπημένη.
Η Ανισότητα ως Νέα Κανονικότητα
Η σημερινή κατάσταση δημιουργεί ένα κλίμα κοινωνικού κανιβαλισμού. Ο γείτονας καταγγέλλει τον γείτονα, η πολιτεία τιμωρεί τον αγρότη, και στο τέλος της ημέρας, τα δάση συνεχίζουν να καίγονται από την ίδια αιτία: την κρατική απραξία. Η αίσθηση ότι «το κράτος δεν είναι εδώ για να μας προστατεύσει, αλλά για να μας ελέγξει» έχει ριζώσει βαθιά.
Όταν ο πολίτης αισθάνεται ότι το «κοινωνικό συμβόλαιο» έχει σπάσει —ότι πληρώνει φόρους και λογαριασμούς ρεύματος αλλά δεν λαμβάνει πίσω ασφάλεια— τότε η νομιμότητα χάνει το ηθικό της έρεισμα. Η υποχρεωτική τοποθέτηση καμερών στα αυτοκίνητα, ενώ το δίκτυο ρεύματος είναι επικίνδυνο, είναι η απόλυτη επιτομή αυτού του παραλογισμού: επιτήρηση του πολίτη αντί για προστασία του περιβάλλοντος.
Η «Παγίδα» της Ιδιοκτησίας: Όταν το Κράτος Σπρώχνει στην Εγκατάλειψη
Πέρα από την άμεση ποινικοποίηση της δραστηριότητας, υπάρχει μια πιο ύπουλη, δομική πίεση που ασκείται σήμερα στον πολίτη: η οικονομική εξόντωση του μικροϊδιοκτήτη γης. Χιλιάδες πολίτες καλούνται να επωμιστούν δυσβάσταχτα έξοδα καθαρισμού για αγροτεμάχια ή κληρονομιές που δεν παράγουν κανένα εισόδημα, μέσα στον «Γολγοθά» της ακρίβειας που βιώνει το ελληνικό νοικοκυριό.
Το κράτος, αντί να προσφέρει κίνητρα για την προστασία του φυσικού πλούτου, μεταχειρίζεται τον ιδιοκτήτη γης ως μια «πηγή εσόδων» από πρόστιμα ή ως έναν «εξωτερικό συνεργάτη» που πρέπει να φέρει εις πέρας δημόσιο έργο με δικά του χρήματα. Αυτή η πίεση δεν είναι τυχαία. Δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον όπου η κατοχή γης παύει να είναι «ασφάλεια» και μετατρέπεται σε «βάρος».
Όταν ο ιδιώτης αναγκάζεται να εγκαταλείψει την περιουσία του από αδυναμία συντήρησης, ανοίγει ο δρόμος για τη συγκέντρωση γης σε μεγάλα συμφέροντα, ενώ το ίδιο το κράτος «απαλλάσσεται» από την υποχρέωση να προστατεύσει τον κατακερματισμένο ιδιωτικό χώρο. Η εγκατάλειψη της γης δεν είναι προϊόν αδιαφορίας του πολίτη, αλλά το αναπόφευκτο αποτέλεσμα μιας πολιτικής που καθιστά την ιδιοκτησία «τιμωρία».
Η Ανάγκη για Ριζική Ανατροπή
Η έξοδος από αυτό το αδιέξοδο δεν βρίσκεται σε περισσότερα πρόστιμα. Βρίσκεται στην απαίτηση για:
Απόδοση ευθυνών στους οργανισμούς κοινής ωφέλειας: Το δίκτυο ρεύματος πρέπει να αντιμετωπιστεί ως το νούμερο ένα ζήτημα εθνικής ασφάλειας.
Επένδυση στην Πρόληψη: Η αναστροφή της πολιτικής από την καταστολή στην ουσιαστική δασοκομία.
Ισονομία: Το ίδιο αυστηρό «μέτρο» που εφαρμόζεται στον ιδιώτη πρέπει να εφαρμόζεται και στους δημόσιους φορείς.
Αν το κράτος συνεχίσει να αντιμετωπίζει τον πολίτη ως τον εχθρό που πρέπει να περιοριστεί, ενώ οι πραγματικές αιτίες των καταστροφών μένουν στο απυρόβλητο, τότε η Ευρώπη που γνωρίζαμε ως πρότυπο δημοκρατίας θα συνεχίσει να διολισθαίνει σε μια πραγματικότητα όπου η επιβίωση του φυσικού πλούτου θα είναι το τελευταίο ζητούμενο.
Η δικαιοσύνη απαιτεί ομοψυχία και ευθύνη από όλους. Όσο η ευθύνη παραμένει μια μονόδρομη οδός που καταλήγει πάντα στην τσέπη του πολίτη, η χώρα και το δάσος της θα παραμένουν έρμαια της ίδιας της ανικανότητας εκείνων που ορκίστηκαν να τα υπηρετούν.
Το Τέλος της Ανοχής
Η επιβολή της «κανονικότητας» μέσω του φόβου και της τιμωρίας του αδύναμου δεν αποτελεί λύση, αλλά το πρώτο στάδιο της οριστικής διάλυσης του κοινωνικού ιστού. Όταν ο πολίτης καλείται να πληρώνει για την εγκατάλειψη της δικής του περιουσίας, ενώ την ίδια στιγμή παρακολουθεί αμέτοχος το κράτος να αφήνει το δίκτυο ηλεκτροδότησης και τα δημόσια δάση να γίνονται παρανάλωμα του πυρός, το «κοινωνικό συμβόλαιο» παύει να υφίσταται.
Δεν πρόκειται πλέον για μια σειρά από μεμονωμένες αποτυχίες, αλλά για μια συνειδητή διολίσθηση προς ένα μοντέλο όπου η μικρή ιδιοκτησία καθίσταται βάρος, έτοιμο να απορροφηθεί από συμφέροντα που παραμονεύουν στις στάχτες. Η δικαιοσύνη απαιτεί ομοψυχία, αλλά η ομοψυχία δεν μπορεί να χτιστεί πάνω στο αίσθημα της επιλεκτικής τιμωρίας.
Ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να ψάχνουμε τον «αποδιοπομπαίο τράγο» στα χωράφια των αγροτών και να στρέψουμε το βλέμμα μας εκεί που πραγματικά παράγεται ο κίνδυνος. Αν το κράτος συνεχίσει να αντιμετωπίζει τον πολίτη ως τον εχθρό που πρέπει να περιοριστεί, ενώ οι πραγματικές αιτίες των καταστροφών μένουν στο απυρόβλητο, τότε η χώρα και τα δάση της θα παραμένουν έρμαια της ίδιας ανικανότητας εκείνων που ορκίστηκαν να τα υπηρετούν.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον «τι πρέπει να κάνει ο πολίτης», αλλά «πότε θα αναλάβει επιτέλους το κράτος το βάρος που του αναλογεί».
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σκεύω Πινότση
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου