Ευρωπαϊκό χρέος: Πόσο σοβαρός είναι ο κίνδυνος για τις αγορές ομολόγων και ποια σενάρια διαμορφώνονται...
Η συνεχής αύξηση του δημόσιου χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια φαινόταν να έχει υποχωρήσει: μπορεί η Ευρώπη να εισέλθει σε μια νέα περίοδο έντονης πίεσης στις αγορές κρατικών ομολόγων;
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το συνολικό δημόσιο χρέος των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει φθάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί αποτέλεσμα μιας μόνο κρίσης, αλλά της συσσώρευσης διαδοχικών γεγονότων: της πανδημίας COVID-19, της ενεργειακής κρίσης, της αύξησης των αμυντικών δαπανών και της διατήρησης υψηλότερων επιτοκίων σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία.
Η περίοδος των σχεδόν μηδενικών επιτοκίων επέτρεψε στις κυβερνήσεις να δανείζονται με εξαιρετικά χαμηλό κόστος. Σήμερα όμως, καθώς μεγάλο μέρος αυτού του χρέους αναχρηματοδοτείται με υψηλότερα επιτόκια, οι δαπάνες για τόκους αυξάνονται σταδιακά, περιορίζοντας τον δημοσιονομικό χώρο για επενδύσεις, κοινωνική πολιτική και αναπτυξιακές παρεμβάσεις.
Γιατί οι αγορές παρακολουθούν τη Γαλλία
Αρκετοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι η Γαλλία αποτελεί σήμερα το σημαντικότερο τεστ για τη δημοσιονομική ανθεκτικότητα της Ευρωζώνης. Ο συνδυασμός υψηλού δημόσιου χρέους, επίμονων δημοσιονομικών ελλειμμάτων και χαμηλών ρυθμών ανάπτυξης δημιουργεί μια δύσκολη εξίσωση.
Εάν το κόστος δανεισμού παραμείνει υψηλότερο από τον ρυθμό ονομαστικής ανάπτυξης της οικονομίας για αρκετά χρόνια, τότε ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μπορεί να συνεχίσει να αυξάνεται ακόμη και χωρίς μεγάλες νέες δημοσιονομικές παρεμβάσεις. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που οι οικονομολόγοι περιγράφουν ως δυσμενή δυναμική χρέους.
Παρόμοιες πιέσεις, αν και με διαφορετική ένταση, αντιμετωπίζουν και άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες με υψηλό δημόσιο χρέος.
Τι μπορεί να συμβεί στις αγορές ομολόγων
Με βάση τα σημερινά δεδομένα μπορούν να διαμορφωθούν τρία βασικά σενάρια.
Σενάριο 1 – Ελεγχόμενη προσαρμογή (το πιθανότερο σύμφωνα με πολλούς αναλυτές)
Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται σταδιακά, τα επιτόκια σταθεροποιούνται και οι κυβερνήσεις εφαρμόζουν δημοσιονομική προσαρμογή χωρίς να οδηγήσουν τις οικονομίες σε βαθιά ύφεση. Οι αποδόσεις των ομολόγων παραμένουν σχετικά υψηλές αλλά διαχειρίσιμες και δεν προκαλείται συστημική κρίση.
Σενάριο 2 – Παρατεταμένη πίεση
Η ανάπτυξη παραμένει ασθενής ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις διατηρούν τις ενεργειακές τιμές και τον πληθωρισμό σε υψηλότερα επίπεδα. Οι επενδυτές απαιτούν μεγαλύτερες αποδόσεις για να χρηματοδοτήσουν τις πιο υπερχρεωμένες χώρες, αυξάνοντας σταδιακά το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Σε αυτή την περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενδέχεται να χρειαστεί να χρησιμοποιήσει εργαλεία παρέμβασης για να περιορίσει ακραίες διακυμάνσεις στις αγορές.
Σενάριο 3 – Συστημική κρίση (χαμηλότερης πιθανότητας αλλά υψηλού αντίκτυπου)
Ένας συνδυασμός ύφεσης, επίμονου πληθωρισμού, νέας γεωπολιτικής κρίσης και απώλειας εμπιστοσύνης των επενδυτών θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα δημιουργούσε σημαντικές πιέσεις στις τράπεζες, στα ασφαλιστικά ταμεία και στα δημόσια οικονομικά αρκετών χωρών.
Ωστόσο, σε αντίθεση με την περίοδο της κρίσης χρέους της προηγούμενης δεκαετίας, σήμερα η Ευρωζώνη διαθέτει περισσότερους μηχανισμούς διαχείρισης κρίσεων, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη αναπτύξει εργαλεία για την αντιμετώπιση ακραίων αποκλίσεων στις αγορές ομολόγων.
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Ένα από τα αισιόδοξα σενάρια βασίζεται στη σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας μέσω της τεχνητής νοημοσύνης και του ψηφιακού μετασχηματισμού. Εάν οι νέες τεχνολογίες αυξήσουν ουσιαστικά την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, τότε το ΑΕΠ θα μπορούσε να αυξηθεί ταχύτερα από το δημόσιο χρέος, βελτιώνοντας τη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών.
Ωστόσο, οι περισσότεροι διεθνείς οργανισμοί επισημαίνουν ότι τα οφέλη αυτά πιθανότατα θα εμφανιστούν σταδιακά και όχι άμεσα.
Πού στρέφονται οι επενδυτές
Σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας οι επενδυτές συχνά αναζητούν ασφαλέστερα περιουσιακά στοιχεία. Ο χρυσός εξακολουθεί να θεωρείται διαχρονικό καταφύγιο αξίας, ενώ το Bitcoin κερδίζει σταδιακά έδαφος ως εναλλακτικό επενδυτικό μέσο. Παρ' όλα αυτά, η υψηλή μεταβλητότητα του Bitcoin σημαίνει ότι εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται από μεγάλο μέρος της αγοράς ως επένδυση υψηλού κινδύνου και όχι ως άμεσο υποκατάστατο του χρυσού.
Τα σημερινά στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια αναπόφευκτη κατάρρευση των αγορών ομολόγων. Αναδεικνύουν όμως μια σαφή επιδείνωση των δημοσιονομικών συνθηκών σε αρκετές οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η επόμενη πενταετία θα εξαρτηθεί από τέσσερις βασικούς παράγοντες: την πορεία των επιτοκίων, τους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης, την ικανότητα των κυβερνήσεων να περιορίσουν τα ελλείμματα και την έκταση των γεωπολιτικών αναταράξεων.
Το ενδεχόμενο μιας νέας κρίσης δεν μπορεί να αποκλειστεί. Ωστόσο, με τα σημερινά δεδομένα αποτελεί ένα πιθανό σενάριο και όχι μια προδιαγεγραμμένη εξέλιξη. Για τον λόγο αυτό, οι επενδυτές και οι κυβερνήσεις παρακολουθούν στενά την πορεία των αγορών ομολόγων, καθώς αυτές παραμένουν ο σημαντικότερος δείκτης εμπιστοσύνης προς τη δημοσιονομική σταθερότητα της Ευρώπης.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σοφία Παπανδρέου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου