Από την Κάρπαθο στη Σούδα και από εκεί στη Ρόδο: Η νέα διάσταση της ελληνικής αεράμυνας...
Η μετακίνηση ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot από την Κάρπαθο προς την Κρήτη δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή στην ανάπτυξη της ελληνικής αεράμυνας. Η απόφαση εντάσσεται στη νέα επιχειρησιακή πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά ταυτόχρονα αποκτά και σαφή διπλωματική διάσταση, καθώς η Άγκυρα την εντάσσει εκ νέου στη συζήτηση για το καθεστώς των ελληνικών νησιών.
Η ελληνική πλευρά έχει εξηγήσει ότι η ανάπτυξη των Patriot στην Κάρπαθο συνδεόταν με την απειλή βαλλιστικών πυραύλων από το Ιράν και όχι με την αντιμετώπιση της Τουρκίας. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει μάλιστα τονίσει ότι, καθώς η συγκεκριμένη απειλή είχε μεταβληθεί, δεν υπήρχε πλέον ο ίδιος επιχειρησιακός λόγος για τη διατήρηση του συστήματος στην Κάρπαθο.
Η πυροβολαρχία μετακινήθηκε τελικά προς την Κρήτη, ενισχύοντας την αντιαεροπορική προστασία μιας περιοχής ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και τους συμμάχους της.
Η τουρκική ανάγνωση
Η Άγκυρα, ωστόσο, έδωσε στη μετακίνηση διαφορετική πολιτική διάσταση.
Η Τουρκία χαρακτήρισε την απομάκρυνση του Patriot από την Κάρπαθο «θετικό βήμα», εντάσσοντάς την στη δική της πάγια θέση ότι συγκεκριμένα ελληνικά νησιά τελούν υπό καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης.
Η θέση αυτή δεν εμφανίστηκε για πρώτη φορά τώρα. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επανέλαβε τον Μάρτιο του 2026 ότι θεωρεί το καθεστώς των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και των Δωδεκανήσων σαφώς καθορισμένο από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923 και τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947. Πρόκειται για πάγια τουρκική ερμηνεία, την οποία η Ελλάδα δεν αποδέχεται.
Επομένως, η τουρκική αντίδραση στην απομάκρυνση του Patriot δεν πρέπει να διαβαστεί ως απλή επιδοκιμασία μιας ελληνικής επιχειρησιακής απόφασης. Η Άγκυρα επιχειρεί να την εντάξει στο ευρύτερο νομικό και πολιτικό αφήγημά της για την αποστρατιωτικοποίηση των νησιών.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ελληνική απόφαση αποτελεί αποδοχή της τουρκικής θέσης.
Η Αθήνα έχει διαφορετική νομική και στρατηγική προσέγγιση, ενώ το ζήτημα της άμυνας των ελληνικών νησιών συνδέεται άμεσα με την αντίληψη της Ελλάδας για την ασφάλεια και την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
H Ρόδος και το ζήτημα των UAV
Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα άνοιξε ένα δεύτερο μέτωπο, αυτή τη φορά γύρω από τη Ρόδο και την πιθανότητα δημιουργίας υποδομής για μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Εδώ χρειάζεται προσοχή στη διατύπωση.
Δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ότι υπάρχει ήδη στη Ρόδο πλήρως λειτουργούσα «βάση UAV». Το ζήτημα αφορά την πιθανότητα ή τον σχεδιασμό δημιουργίας μόνιμης υποδομής υποστήριξης μη επανδρωμένων συστημάτων. Η Τουρκία αντέδρασε προκαταβολικά, θεωρώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε παραβίαση του καθεστώτος που η ίδια αποδίδει στο νησί.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή τα UAV αποτελούν πλέον βασικό στοιχείο της σύγχρονης επιτήρησης και άμυνας. Η Ελλάδα έχει ήδη εντάξει συστήματα V-BAT στις Ένοπλες Δυνάμεις, ενώ η ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων αποτελεί τμήμα της ευρύτερης μεταρρύθμισης της ελληνικής αμυντικής αρχιτεκτονικής. Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας έχει παρουσιάσει τα UAV ως υποσύστημα της ευρύτερης «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Η Ρόδος, λόγω γεωγραφικής θέσης, θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερη αξία για αποστολές επιτήρησης στην Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό, ωστόσο, αποτελεί επιχειρησιακή αξιολόγηση και όχι απόδειξη ότι έχει ήδη αποφασιστεί η δημιουργία συγκεκριμένης μόνιμης βάσης.
Το πραγματικό πρόβλημα: η αντιμετώπιση των drones
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα για την ελληνική άμυνα.
Η αντιμετώπιση κάθε εναέριας απειλής με μαχητικά αεροσκάφη ή εξαιρετικά ακριβούς πυραύλους δεν μπορεί να αποτελεί μακροπρόθεσμα βιώσιμη λύση, ιδιαίτερα όταν απέναντι βρίσκονται φθηνότερα και πολυπληθή μη επανδρωμένα συστήματα.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η λογική της «Ασπίδας του Αχιλλέα».
Ο Νίκος Δένδιας έχει περιγράψει το νέο ελληνικό αμυντικό δόγμα ως ένα πολυεπίπεδο σύστημα που θα περιλαμβάνει αντιαεροπορική, αντιπυραυλική και αντι-drone άμυνα. Η φιλοσοφία είναι να μην χρησιμοποιείται ένα πανάκριβο μέσο για κάθε απειλή, αλλά να υπάρχει διαφορετικό επίπεδο αντιμετώπισης ανάλογα με το είδος και το κόστος του στόχου.
Η λογική αυτή είναι κρίσιμη για την Ελλάδα.
Δεν είναι οικονομικά ούτε επιχειρησιακά λογικό να απογειώνεται συνεχώς ένα μαχητικό αεροσκάφος για να αντιμετωπίσει ένα μικρό drone. Ούτε είναι βιώσιμο να χρησιμοποιούνται αναχαιτιστικοί πύραυλοι πολύ υψηλού κόστους εναντίον στόχων που μπορεί να κοστίζουν ένα κλάσμα της αξίας τους.
Η Ελλάδα χρειάζεται επομένως ένα πολυεπίπεδο σύστημα: αισθητήρες, ηλεκτρονικό πόλεμο, συστήματα αντιμετώπισης UAV, αντιαεροπορικά όπλα μικρότερου κόστους, αλλά και τα ισχυρότερα μέσα αεράμυνας και τα μαχητικά αεροσκάφη για τις απειλές που πραγματικά απαιτούν τη χρήση τους.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Σε αυτό το πλαίσιο, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Δεν πρόκειται απλώς για ένα ακόμη οπλικό σύστημα. Η ελληνική σχεδίαση αφορά ένα ευρύτερο δίκτυο άμυνας, το οποίο φιλοδοξεί να συνδέσει διαφορετικές δυνατότητες και διαφορετικά επίπεδα αντιμετώπισης της απειλής.
Η ίδια η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Άμυνας έχει παρουσιάσει την «Ασπίδα» ως μέρος ενός νέου δόγματος Άμυνας και Αποτροπής. Στόχος είναι, μεταξύ άλλων, να απελευθερωθούν τα ακριβότερα και ισχυρότερα μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων από αποστολές που μπορούν να εκτελεστούν από άλλα συστήματα.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για το Αιγαίο.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται μόνο περισσότερα όπλα. Χρειάζεται σωστή κατανομή των δυνατοτήτων της.
Ένα drone δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται υποχρεωτικά από ένα μαχητικό. Ένας μεγαλύτερος εναέριος στόχος δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με το ίδιο μέσο που χρησιμοποιείται εναντίον ενός μικρού UAV. Και ένα σύστημα υψηλής αξίας πρέπει να διατηρείται διαθέσιμο για τις απειλές για τις οποίες πραγματικά απαιτείται.
Από την Κάρπαθο στη Ρόδο και από τη Ρόδο στη συνολική στρατηγική
Η υπόθεση Κάρπαθος–Ρόδος δείχνει τελικά κάτι ευρύτερο.
Η Ελλάδα καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα τρεις διαφορετικές παραμέτρους: την πραγματική επιχειρησιακή απειλή, την ανάγκη προστασίας κρίσιμων υποδομών και τη διπλωματική πίεση που προκαλεί κάθε αλλαγή της στρατιωτικής παρουσίας στα νησιά.
Η μεταφορά του Patriot από την Κάρπαθο προς την Κρήτη έγινε για επιχειρησιακούς λόγους που συνδέθηκαν με την περιφερειακή απειλή. Η Τουρκία επέλεξε να την παρουσιάσει ως θετική εξέλιξη σε σχέση με τη δική της θέση για την αποστρατιωτικοποίηση.
Στη συνέχεια, η ίδια η Τουρκία προειδοποίησε για το ενδεχόμενο δημιουργίας υποδομής UAV στη Ρόδο.
Αυτό δείχνει ότι η Άγκυρα θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει κάθε μεταβολή της ελληνικής αμυντικής διάταξης στα νησιά μέσα από το δικό της νομικό και πολιτικό πρίσμα.
Η Ελλάδα, από την άλλη πλευρά, δεν μπορεί να σχεδιάζει την άμυνά της αποκλειστικά με βάση το πώς θα αντιδράσει η Τουρκία.
Η δύσκολη ισορροπία
Το ζητούμενο για την Αθήνα είναι να διατηρήσει την αποτρεπτική της ικανότητα χωρίς να εγκλωβιστεί σε μια διαρκή κούρσα αντιδράσεων.
Κάθε νέα τουρκική δυνατότητα δεν μπορεί να απαντάται αποκλειστικά με ένα ακόμη ακριβό οπλικό σύστημα. Και κάθε ελληνική αμυντική κίνηση δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο μέσα από το πρίσμα της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περιοχή όπου συνυπάρχουν το ΝΑΤΟ, η Ανατολική Μεσόγειος, η Μέση Ανατολή, οι αμερικανικές και συμμαχικές υποδομές, οι νέες τεχνολογίες UAV και η διαρκής ελληνοτουρκική στρατηγική αντιπαράθεση.
Γι' αυτό η ελληνική απάντηση πρέπει να είναι συνολική.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό κομμάτι αυτής της απάντησης. Δεν είναι όμως από μόνη της η λύση. Η πραγματική αξία της θα κριθεί από το κατά πόσο θα δημιουργήσει ένα λειτουργικό, πολυεπίπεδο και οικονομικά βιώσιμο σύστημα αεράμυνας και αντι-drone προστασίας.
Γιατί η νέα πραγματικότητα είναι απλή: δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζεις συνεχώς φθηνές και πολυπληθείς εναέριες απειλές με τα ακριβότερα μέσα που διαθέτεις.
Η Ελλάδα χρειάζεται τα μαχητικά της για τις αποστολές που μόνο αυτά μπορούν να εκτελέσουν. Χρειάζεται τους Patriot και τα ισχυρά συστήματα αεράμυνας για τις αντίστοιχες απειλές. Και χρειάζεται ένα αποτελεσματικό, πολυεπίπεδο αντι-drone πλέγμα για τις νέες μορφές πολέμου.
Αυτός είναι ο πραγματικός στόχος της «Ασπίδας του Αχιλλέα»: όχι απλώς να προσθέσει ένα ακόμη όπλο στο ελληνικό οπλοστάσιο, αλλά να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα οργανώνει την άμυνά της.
Και σε μια εποχή όπου η τεχνολογία επιτρέπει σε έναν αντίπαλο να δημιουργεί σοβαρή πίεση με σχετικά φθηνά και μαζικά μέσα, η οικονομία δυνάμεων και η αναλογικότητα στην αντιμετώπιση της απειλής αποτελούν πλέον μέρος της ίδιας της αποτροπής.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σκεύω Πινότση
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου