Το καζίνο στην τσέπη: Πώς η Ελλάδα έγινε χώρα του online στοιχήματος...
Από τον ΣΥΡΙΖΑ στη Νέα Δημοκρατία, η αγορά του διαδικτυακού τζόγου μεγάλωσε, τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν και το κινητό μετέτρεψε το στοίχημα σε δραστηριότητα 24 ώρες το 24ωρο. Ποιος πληρώνει όμως τον λογαριασμό της «ανάπτυξης»;
Η Ελλάδα έχει δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια μία από τις πλέον δυναμικές αγορές τυχερών παιγνίων στην Ευρώπη. Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί δημιούργημα μίας μόνο κυβέρνησης ούτε ξεκίνησε από ένα συγκεκριμένο πολιτικό κόμμα.
Το βασικό θεσμικό πλαίσιο για τη διαδικτυακή αγορά είχε ήδη διαμορφωθεί από το 2011. Από εκεί και μετά, όμως, οι διαδοχικές κυβερνήσεις —μεταξύ αυτών ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Δημοκρατία— κινήθηκαν προς την κατεύθυνση της οργάνωσης, αδειοδότησης, εποπτείας και φορολόγησης της αγοράς.
Η λογική ήταν εύλογη: εφόσον ο διαδικτυακός τζόγος υπάρχει, είναι προτιμότερο να λειτουργεί μέσα σε ένα νόμιμο και ελεγχόμενο πλαίσιο.
Το ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν η «ρύθμιση» μιας αγοράς συμπίπτει με την εκρηκτική ανάπτυξή της.
Από το πρακτορείο στο κινητό
Ο παραδοσιακός τζόγος είχε ένα σημαντικό φυσικό όριο: έπρεπε να πας μέχρι το πρακτορείο, το καζίνο ή τον χώρο όπου διεξαγόταν το παιχνίδι.
Το smartphone κατήργησε αυτό το όριο.
Σήμερα ο παίκτης δεν χρειάζεται να μετακινηθεί. Δεν χρειάζεται καν να περιμένει. Το στοίχημα βρίσκεται στην οθόνη του κινητού του, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύχτας.
Το live betting έκανε το φαινόμενο ακόμη πιο έντονο. Ο αγώνας βρίσκεται σε εξέλιξη και οι αγορές στοιχηματισμού ανανεώνονται διαρκώς. Αποδόσεις, bonus, προσφορές και προσωποποιημένες διαφημίσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο η επόμενη στοιχηματική επιλογή βρίσκεται κυριολεκτικά ένα κλικ μακριά.
Και κάπου εδώ αλλάζει η φύση του προβλήματος.
Δεν χρειάζεται πλέον να αποφασίσει κάποιος ότι «θα πάει να παίξει».
Μπορεί απλώς να ανοίξει το κινητό του.
Μια αγορά δισεκατομμυρίων
Τα οικονομικά μεγέθη αποτυπώνουν την έκταση της αλλαγής.
Το 2024 τα ακαθάριστα έσοδα της νόμιμης αγοράς τυχερών παιγνίων στην Ελλάδα έφτασαν περίπου τα 2,88 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας σημαντική αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Ιδιαίτερα δυναμική ήταν η πορεία της διαδικτυακής αγοράς, η οποία ξεπέρασε το 1 δισ. ευρώ σε GGR.
Το 2025 η ανοδική τάση συνεχίστηκε, με τη συνολική αγορά να κινείται κοντά στα 3 δισ. ευρώ.
Οι αριθμοί αυτοί δεν περιγράφουν πλέον μία περιθωριακή δραστηριότητα.
Περιγράφουν έναν ολόκληρο οικονομικό κλάδο.
Και εδώ προκύπτει ένα ερώτημα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί:
Όσο μεγαλώνει η αγορά, μεγαλώνει και η οικονομική εξάρτηση του Δημοσίου από αυτήν;
Από τον ΣΥΡΙΖΑ στη Νέα Δημοκρατία
Η πολιτική διάσταση του ζητήματος δεν μπορεί να περιοριστεί σε μία κυβέρνηση.
Το πλαίσιο του διαδικτυακού τζόγου είχε δημιουργηθεί ήδη από τον Ν. 4002/2011. Στα χρόνια που ακολούθησαν, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ προχώρησαν σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις για τη ρύθμιση της διαδικτυακής αγοράς, ενώ επί Νέας Δημοκρατίας ολοκληρώθηκε η μετάβαση στο καθεστώς των μόνιμων αδειών για τους διαδικτυακούς παρόχους.
Με άλλα λόγια, διαφορετικές κυβερνήσεις κινήθηκαν πάνω στην ίδια βασική λογική: νόμιμος, εποπτευόμενος και φορολογούμενος τζόγος.
Η επιλογή αυτή έχει προφανή πλεονεκτήματα. Περιορίζει τη μαύρη αγορά, δημιουργεί μηχανισμούς ελέγχου και αποφέρει φορολογικά έσοδα.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη πλευρά.
Όσο μεγαλύτερη γίνεται η νόμιμη αγορά, τόσο μεγαλύτερα γίνονται και τα έσοδα που συνδέονται με αυτήν.
Και κάπου εδώ εμφανίζεται η μεγάλη αντίφαση:
Πώς προστατεύει το κράτος τον πολίτη από την υπερβολική ενασχόληση με τον τζόγο όταν ταυτόχρονα εισπράττει περισσότερα όσο μεγαλώνει η συγκεκριμένη αγορά;
Δεν πρόκειται για ελληνική ιδιαιτερότητα. Είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες οι οποίες έχουν επιλέξει τη ρύθμιση και φορολόγηση του online gambling.
Στην Ελλάδα, όμως, η ταχύτητα με την οποία αναπτύσσεται η αγορά κάνει το ερώτημα ακόμη πιο επίκαιρο.
Το χρήμα της διαφήμισης
Υπάρχει και ένας δεύτερος κρίκος στην αλυσίδα: η διαφήμιση.
Οι νόμιμοι πάροχοι δαπανούν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο για προβολή και προωθητικές ενέργειες.
Τηλεόραση, ραδιόφωνο, αθλητικές ιστοσελίδες, social media, χορηγίες και αθλητικές εκπομπές αποτελούν πλέον μέρος ενός ενιαίου διαφημιστικού οικοσυστήματος.
Και εδώ δημιουργείται μια σχέση οικονομικής αλληλεξάρτησης.
Οι στοιχηματικές χρειάζονται τα μέσα για να προσεγγίσουν το κοινό.
Τα μέσα χρειάζονται τη διαφημιστική δαπάνη.
Δεν χρειάζεται να υπάρχει κάποια άμεση παρέμβαση στο δημοσιογραφικό περιεχόμενο για να δημιουργηθεί ένας προβληματισμός.
Αρκεί το γεγονός ότι ένας ολόκληρος κλάδος αποτελεί σημαντική πηγή διαφημιστικών εσόδων.
Ιδιαίτερα στον αθλητισμό, τα όρια γίνονται ακόμη πιο δυσδιάκριτα.
Ο αγώνας αρχίζει.
Οι αποδόσεις βρίσκονται δίπλα στην ενημέρωση.
Στο ημίχρονο εμφανίζονται νέες αγορές.
Στο κινητό εμφανίζεται μία προσφορά.
Στα social media εμφανίζεται ένας influencer.
Και ο φίλαθλος βρίσκεται ξαφνικά μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η παρακολούθηση του αθλητισμού και η στοιχηματική δραστηριότητα μοιάζουν σχεδόν αυτονόητα συνδεδεμένες.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν διαφημίζεται το στοίχημα. Είναι πόσο δύσκολο έχει γίνει να παρακολουθήσει κάποιος αθλητισμό χωρίς να συναντήσει το στοίχημα.
Το κοινωνικό κόστος που δεν φαίνεται στους ισολογισμούς
Τα οικονομικά στοιχεία είναι εύκολα μετρήσιμα.
GGR, φόροι, διαφημιστικές δαπάνες, κύκλος εργασιών.
Υπάρχουν όμως και άλλοι αριθμοί που δεν εμφανίζονται τόσο εύκολα στους οικονομικούς πίνακες.
Χρέη.
Οικογενειακές συγκρούσεις.
Απώλεια εισοδήματος.
Ψυχολογική πίεση.
Προβληματική ενασχόληση.
Τα στοιχεία της ΕΕΕΠ για το 2025 δημιουργούν σοβαρό προβληματισμό. Σύμφωνα με την έρευνα που επικαλείται η Αρχή, το 54,5% των ενηλίκων δήλωσε συμμετοχή σε κάποιο τυχερό παιχνίδι μέσα στο 2025, ενώ στις ηλικίες 18-34 το ποσοστό ήταν ακόμη υψηλότερο.
Με βάση τον δείκτη PGSI, ένα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού κατατάσσεται σε επίπεδα μέτριου ή υψηλού κινδύνου προβληματικής ενασχόλησης.
Οι αριθμοί αυτοί δεν σημαίνουν ότι κάθε άνθρωπος που στοιχηματίζει είναι εξαρτημένος.
Σημαίνουν όμως ότι η προβληματική ενασχόληση δεν αποτελεί περιθωριακό φαινόμενο που μπορεί να αγνοηθεί.
Η οικονομική ανασφάλεια και η υπόσχεση του γρήγορου κέρδους
Και εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ευαίσθητη πλευρά της υπόθεσης.
Όταν ένα νοικοκυριό δυσκολεύεται να καλύψει τις ανάγκες του, η υπόσχεση ενός γρήγορου κέρδους αποκτά διαφορετική σημασία.
Το στοίχημα παύει να εμφανίζεται μόνο ως ψυχαγωγία.
Μπορεί να αρχίσει να παρουσιάζεται ως πιθανή διέξοδος.
Και τότε δημιουργείται ένας επικίνδυνος κύκλος:
οικονομική πίεση → προσδοκία γρήγορου κέρδους → στοίχημα → απώλεια → μεγαλύτερη οικονομική πίεση → νέο στοίχημα.
Δεν σημαίνει ότι αυτό συμβαίνει σε όλους.
Αλλά αρκεί να συμβαίνει σε ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού για να αποτελεί ζήτημα δημόσιας πολιτικής.
Γιατί όταν η οικονομική ανασφάλεια συναντά την εύκολη πρόσβαση στον τζόγο, η απόσταση ανάμεσα στην ψυχαγωγία και την προβληματική συμπεριφορά μπορεί να μικρύνει επικίνδυνα.
Το κράτος απέναντι στη δική του αντίφαση
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό πολιτικό ερώτημα.
Η πολιτεία έχει δύο παράλληλους ρόλους.
Από τη μία πλευρά πρέπει να προστατεύει τους πολίτες, ιδιαίτερα τους ευάλωτους, από την προβληματική ενασχόληση με τον τζόγο.
Από την άλλη, εισπράττει φόρους από την ίδια δραστηριότητα και έχει θεσμοθετήσει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο δραστηριοποιούνται νόμιμες επιχειρήσεις.
Οι δύο στόχοι δεν είναι κατ' ανάγκη ασύμβατοι.
Μπορούν όμως να συγκρουστούν όταν η αγορά μεγαλώνει πολύ γρήγορα.
Και τότε η πολιτεία βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο ερώτημα:
Πόσο μεγάλη μπορεί να γίνει μία αγορά τυχερών παιχνιδιών πριν το οικονομικό της όφελος αρχίσει να συγκρούεται με το κοινωνικό κόστος της;
Αυτό είναι το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί.
Όχι μόνο από τη σημερινή κυβέρνηση.
Αλλά από όλες τις πολιτικές δυνάμεις που κυβέρνησαν και θα κυβερνήσουν τη χώρα.
Το κινητό είναι το νέο καζίνο
Η τεχνολογία δεν δημιούργησε τον τζόγο.
Τον έκανε όμως διαθέσιμο παντού.
Το κινητό λειτουργεί πλέον ως ένα μικρό, προσωπικό «καζίνο» που ο χρήστης μεταφέρει μαζί του.
Δεν υπάρχουν πόρτες να ανοίξεις.
Δεν υπάρχει ώρα κλεισίματος.
Δεν υπάρχει η φυσική απόσταση που υπήρχε παλαιότερα ανάμεσα στον άνθρωπο και στο παιχνίδι.
Και αυτό αλλάζει τα πάντα.
Η πρόκληση για την πολιτεία δεν είναι να εξαφανίσει τον νόμιμο τζόγο.
Είναι να διασφαλίσει ότι η νομιμότητα δεν θα μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη κανονικοποίηση.
Ότι η διαφήμιση δεν θα μετατρέψει το στοίχημα σε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.
Ότι η τεχνολογία δεν θα μετατρέψει την πρόσβαση σε εθισμό.
Και ότι η προστασία του πολίτη δεν θα μείνει πίσω από την ανάπτυξη της αγοράς.
Το πραγματικό στοίχημα
Η Ελλάδα έχει πλέον μία μεγάλη και οργανωμένη αγορά τυχερών παιχνιδιών.
Το κράτος εισπράττει φόρους.
Οι επιχειρήσεις αναπτύσσονται.
Τα μέσα ενημέρωσης απορροφούν σημαντική διαφημιστική δαπάνη.
Οι αθλητικοί οργανισμοί αποκτούν χορηγούς.
Και ο πολίτης έχει τη δυνατότητα να στοιχηματίζει οποιαδήποτε στιγμή, από το κινητό του.
Όλα αυτά μπορούν να παρουσιαστούν ως επιτυχία μιας νόμιμης και ρυθμιζόμενης αγοράς.
Υπάρχει όμως και η άλλη ανάγνωση.
Πίσω από τα δισεκατομμύρια του GGR υπάρχουν άνθρωποι που κερδίζουν, άνθρωποι που χάνουν και κάποιοι που μπορεί να χάσουν πολύ περισσότερα από χρήματα.
Και ίσως αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα για την πολιτεία.
Όχι πόσα ακόμη εκατομμύρια μπορεί να αποφέρει η αγορά.
Αλλά αν μπορεί να βρει το σημείο στο οποίο η οικονομική δραστηριότητα σταματά να είναι «ανάπτυξη» και αρχίζει να γίνεται κοινωνικό κόστος.
Γιατί όταν το καζίνο βρίσκεται στην τσέπη μας, η προστασία του πολίτη δεν μπορεί να περιορίζεται σε μία προειδοποίηση στο κάτω μέρος της οθόνης.
Το πραγματικό στοίχημα είναι αν το κράτος θα καταφέρει να ελέγξει την αγορά χωρίς να γίνει εξαρτημένο από την ανάπτυξή της.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Πηνελόπη Μπουρινέζου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου