Leipzig/Halle: Το drone, η ρωσική απάντηση και ο κίνδυνος μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης στην Ευρώπη...
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα και ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία. Αφορμή αποτελεί το περιστατικό στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle της Γερμανίας, όπου στις αρχές Αυγούστου εντοπίστηκε drone με εκρηκτικά κοντά σε ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος.
Έναν μήνα αργότερα, το ζήτημα έχει μετατραπεί από ένα σοβαρό περιστατικό ασφαλείας σε διπλωματική κρίση μεταξύ Βερολίνου και Μόσχας.
Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την 1η Σεπτεμβρίου ότι θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη για την απόπειρα επίθεσης, επικαλούμενη τα αποτελέσματα των αστυνομικών ερευνών, στοιχεία των γερμανικών υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφορίες από ευρωπαϊκούς εταίρους. Η Μόσχα αρνείται κατηγορηματικά οποιαδήποτε εμπλοκή.
Και στις 6 Σεπτεμβρίου η αντιπαράθεση πέρασε σε ακόμη πιο σκληρό επίπεδο, όταν ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ χαρακτήρισε τις κατηγορίες περί ρωσικής εμπλοκής «ουσιαστικά την αρχή ενός πραγματικού πολέμου».
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο ποιος βρίσκεται πίσω από το drone.
Είναι πόσο μακριά μπορεί να οδηγήσει η αλυσίδα κατηγοριών, αντιποίνων και αντίμετρων που έχει ήδη αρχίσει να δημιουργείται.
Από ένα drone σε διπλωματική κρίση
Το περιστατικό σημειώθηκε τη νύχτα της 4ης προς 5η Αυγούστου στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle. Ένα drone με εκρηκτική ύλη εντοπίστηκε κοντά σε ουκρανικό Antonov που βρισκόταν στον χώρο του αεροδρομίου.
Οι γερμανικές αρχές προχώρησαν στην εξουδετέρωσή του, ενώ το περιστατικό προκάλεσε άμεση κινητοποίηση των υπηρεσιών ασφαλείας. Σύμφωνα με τις γερμανικές αρχές, η τεχνολογία, η διαμόρφωση του drone, τα εκρηκτικά και ο μηχανισμός πυροδότησης παρουσίαζαν ομοιότητες με στοιχεία που έχουν καταγραφεί σε άλλες επιχειρήσεις τις οποίες το Βερολίνο αποδίδει στη Ρωσία.
Η γερμανική κυβέρνηση δεν έσπευσε αρχικά να αποδώσει δημόσια την ευθύνη στη Μόσχα. Ακολούθησε περίοδος ερευνών, κατά την οποία συγκεντρώθηκαν στοιχεία από το σημείο, εξετάστηκαν τεχνικά χαρακτηριστικά και ερευνήθηκαν πιθανές διασυνδέσεις των εμπλεκομένων.
Την 1η Σεπτεμβρίου, όμως, το Βερολίνο έκανε το αποφασιστικό βήμα.
Ο υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ και ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσαν ότι οι γερμανικές έρευνες, σε συνδυασμό με πληροφορίες ευρωπαϊκών υπηρεσιών, οδηγούν σε ρωσική εμπλοκή. Το Βερολίνο υποστήριξε ότι η επιχειρησιακή τεχνογνωσία και ο εξοπλισμός συνδέονται με ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις, ενώ η εκτέλεση φέρεται να ανατέθηκε σε «χαμηλού επιπέδου» πράκτορες.
Η Γερμανία ανακοίνωσε παράλληλα μέτρα κατά της Ρωσίας, μεταξύ των οποίων το κλείσιμο του ρωσικού προξενείου στη Βόννη και η καταγγελία της συμφωνίας που αφορά το Russian House στο Βερολίνο. Παράλληλα, το Βερολίνο προανήγγειλε προσπάθειες για πρόσθετες ευρωπαϊκές κυρώσεις.
Το μεγάλο κενό: τι γνωρίζει το κοινό και τι παραμένει απόρρητο;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ευαίσθητο σημείο της υπόθεσης.
Η Γερμανία δεν υποστηρίζει ότι δεν διαθέτει στοιχεία. Αντιθέτως, λέει ότι διαθέτει στοιχεία από την αστυνομική έρευνα και τις υπηρεσίες πληροφοριών και ότι αυτά συγκλίνουν προς τη Ρωσία.
Ταυτόχρονα, όμως, το πλήρες πληροφοριακό υλικό που στηρίζει την απόδοση ευθύνης στο ρωσικό κράτος δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα.
Αυτό δημιουργεί μια σημαντική διάκριση.
Άλλο είναι να υπάρχουν στοιχεία που συνδέουν ένα drone ή συγκεκριμένα πρόσωπα με μια επιχείρηση και άλλο να αποδεικνύεται δημόσια, με τρόπο που μπορεί να ελεγχθεί ανεξάρτητα, ότι πίσω από αυτή την επιχείρηση βρίσκεται η ρωσική κρατική μηχανή.
Η γερμανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η εικόνα που έχει σχηματίσει από το σύνολο των στοιχείων είναι αρκετά ισχυρή ώστε να αποδώσει ευθύνη στη Μόσχα. Η Ρωσία, από την άλλη, υποστηρίζει ότι το Βερολίνο κατασκευάζει ή παραποιεί στοιχεία προκειμένου να δικαιολογήσει την κλιμάκωση.
Για την κοινή γνώμη, επομένως, ένα σημαντικό τμήμα της υπόθεσης παραμένει ζήτημα εμπιστοσύνης προς τις κρατικές υπηρεσίες και όχι πλήρως επαληθεύσιμο δημόσιο αποδεικτικό υλικό.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γερμανικές κατηγορίες είναι ψευδείς.
Σημαίνει ότι το σύνολο της απόδειξης δεν είναι διαθέσιμο στο κοινό.
Και αυτή η διαφορά έχει τεράστια σημασία όταν το αντικείμενο της κατηγορίας είναι μια πυρηνική δύναμη και μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η απάντηση της Μόσχας
Η Ρωσία απέρριψε από την πρώτη στιγμή τις γερμανικές κατηγορίες.
Η Μαρία Ζαχάροβα προειδοποίησε ότι η Μόσχα θα απαντήσει στα «αντιρωσικά μέτρα» του Βερολίνου, ενώ ο Βλαντίμιρ Πούτιν απέρριψε την ευθύνη και κατηγόρησε τη Γερμανία για κατασκευή στοιχείων.
Η πλέον επιθετική πολιτική απάντηση ήρθε όμως στις 6 Σεπτεμβρίου από τον Σεργκέι Λαβρόφ.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι οι κατηγορίες για ρωσική εμπλοκή στο Leipzig/Halle αποτελούν «ουσιαστικά την αρχή ενός πραγματικού πολέμου». Παράλληλα, κατηγόρησε τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς ότι μετατρέπει τη Γερμανία σε κορυφαία στρατιωτική δύναμη της Ευρώπης και ότι ουσιαστικά κηρύσσει πόλεμο στη Ρωσία.
Πρόκειται για εξαιρετικά βαριά ρητορική.
Δεν αποτελεί, από μόνη της, ανακοίνωση έναρξης πολέμου. Αποτελεί όμως ένδειξη του βαθμού στον οποίο έχει επιδεινωθεί η πολιτική σχέση μεταξύ των δύο χωρών.
Μπορεί ένα τέτοιο περιστατικό να παρασύρει ολόκληρη την Ευρώπη;
Αυτό είναι το πραγματικό στρατηγικό ζήτημα.
Ένα περιστατικό με drone δεν οδηγεί αυτόματα σε πόλεμο Ρωσίας–ΝΑΤΟ. Ούτε οι γερμανικές αντιδράσεις μέχρι στιγμής συνιστούν στρατιωτική επίθεση κατά της Ρωσίας.
Η ίδια η γερμανική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι δεν βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία, ενώ η μέχρι τώρα απάντηση του Βερολίνου κινείται κυρίως στο διπλωματικό, οικονομικό και αμυντικό επίπεδο. Το ΝΑΤΟ έχει εκφράσει τη στήριξή του στη Γερμανία, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ενεργοποιήθηκε αυτόματα κάποιος μηχανισμός συλλογικής στρατιωτικής απάντησης.
Το πρόβλημα είναι διαφορετικό.
Η Ευρώπη βρίσκεται πλέον σε ένα περιβάλλον όπου περιστατικά σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις, drones, κατασκοπεία και επιχειρήσεις επιρροής μπορούν να πραγματοποιούνται κάτω από το παραδοσιακό κατώφλι ενός συμβατικού πολέμου.
Αυτό δημιουργεί μια επικίνδυνη «γκρίζα ζώνη».
Κάθε περιστατικό μπορεί να οδηγεί σε αντίμετρα. Τα αντίμετρα μπορούν να προκαλούν νέα ρωσικά αντίμετρα. Και κάθε επόμενο βήμα μπορεί να αυξάνει την πιθανότητα ενός λάθους υπολογισμού.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι μιλούν πλέον όλο και περισσότερο για την ανάγκη αντιμετώπισης της ρωσικής «υβριδικής» δράσης χωρίς όμως να επιτρέψουν σε μεμονωμένα περιστατικά να μετατραπούν σε ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση.
Το μάθημα του 1939
Η ιστορική αναλογία με το 1939 πρέπει να χρησιμοποιείται με μεγάλη προσοχή.
Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος στην Ευρώπη δεν ξεκίνησε από ένα απλό περιστατικό. Προηγήθηκε μια πολύ μεγαλύτερη αλληλουχία πολιτικών, στρατιωτικών και διπλωματικών εξελίξεων. Το επεισόδιο του Γκλάιβιτς στις 31 Αυγούστου 1939 χρησιμοποιήθηκε από τη ναζιστική Γερμανία ως πρόσχημα για την επίθεση στην Πολωνία.
Η σημερινή Ευρώπη δεν είναι η Ευρώπη του 1939. Υπάρχει το ΝΑΤΟ, η Ευρωπαϊκή Ένωση, πυρηνική αποτροπή, πολύ διαφορετικοί θεσμοί και πολλαπλά επίπεδα διπλωματικής επικοινωνίας.
Ωστόσο, υπάρχει ένα ιστορικό μάθημα που παραμένει επίκαιρο:
οι μεγάλες συγκρούσεις δεν ξεκινούν πάντοτε από την αρχική πρόθεση όλων των πλευρών να οδηγηθούν σε έναν γενικευμένο πόλεμο. Μπορούν να προκύψουν από μια αλυσίδα αντιδράσεων, λανθασμένων υπολογισμών και αποφάσεων που κάθε πλευρά θεωρεί αρχικά περιορισμένες.
Αυτό ακριβώς είναι το υποθετικό σενάριο που πρέπει να απασχολεί σήμερα την Ευρώπη.
Όχι ότι «το 1939 επαναλαμβάνεται».
Αλλά ότι ο μηχανισμός της κλιμάκωσης μπορεί, θεωρητικά, να επαναληφθεί με διαφορετικά γεγονότα και διαφορετικούς πρωταγωνιστές.
Το κρίσιμο όριο
Η υπόθεση Leipzig/Halle βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σημείο.
Η Γερμανία έχει επιλέξει να αποδώσει κρατική ευθύνη στη Ρωσία και να λάβει μέτρα. Η Ρωσία αρνείται την ευθύνη και απαντά με ολοένα σκληρότερη ρητορική. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι στηρίζουν το Βερολίνο, ενώ το ΝΑΤΟ χαρακτηρίζει τις υβριδικές ενέργειες εναντίον μελών του σοβαρή απειλή.
Το επόμενο βήμα έχει επομένως ιδιαίτερη σημασία.
Εάν η αντιπαράθεση παραμείνει στο επίπεδο των ερευνών, των κυρώσεων, της διπλωματικής πίεσης και της ενίσχυσης της προστασίας κρίσιμων υποδομών, υπάρχει περιθώριο ελέγχου της κρίσης.
Εάν όμως ένα επόμενο περιστατικό προκαλέσει απώλειες ανθρώπινων ζωών, πλήξει στρατιωτική εγκατάσταση ή οδηγήσει σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ ρωσικών και νατοϊκών δυνάμεων, τότε η κατάσταση θα αλλάξει δραματικά.
Γι' αυτό και το πραγματικό διακύβευμα του Leipzig/Halle δεν είναι μόνο η τύχη ενός drone.
Είναι η διαχείριση της αβεβαιότητας.
Σε μια Ευρώπη που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση βαθιάς γεωπολιτικής αντιπαράθεσης με τη Μόσχα, κάθε νέα κατηγορία, κάθε νέο περιστατικό και κάθε νέο αντίμετρο προσθέτει έναν ακόμη κρίκο σε μια αλυσίδα που μπορεί να γίνει όλο και δυσκολότερο να ελεγχθεί.
Μέχρι τις 6 Σεπτεμβρίου 2026, δεν υπάρχει ένδειξη ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε έναν άμεσο γενικευμένο πόλεμο με τη Ρωσία.
Υπάρχει όμως κάτι που δεν πρέπει να υποτιμηθεί:
ο κίνδυνος ενός λάθους υπολογισμού.
Και ίσως αυτό να είναι το σημαντικότερο μάθημα της σημερινής κρίσης. Σε μια εποχή όπου οι υβριδικές επιχειρήσεις, τα drones και οι μυστικές επιχειρήσεις μπορούν να δημιουργήσουν γεγονότα μέσα σε λίγες ώρες, η απόδοση ευθύνης και η αντίδραση σε αυτήν δεν είναι πλέον απλώς θέμα πολιτικής ρητορικής.
Μπορούν να γίνουν ο μηχανισμός που θα καθορίσει αν μια κρίση θα παραμείνει περιορισμένη — ή αν θα αρχίσει να εξελίσσεται σε κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σοφία Παπανδρέου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου