Η εποχή της εύκολης γνώσης και της δύσκολης σκέψης

 

  Η εποχή της εύκολης γνώσης και της δύσκολης σκέψης...

 

 

Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε τόσο εύκολη πρόσβαση στη γνώση. Με λίγες λέξεις σε μια μηχανή αναζήτησης μπορούμε μέσα σε δευτερόλεπτα να πληροφορηθούμε για έναν πόλεμο στην άλλη άκρη του κόσμου, να μάθουμε πώς λειτουργεί το ανθρώπινο σώμα ή να διαβάσουμε για μια ιστορική περίοδο που αγνοούσαμε μέχρι πριν από λίγο. Η πληροφορία βρίσκεται παντού και είναι διαθέσιμη σχεδόν χωρίς κόπο. Κι όμως, μέσα σε αυτή την πρωτοφανή αφθονία γνώσης, μοιάζει να γίνεται όλο και δυσκολότερο κάτι πολύ πιο σημαντικό: να σκεφτόμαστε πραγματικά.

Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία η πληροφορία έχει πάψει να είναι προνόμιο. Δεν χρειάζεται πλέον να αναζητήσουμε επίμονα ένα βιβλίο ή να περιμένουμε κάποιον ειδικό για να μας δώσει μια απάντηση. Η τεχνολογία μάς προσφέρει άμεσες λύσεις, έτοιμες εξηγήσεις και αμέτρητες πηγές. Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι ότι γνωρίζουμε λίγα. Είναι ότι συχνά δεν ξέρουμε τι από όλα όσα γνωρίζουμε αξίζει να κρατήσουμε, να αμφισβητήσουμε ή να εξετάσουμε βαθύτερα.

 

Η υπερβολική πληροφορία δεν οδηγεί απαραίτητα στη γνώση. Μπορεί, αντίθετα, να οδηγήσει στη σύγχυση. Μια είδηση εμφανίζεται στην οθόνη μας, ακολουθεί μια διαφορετική άποψη, ύστερα ένα σύντομο βίντεο και στη συνέχεια ένας τίτλος σχεδιασμένος να προκαλέσει θυμό ή φόβο. Όλα μοιάζουν εξίσου σημαντικά, επειδή όλα διεκδικούν την προσοχή μας. Έτσι, πολλές φορές δεν ενημερωνόμαστε πραγματικά· απλώς καταναλώνουμε πληροφορία.

 

Ιδιαίτερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η ταχύτητα έχει αντικαταστήσει την εμβάθυνση. Έχουμε μάθει να διαβάζουμε σε λίγα δευτερόλεπτα, να σχηματίζουμε άποψη σχεδόν αμέσως και να περνάμε στο επόμενο θέμα. Όμως η σκέψη απαιτεί χρόνο. Απαιτεί αμφιβολία, σύγκριση, επιχειρήματα και, κυρίως, την ικανότητα να πούμε «δεν είμαι ακόμη σίγουρος». Σε έναν ψηφιακό κόσμο που επιβραβεύει την άμεση αντίδραση, η αμφιβολία συχνά θεωρείται αδυναμία, ενώ η βεβαιότητα — ακόμη και όταν είναι αβάσιμη — παρουσιάζεται ως δύναμη.

 

Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση της εποχής μας: όσο πιο εύκολα μπορούμε να βρούμε μια απάντηση, τόσο λιγότερο συχνά αναρωτιόμαστε αν η απάντηση είναι σωστή.

Η τεχνητή νοημοσύνη κάνει αυτή την αντίφαση ακόμη πιο έντονη. Μπορούμε πλέον να ζητήσουμε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μια περίληψη, μια εξήγηση, μια μετάφραση ή ακόμη και μια ολοκληρωμένη απάντηση σε ένα σύνθετο ερώτημα. Η τεχνολογία αυτή μπορεί να αποτελέσει σπουδαίο εργαλείο μάθησης και δημιουργίας. Κρύβει όμως και έναν κίνδυνο: να συνηθίσουμε να παραδίδουμε τη δύσκολη πνευματική εργασία σε μια μηχανή πριν προλάβουμε να την κάνουμε εμείς.

 

Γιατί η αξία της γνώσης δεν βρίσκεται μόνο στην απάντηση. Βρίσκεται και στη διαδρομή μέχρι αυτήν.

Το να ψάχνεις, να κάνεις λάθος, να συγκρίνεις, να αμφισβητείς, να αλλάζεις άποψη και τελικά να καταλήγεις σε ένα συμπέρασμα είναι μέρος της ίδιας της διαδικασίας της σκέψης. Αν αντικαταστήσουμε συνεχώς αυτή τη διαδικασία με έτοιμες απαντήσεις, υπάρχει ο κίνδυνος να αποκτήσουμε ανθρώπους που γνωρίζουν πολλά αλλά κατανοούν λίγα.

 

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να φοβόμαστε την τεχνολογία ή να επιστρέψουμε σε μια εποχή χωρίς διαδίκτυο και ψηφιακά εργαλεία. Το αντίθετο. Η πρόκληση της εποχής μας είναι να μάθουμε να τα χρησιμοποιούμε χωρίς να επιτρέπουμε σε αυτά να σκέφτονται μόνιμα για λογαριασμό μας.

Η πραγματική παιδεία, επομένως, δεν είναι να θυμόμαστε περισσότερες πληροφορίες. Είναι να μπορούμε να ξεχωρίζουμε την αξιόπιστη πληροφορία από την παραπληροφόρηση, το γεγονός από την άποψη, το επιχείρημα από την προκατάληψη. Είναι να μπορούμε να ακούμε μια διαφορετική άποψη χωρίς να αισθανόμαστε ότι απειλείται η ταυτότητά μας. Και, πάνω απ’ όλα, είναι να έχουμε το θάρρος να αμφισβητούμε ακόμη και όσα πιστεύουμε ήδη.

 

Ίσως, λοιπόν, το μεγάλο στοίχημα της εποχής μας δεν είναι να αποκτήσουμε ακόμη περισσότερη γνώση. Είναι να ξαναμάθουμε πώς να σκεφτόμαστε μέσα σε έναν κόσμο που σκέφτεται συνεχώς για εμάς.

 

 

Γιατί η πληροφορία μπορεί να βρίσκεται ένα κλικ μακριά. Η κρίση, όμως, δεν κατεβαίνει με ένα κλικ. Χτίζεται αργά, με παιδεία, διάλογο, αμφισβήτηση και προσωπική προσπάθεια. Και σε μια εποχή όπου οι απαντήσεις γίνονται ολοένα και πιο εύκολες, ίσως το πιο επαναστατικό πράγμα που μπορούμε να κάνουμε είναι να μάθουμε ξανά να κάνουμε τις σωστές ερωτήσεις.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook

 

 

 

 

 

 

  Από το newsroom 

  Γράφει o Θέογνις Αιγίσιος  

     -Posted by Anexartitos.Ta.Neα

 

Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here  

 

 
 Δημοσίευση σχολίου  

 

.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο. 

 
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.

. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές. 

 
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.

. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.

. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.

. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.

. Περισσότερα στους όρους χρήσης.

 

        . Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.