ΟΗΕ, Ισραήλ και Γερμανία: Η νέα δικαστική μάχη για τις εξαγωγές όπλων...
Νέα διεθνής πίεση προς τα κράτη που συνεχίζουν να μεταφέρουν όπλα στο Ισραήλ ασκεί ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Volker Türk, την ώρα που το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εξετάζει τη νομική διαμάχη μεταξύ Νικαράγουας και Γερμανίας σχετικά με τη γερμανική υποστήριξη προς το Ισραήλ.
Σε παρέμβασή του στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στις 7 Σεπτεμβρίου 2026, ο Türk κάλεσε τα κράτη να σταματήσουν τις μεταφορές όπλων προς το Ισραήλ όταν υπάρχει κίνδυνος αυτά να χρησιμοποιηθούν κατά τρόπο που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. Παράλληλα, κάλεσε τις επιχειρήσεις να τερματίσουν πρακτικές που, κατά την άποψή του, υποστηρίζουν τους ισραηλινούς εποικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή συμπίπτει χρονικά με τη διαδικασία ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης στην υπόθεση Νικαράγουα κατά Γερμανίας.
Η υπόθεση στη Χάγη
Η Νικαράγουα προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο την 1η Μαρτίου 2024, υποστηρίζοντας ότι η Γερμανία, μέσω της στρατιωτικής και άλλης υποστήριξής της προς το Ισραήλ, παραβιάζει διεθνείς υποχρεώσεις που απορρέουν, μεταξύ άλλων, από τη Σύμβαση για τη Γενοκτονία και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Η Νικαράγουα είχε ζητήσει από το Δικαστήριο να διατάξει τη Γερμανία να αναστείλει τη στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ στον βαθμό που αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, καθώς και να λάβει μέτρα ώστε ο στρατιωτικός εξοπλισμός που είχε ήδη παραδοθεί να μην χρησιμοποιείται για τέτοιες παραβιάσεις.
Η Γερμανία ζήτησε από το Δικαστήριο να απορρίψει τα προσωρινά μέτρα και να αφαιρέσει συνολικά την υπόθεση από το πινάκιο.
Τι αποφάσισε το Δικαστήριο το 2024
Στις 30 Απριλίου 2024, το ICJ αποφάσισε με ψήφους 15-1 ότι οι τότε περιστάσεις δεν απαιτούσαν την επιβολή των προσωρινών μέτρων που ζητούσε η Νικαράγουα.
Η απόφαση αυτή, όμως, χρειάζεται να διαβαστεί προσεκτικά.
Το Δικαστήριο δεν έκρινε ότι η Γερμανία είχε συμμορφωθεί οριστικά με όλες τις διεθνείς υποχρεώσεις της, ούτε απέρριψε επί της ουσίας τις κατηγορίες της Νικαράγουας.
Αντίθετα, το ίδιο το Δικαστήριο τόνισε ότι η απόφαση για τα προσωρινά μέτρα δεν προδικάζει ζητήματα δικαιοδοσίας, παραδεκτού ή ουσίας της υπόθεσης.
Παράλληλα, το ICJ υπενθύμισε σε όλα τα κράτη τις διεθνείς υποχρεώσεις τους σχετικά με τη μεταφορά όπλων σε μέρη μιας ένοπλης σύγκρουσης, προκειμένου να αποφεύγεται ο κίνδυνος τα όπλα αυτά να χρησιμοποιηθούν για παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο νομικό σημείο της υπόθεσης.
Η Γερμανία εξακολουθεί να αμφισβητεί τις κατηγορίες
Το Βερολίνο απορρίπτει τις αιτιάσεις της Νικαράγουας και αμφισβητεί τόσο τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου όσο και το παραδεκτό των σχετικών ισχυρισμών.
Επομένως, μέχρι να υπάρξει οριστική απόφαση επί της ουσίας, δεν μπορεί να διατυπωθεί ως γεγονός ότι η Γερμανία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο επειδή εξάγει όπλα στο Ισραήλ.
Αυτό που υπάρχει είναι μια ενεργή διεθνής δικαστική διαμάχη για το αν και υπό ποιες προϋποθέσεις η στρατιωτική υποστήριξη ενός κράτους προς ένα μέρος ένοπλης σύγκρουσης μπορεί να δημιουργήσει διεθνή ευθύνη.
Γιατί η παρέμβαση του ΟΗΕ έχει σημασία
Η τοποθέτηση του Volker Türk δεν αποτελεί δικαστική απόφαση και δεν δημιουργεί από μόνη της νέα νομική απαγόρευση στις εξαγωγές όπλων.
Έχει όμως πολιτικό και θεσμικό βάρος.
Η θέση του Ύπατου Αρμοστή κινείται στην ίδια γενικότερη κατεύθυνση με την αρχή που υπενθύμισε το ICJ το 2024: τα κράτη που μεταφέρουν όπλα σε εμπόλεμα μέρη πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον κίνδυνο χρήσης τους κατά τρόπο που παραβιάζει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Έτσι, η συζήτηση μετατοπίζεται σταδιακά από το ερώτημα:
«Επιτρέπεται σε ένα κράτος να εξάγει όπλα στο Ισραήλ;»
στο πολύ πιο σύνθετο:
«Τι υποχρεώσεις έχει ένα κράτος όταν γνωρίζει ή μπορεί να προβλέψει ότι ο εξαγόμενος στρατιωτικός εξοπλισμός ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί για παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου;»
Αυτό είναι το πραγματικό νομικό και πολιτικό διακύβευμα.
Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τη Γερμανία
Η συζήτηση έχει ευρύτερες συνέπειες.
Εάν τα διεθνή δικαστήρια και οι αρμόδιοι οργανισμοί του ΟΗΕ ενισχύσουν την άποψη ότι τα κράτη έχουν αυξημένη υποχρέωση ελέγχου του τελικού κινδύνου χρήσης των όπλων, τότε το ζήτημα θα αφορά κάθε χώρα που εξάγει στρατιωτικό εξοπλισμό σε εμπόλεμες περιοχές.
Δεν πρόκειται, επομένως, μόνο για μια διαμάχη μεταξύ Νικαράγουας και Γερμανίας.
Αφορά το ευρύτερο καθεστώς των διεθνών μεταφορών όπλων, την κρατική ευθύνη και τα όρια της στρατιωτικής υποστήριξης σε έναν πόλεμο.
Το κρίσιμο σημείο
Η σημερινή εικόνα πρέπει να διατυπωθεί με ακρίβεια.
Ο ΟΗΕ ασκεί νέα πίεση για περιορισμό των μεταφορών όπλων προς το Ισραήλ όταν υπάρχει κίνδυνος παραβίασης του διεθνούς δικαίου.
Η Νικαράγουα υποστηρίζει ότι η γερμανική στρατιωτική υποστήριξη προς το Ισραήλ δημιουργεί διεθνή ευθύνη.
Η Γερμανία απορρίπτει τις κατηγορίες και αμφισβητεί τη δικαιοδοσία και το παραδεκτό της υπόθεσης.
Και το Διεθνές Δικαστήριο, μέχρι σήμερα, δεν έχει κρίνει επί της ουσίας ότι η Γερμανία παραβιάζει τη Σύμβαση για τη Γενοκτονία ή το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.
Αυτό που έχει ήδη κάνει, όμως, είναι να καταστήσει σαφές ότι οι μεταφορές όπλων σε εμπόλεμα μέρη δεν βρίσκονται έξω από το πεδίο των διεθνών υποχρεώσεων των κρατών.
Και αυτό καθιστά την υπόθεση Νικαράγουα–Γερμανία μία από τις σημαντικότερες δοκιμασίες για το πώς θα ερμηνεύεται στο μέλλον η κρατική ευθύνη για τις διεθνείς μεταφορές όπλων.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σοφία Παπανδρέου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου