NABU εναντίον του κύκλου Zelensky: Διαφθορά, αμερικανική επιρροή και η μάχη για την επόμενη ημέρα της Ουκρανίας...
Έρευνες σε πρόσωπα του στενού περιβάλλοντος του Ουκρανού προέδρου, η υπόθεση των 150 εκατ. UAH, η Iryna Mudra, το Mindichgate, η Sense Bank, οι καταγγελίες για «American staff reserve» και η νέα αποστολή Witkoff–Kushner στη Μόσχα και το Κίεβο – τι γνωρίζουμε πραγματικά και τι παραμένει υπόθεση
Η Ουκρανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες πολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών, καθώς οι αντιδιαφθορικές αρχές της χώρας έχουν πλέον εισέλθει βαθιά στο περιβάλλον της προεδρικής εξουσίας.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι ότι «η NABU ερευνά τον Zelensky» – ένας ισχυρισμός που, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως γεγονός.
Το πραγματικό και εξίσου σημαντικό γεγονός είναι ότι η National Anti-Corruption Bureau of Ukraine (NABU) και η Specialized Anti-Corruption Prosecutor’s Office (SAPO) έχουν προχωρήσει σε έρευνες και ποινικές διαδικασίες που αγγίζουν πρόσωπα από τον στενό κύκλο του Volodymyr Zelensky, συμπεριλαμβανομένης της πρώην αναπληρώτριας επικεφαλής του Προεδρικού Γραφείου, Iryna Mudra.
Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή συμπίπτει χρονικά με μια νέα αμερικανική διπλωματική προσπάθεια για επανεκκίνηση των συνομιλιών Ρωσίας–Ουκρανίας.
Στις 4 Σεπτεμβρίου, ο ίδιος ο Zelensky επιβεβαίωσε ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Steve Witkoff και Jared Kushner θα μεταβούν πρώτα στη Μόσχα και στη συνέχεια στο Κίεβο. Το Reuters μετέδωσε ότι η κυβέρνηση Trump προωθεί νέα πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου, ενώ παραμένουν μεγάλες διαφορές μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.
Η σύμπτωση είναι πολιτικά εκρηκτική.
Αλλά είναι και δημοσιογραφικά επικίνδυνη: άλλο η χρονική συσχέτιση και άλλο η απόδειξη ότι η μία εξέλιξη προκαλεί την άλλη.
Η επιχείρηση «Forrest Gump»
Το σημείο καμπής ήρθε στις 19 Αυγούστου.
Η NABU και η SAPO ανακοίνωσαν ειδική επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Forrest Gump», η οποία στόχευε φερόμενη εγκληματική οργάνωση με τη συμμετοχή βουλευτών και αξιωματούχων του Γραφείου του Προέδρου.
Σύμφωνα με την επίσημη NABU, η οργάνωση φέρεται να είχε δραστηριότητες που περιλάμβαναν εταιρικές καταλήψεις, ξέπλυμα χρημάτων, παράνομη στέρηση περιουσίας και προσπάθειες ελέγχου επιχειρηματικών περιουσιακών στοιχείων.
Η NABU αναφέρει ότι η οργάνωση επιδίωκε, μεταξύ άλλων, τον έλεγχο ακινήτων στο κέντρο του Κιέβου αξίας άνω των 500 εκατ. UAH, ενώ τον Μάιο του 2026 είχε επιχειρήσει να καταλάβει ακίνητα αξίας άνω των 207 εκατ. UAH.
Το πλέον πολιτικά ευαίσθητο σκέλος αφορά όμως τα 150 εκατ. UAH.
Σύμφωνα με την έρευνα, τον Ιούνιο του 2026 ποσό 150 εκατ. UAH διοχετεύθηκε μέσω λογαριασμών εταιρειών-κελυφών στο νόμιμο χρηματοπιστωτικό σύστημα και χρησιμοποιήθηκε για την καταβολή εγγύησης υπέρ προσώπου που εμπλέκεται στην υπόθεση «Midas».
Η υπόθεση συνδέεται με τον πρώην υπουργό Ενέργειας Herman Halushchenko.
Η Iryna Mudra και το Προεδρικό Γραφείο
Στο πλαίσιο της επιχείρησης ερευνήθηκε η κατοικία της Iryna Mudra, τότε αναπληρώτριας επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου.
Λίγες ώρες αργότερα, ο Zelensky την απομάκρυνε από τη θέση της.
Η απόλυση επιβεβαιώθηκε επίσημα, αν και το προεδρικό διάταγμα δεν ανέφερε λόγο. Τα διεθνή μέσα, μεταξύ των οποίων οι Guardian και Financial Times, συνέδεσαν χρονικά την απομάκρυνση με τη νέα αντιδιαφθορική έρευνα.
Υπάρχει όμως μία κρίσιμη διόρθωση.
Η Mudra δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως συλληφθείσα, όπως μεταδόθηκε αρχικά από ορισμένες πηγές. Οι πληροφορίες που ακολούθησαν ανέφεραν ερευνητικές ενέργειες και ποινικές υποψίες, όχι τελεσίδικη διαπίστωση ενοχής.
Η NABU άλλωστε υπογραμμίζει ρητά ότι οι ύποπτοι θεωρούνται αθώοι μέχρι να αποφανθεί δικαστήριο.
Το Mindichgate και η αλυσίδα των κρίσεων
Η νέα υπόθεση δεν εμφανίστηκε στο κενό.
Αποτελεί συνέχεια της μεγαλύτερης υπόθεσης «Midas», η οποία έχει ήδη πλήξει την πολιτική εικόνα του Zelensky.
Στην υπόθεση έχουν εμπλακεί πρόσωπα του ευρύτερου περιβάλλοντός του, μεταξύ άλλων ο επιχειρηματίας Timur Mindich και ο πρώην επικεφαλής του Προεδρικού Γραφείου Andriy Yermak.
Το Reuters σημείωσε τον Μάιο ότι, παρότι ο ίδιος ο Zelensky δεν είχε κατονομαστεί ως ύποπτος, οι έρευνες είχαν πλέον φτάσει στον στενό του κύκλο. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με το πρακτορείο, δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για την πολιτική του αξιοπιστία.
Το OSW βλέπει τη νέα επιχείρηση ως ακόμη ένα στάδιο του Mindichgate και εκτιμά ότι οι εξελίξεις μπορούν να επιβαρύνουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη των Ουκρανών προς την προεδρική εξουσία.
Η Sense Bank και τα 150 εκατομμύρια
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της υπόθεσης είναι η εμπλοκή κρατικής τράπεζας.
Η NABU αναφέρει ότι μέλη της φερόμενης εγκληματικής οργάνωσης, σε συνεργασία με εκπροσώπους και αξιωματούχους κρατικής τράπεζας, οργάνωσαν τη διοχέτευση των 150 εκατ. UAH στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Το OSW αναφέρει τη Sense Bank ως το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε στη διαδικασία. Η τράπεζα είχε προηγουμένως κρατικοποιηθεί από την Ουκρανία.
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο σοβαρά πολιτικά ερωτήματα της υπόθεσης:
Εάν οι καταγγελίες αποδειχθούν, τότε η υπόθεση δεν αφορά απλώς μεμονωμένη δωροδοκία ή παράνομη πληρωμή. Αφορά πιθανή διείσδυση πολιτικών συμφερόντων σε κρατικό χρηματοπιστωτικό μηχανισμό.
Αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο το OSW χρησιμοποιεί τον όρο state capture, δηλαδή την πιθανή κατάληψη ή χειραγώγηση κρατικών θεσμών από οργανωμένα ιδιωτικά ή πολιτικά συμφέροντα.
Το «American staff reserve» και ο μύθος του FBI
Εδώ αρχίζει το πιο αμφιλεγόμενο κομμάτι.
Το OSW αναφέρει ότι σε ηχογραφήσεις που δημοσιοποίησε η NABU οι αντιδιαφθορικές υπηρεσίες περιγράφονται από εμπλεκόμενα πρόσωπα ως «American staff reserve».
Η φράση είναι πολιτικά εκρηκτική.
Μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι τμήμα της ουκρανικής πολιτικής ελίτ θεωρεί τη NABU και τη SAPO φορείς δυτικής επιρροής και πιθανή απειλή για τα συμφέροντά της.
Δεν αποδεικνύει όμως ότι το FBI διοικεί τη NABU.
Αυτό είναι μια διάκριση που συχνά χάνεται στη δημόσια συζήτηση.
Η NABU δημιουργήθηκε στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων που ακολούθησαν το 2014, με ισχυρή συμμετοχή της ουκρανικής κοινωνίας των πολιτών και υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει την ανεξαρτησία της NABU και της SAPO κρίσιμη για την ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας.
Το ΔΝΤ επίσης θεωρεί την ανεξαρτησία NABU, SAPO και High Anti-Corruption Court βασικό στοιχείο της μεταρρυθμιστικής ατζέντας της Ουκρανίας.
Άρα η πραγματική εικόνα είναι πιο σύνθετη:
Υπάρχει δυτική υποστήριξη, χρηματοδότηση, τεχνική συνεργασία και ισχυρό δυτικό ενδιαφέρον για τη λειτουργία των αντιδιαφθορικών θεσμών.
Αυτό όμως δεν ισοδυναμεί με:
«NABU = FBI».
Γιατί η ανεξαρτησία της NABU είναι τόσο σημαντική
Το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό.
Το 2025 η ουκρανική κυβέρνηση επιχείρησε νομοθετικά να περιορίσει την ανεξαρτησία NABU και SAPO.
Η κίνηση προκάλεσε εσωτερικές διαδηλώσεις και έντονη διεθνή αντίδραση. Στη συνέχεια το Κίεβο υποχώρησε και επανέφερε τις βασικές εγγυήσεις ανεξαρτησίας.
Η ΕΕ καταγράφει αυτή την κρίση ως σοβαρό πισωγύρισμα και προειδοποιεί ότι η πολιτική παρέμβαση στις αντιδιαφθορικές υπηρεσίες αποτελεί κίνδυνο για τις μεταρρυθμίσεις της Ουκρανίας.
Το ΔΝΤ, επίσης, αναφέρει ότι το 2025 υπήρξε προσπάθεια αποδυνάμωσης της ανεξαρτησίας NABU και SAPO, ενώ σήμερα ζητά τη διατήρηση της επιχειρησιακής τους αυτονομίας.
Επομένως, η σημερινή σύγκρουση πρέπει να διαβαστεί και μέσα από αυτό το προηγούμενο.
Το παράδοξο: η NABU μπορεί να αποτελεί ταυτόχρονα δυτικό εργαλείο επιρροής και ανεξάρτητο ουκρανικό θεσμό
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα.
Δεν είναι απαραίτητο να επιλέξει κανείς μεταξύ των δύο απόλυτων αφηγήσεων.
Από τη μία πλευρά, είναι γεγονός ότι η δημιουργία και η ενίσχυση των αντιδιαφθορικών θεσμών της Ουκρανίας συνδέθηκε στενά με τις απαιτήσεις της ΕΕ, του ΔΝΤ και των δυτικών εταίρων.
Από την άλλη, οι θεσμοί αυτοί έχουν αποκτήσει πραγματική επιχειρησιακή δυνατότητα να ερευνούν ακόμη και πρόσωπα που βρίσκονται πολύ κοντά στην εξουσία.
Το OSW ακριβώς αυτό υπογραμμίζει: η νέα επιχείρηση αποτελεί ένδειξη όχι μόνο διαφθοράς στην κορυφή αλλά και συνεχιζόμενης ανεξαρτησίας των αντιδιαφθορικών υπηρεσιών.
Και τότε εμφανίζεται η αμερικανική διπλωματία
Στις αρχές Σεπτεμβρίου, το γεωπολιτικό σκηνικό αλλάζει ξανά.
Ο Donald Trump ανακοίνωσε ότι οι ειδικοί απεσταλμένοι του, Steve Witkoff και Jared Kushner, μεταβαίνουν για επαφές σχετικά με τον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας.
Ο Zelensky επιβεβαίωσε στις 4 Σεπτεμβρίου ότι θα επισκεφθούν πρώτα τη Μόσχα και στη συνέχεια το Κίεβο.
Το Reuters αναφέρει ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επαναφέρει τη διπλωματική διαδικασία, ενώ οι βασικές διαφορές παραμένουν: η Ρωσία απαιτεί εδαφικές παραχωρήσεις και αλλαγές στη στρατηγική κατεύθυνση της Ουκρανίας, ενώ το Κίεβο απορρίπτει όρους που θεωρεί ισοδύναμους με συνθηκολόγηση.
Επομένως η χρονική σύμπτωση είναι πραγματική:
κρίση διαφθοράς στην κορυφή του ουκρανικού κράτους + νέα αμερικανική διπλωματική πρωτοβουλία.
Αλλά μέχρι εδώ.
Υπάρχει απόδειξη ότι η NABU χρησιμοποιείται για να πιεστεί ο Zelensky να συνθηκολογήσει;
Μέχρι στιγμής, όχι.
Δεν υπάρχει αξιόπιστο δημόσιο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η αμερικανική κυβέρνηση έδωσε εντολή στη NABU να ανοίξει συγκεκριμένη έρευνα με σκοπό να εξαναγκάσει τον Zelensky σε εδαφικές παραχωρήσεις.
Αυτό παραμένει υπόθεση.
Υπάρχει όμως ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο που αξίζει να παρακολουθήσουμε.
Η Ουκρανία εξαρτάται οικονομικά, στρατιωτικά και θεσμικά από τους δυτικούς εταίρους της. Η καταπολέμηση της διαφθοράς αποτελεί προϋπόθεση για τη συνέχιση της ευρωπαϊκής πορείας και σημαντικό στοιχείο των προγραμμάτων του ΔΝΤ.
Άρα η πίεση για διαφάνεια είναι πραγματική.
Το αν η ίδια πίεση χρησιμοποιείται σήμερα ως διαπραγματευτικό όπλο για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας είναι διαφορετικό ζήτημα.
Το πολιτικό πρόβλημα του Zelensky
Εκεί όπου τα στοιχεία είναι πλέον πιο δύσκολο να αγνοηθούν είναι η πολιτική φθορά.
Ο Zelensky δεν κατηγορείται προσωπικά από τη NABU στην υπόθεση που εξετάζουμε.
Όμως σειρά υποθέσεων έχουν φτάσει σε ανθρώπους που βρίσκονταν ή βρίσκονται πολύ κοντά του.
Ο Reuters είχε ήδη επισημάνει τον Μάιο ότι οι υποθέσεις γύρω από τον Yermak και τον Mindich δημιουργούν πρωτοφανή reputational risk για τον πρόεδρο.
Οι Financial Times χαρακτήρισαν την απομάκρυνση της Mudra μέρος μιας κλιμακούμενης κρίσης διαφθοράς που αφορά ανώτατους αξιωματούχους και στενούς συμμάχους του προέδρου.
Η Guardian επίσης σημείωσε ότι η νέα υπόθεση προσθέτει πολιτική πίεση στον Zelensky.
Το ζήτημα επομένως δεν είναι μόνο νομικό.
Είναι ζήτημα πολιτικής επιβίωσης και νομιμοποίησης.
Η αντίδραση της ουκρανικής κοινωνίας
Η κρίση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κοινωνία εμφανίζει αυξανόμενη κόπωση από τις καταγγελίες περί διαφθοράς και συγκέντρωσης εξουσίας.
Την ίδια περίοδο, ο πρώην υπουργός Άμυνας Mykhailo Fedorov είχε προειδοποιήσει για κρίση διακυβέρνησης και ζήτησε να συζητηθεί το ζήτημα των εκλογών μετά τον πόλεμο.
Η DW περιέγραψε το πολιτικό κλίμα ως ιδιαίτερα εκρηκτικό, με τις υποθέσεις διαφθοράς να συσσωρεύονται γύρω από την προεδρική εξουσία.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η NABU δεν βρίσκεται πλέον μόνο αντιμέτωπη με υπόπτους για οικονομικά εγκλήματα.
Βρίσκεται στο κέντρο μιας μάχης για το ποιος ελέγχει το ουκρανικό κράτος.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τις διαπραγματεύσεις;
Εδώ υπάρχουν τρία πιθανά σενάρια.
Πρώτο σενάριο: εσωτερική θεσμική εκκαθάριση
Η NABU συνεχίζει τις έρευνες ανεξάρτητα, οι δικαστικές διαδικασίες προχωρούν και η κυβέρνηση αναγκάζεται να αποδεχθεί βαθύτερες μεταρρυθμίσεις.
Σε αυτή την περίπτωση, η κρίση μπορεί μακροπρόθεσμα να ενισχύσει τους θεσμούς της Ουκρανίας.
Δεύτερο σενάριο: πολιτική σύγκρουση
Το προεδρικό στρατόπεδο επιχειρεί να περιορίσει τη NABU ή να ελέγξει τις συνέπειες των ερευνών.
Αυτό θα δημιουργούσε νέα σύγκρουση με την ΕΕ, το ΔΝΤ και τους δυτικούς εταίρους, ακριβώς επειδή η ανεξαρτησία των αντιδιαφθορικών θεσμών αποτελεί πλέον κεντρική προϋπόθεση της διεθνούς στήριξης.
Τρίτο σενάριο: η διαφθορά γίνεται μέρος της διαπραγματευτικής πίεσης
Σε αυτό το σενάριο, η Ουάσιγκτον μπορεί να χρησιμοποιήσει την οικονομική, θεσμική και πολιτική εξάρτηση του Κιέβου για να επιταχύνει έναν συμβιβασμό.
Όμως εδώ πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί:
Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής δημόσια απόδειξη ότι αυτό ακριβώς συμβαίνει μέσω της NABU.
Υπάρχει όμως ένα γεγονός που καθιστά το ερώτημα εξαιρετικά επίκαιρο:
οι Αμερικανοί διαπραγματευτές μεταβαίνουν ταυτόχρονα σε Μόσχα και Κίεβο, ενώ στο Κίεβο βρίσκεται σε εξέλιξη μία από τις σοβαρότερες κρίσεις γύρω από το προεδρικό περιβάλλον.
Το μεγάλο ερώτημα
Το ερώτημα που θα κρίνει την επόμενη φάση δεν είναι αν υπάρχει διαφθορά στην Ουκρανία.
Αυτό έχει πλέον αποδειχθεί επανειλημμένα από τις ίδιες τις ουκρανικές αρχές.
Το ερώτημα είναι:
Πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η NABU;
Και ακόμη σημαντικότερο:
Πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να αφήσει την υπηρεσία η πολιτική εξουσία να φτάσει;
Εάν η έρευνα επεκταθεί σε ακόμη περισσότερα πρόσωπα του προεδρικού περιβάλλοντος, η υπόθεση μπορεί να μετατραπεί από σκάνδαλο διαφθοράς σε μείζονα πολιτική κρίση.
Εάν, αντίθετα, περιοριστεί σε συγκεκριμένους αξιωματούχους και επιχειρηματίες, το σύστημα μπορεί να απορροφήσει το πλήγμα.
Η σημερινή εικόνα δεν επιτρέπει ούτε την απλουστευμένη αφήγηση ότι «ο Zelensky ερευνάται από τη NABU» ούτε την αντίθετη ότι «πρόκειται απλώς για ρωσική προπαγάνδα».
Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Υπάρχει πραγματική έρευνα μεγάλης κλίμακας.
Υπάρχουν πραγματικές υποθέσεις που αγγίζουν το προεδρικό περιβάλλον.
Υπάρχουν 150 εκατ. UAH που σύμφωνα με τη NABU συνδέονται με τη νομιμοποίηση χρημάτων και την υπόθεση Midas.
Υπάρχει πραγματική πολιτική σύγκρουση γύρω από την ανεξαρτησία των αντιδιαφθορικών θεσμών.
Υπάρχει πραγματική δυτική πίεση για την ανεξαρτησία NABU/SAPO, η οποία συνδέεται με την ευρωπαϊκή πορεία και τη διεθνή χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Και υπάρχει ταυτόχρονα νέα αμερικανική διπλωματική προσπάθεια, με τους Witkoff και Kushner να μεταβαίνουν σε Μόσχα και Κίεβο.
Αυτό που δεν έχει αποδειχθεί είναι ότι υπάρχει επιχειρησιακή αλυσίδα:
FBI → NABU → έρευνα Zelensky → αμερικανικός εκβιασμός → εδαφική συνθηκολόγηση.
Αυτό παραμένει υπόθεση.
Η πραγματική ιστορία, όμως, είναι ήδη αρκετά σοβαρή χωρίς αυτή την υπόθεση:
η NABU έχει φτάσει στην καρδιά της ουκρανικής πολιτικής εξουσίας την ίδια στιγμή που η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επαναφέρει στο τραπέζι μια συμφωνία ειρήνης.
Το αν πρόκειται για δύο παράλληλες εξελίξεις ή για δύο πλευρές της ίδιας γεωπολιτικής πίεσης είναι το ερώτημα που θα απαντήσουν οι επόμενες εβδομάδες.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Πηνελόπη Μπουρινέζου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου