Σπατάλη τροφίμων στην Ελλάδα: Πάνω από 2 εκατ. τόνοι στα σκουπίδια κάθε χρόνο – Τα στοιχεία που προβληματίζουν...
Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων καταλήγουν στα απορρίμματα ετησίως στην Ελλάδα, ενώ τα νοικοκυριά ευθύνονται για περίπου 930.000 τόνους. Την ίδια ώρα, σημαντικό μέρος του πληθυσμού αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εξασφάλιση επαρκούς τροφής.
Ένα σοβαρό ζήτημα με οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προεκτάσεις αναδεικνύουν τα στοιχεία για τη σπατάλη τροφίμων στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα για το 2023, η συνολική ποσότητα τροφικών αποβλήτων ξεπερνά τους 2 εκατομμύρια τόνους, με τη χώρα να συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τις υψηλότερες επιδόσεις στη συγκεκριμένη κατηγορία αποβλήτων.
Τα στοιχεία παρουσιάζονται σε δημοσίευμα του ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο οποίο ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ-Μάρκετ Ελλάδας, Απόστολος Πεταλάς, επισημαίνει την ανάγκη συστηματικότερης καταγραφής των απωλειών, ενίσχυσης των δωρεών και βελτίωσης της διαχείρισης των απορριμμάτων.
Πάνω από 2 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων στα απορρίμματα
Η σπατάλη καταγράφεται σε όλα τα στάδια της αλυσίδας τροφίμων, από την πρωτογενή παραγωγή και τη μεταποίηση έως τη διανομή, την εστίαση και την τελική κατανάλωση.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμμετοχή των ελληνικών νοικοκυριών, τα οποία παράγουν περίπου 930.000 τόνους τροφικών αποβλήτων ετησίως, δηλαδή κατά μέσο όρο 89 κιλά ανά κάτοικο.
Η συνολική ποσότητα αντιστοιχεί σε περίπου 201 κιλά τροφικών αποβλήτων ανά κάτοικο, όταν συνυπολογίζονται όλα τα στάδια της αλυσίδας. Με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, η Ελλάδα βρίσκεται στην τρίτη υψηλότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την κατά κεφαλήν σπατάλη τροφίμων.
Η εικόνα αυτή αναδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη διαχείριση των απορριμμάτων από τις επιχειρήσεις, αλλά συνδέεται και με τον τρόπο αγοράς, αποθήκευσης και κατανάλωσης των τροφίμων.
Ο ρόλος των νοικοκυριών και η σύγχυση με τις ημερομηνίες λήξης
Ένα από τα ζητήματα που αναδεικνύονται είναι η περιορισμένη κατανόηση των ενδείξεων στις συσκευασίες των τροφίμων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, μόλις το 22% των καταναλωτών κατανοεί σωστά την ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από».
Η σύγχυση ανάμεσα στην ένδειξη αυτή και στην ένδειξη «ανάλωση έως» μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές διαχειρίζονται τα τρόφιμα που έχουν στο σπίτι τους.
Οι δύο ενδείξεις δεν σημαίνουν το ίδιο. Η «ανάλωση έως» αφορά την ασφάλεια των τροφίμων και πρέπει να τηρείται, ενώ η «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» σχετίζεται κυρίως με τη διατήρηση της ποιότητας. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται τήρηση των οδηγιών αποθήκευσης και αξιολόγηση του προϊόντος σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες.
Ο καλύτερος προγραμματισμός των αγορών, η σωστή συντήρηση και η αξιοποίηση των τροφίμων πριν καταστούν ακατάλληλα μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό των περιττών απορριμμάτων.
Γιατί τα σούπερ μάρκετ δεν ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος της σπατάλης
Παρά την εικόνα που συχνά δημιουργείται από τα προϊόντα που αποσύρονται από τα ράφια, το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων εκτιμάται ότι αντιστοιχεί μόλις στο 4%-5% της συνολικής σπατάλης, σύμφωνα με όσα αναφέρει ο γενικός διευθυντής της Ένωσης Σούπερ-Μάρκετ Ελλάδας.
Τα πρώτα αποτελέσματα πιλοτικής καταγραφής σε 15 καταστήματα έδειξαν ότι η εβδομαδιαία ποσότητα αποβλήτων ανά κατάστημα κυμαίνεται από έναν έως 15 τόνους, ανάλογα με τον κύκλο εργασιών.
Με βάση τις εκτιμήσεις που παρατίθενται στο δημοσίευμα, η ετήσια παραγωγή αποβλήτων από τα σούπερ μάρκετ υπολογίζεται σε περίπου 100.000 τόνους.
Ωστόσο, η απόσυρση ενός προϊόντος από το ράφι δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι αυτό καταλήγει στα σκουπίδια. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να επιστραφεί στον προμηθευτή, να διατεθεί για δωρεά ή να ακολουθήσει άλλη διαδικασία αξιοποίησης.
Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει ακόμη ενιαία και ολοκληρωμένη καταγραφή για το σύνολο των τροφίμων που αποσύρονται, απορρίπτονται ή μπορούν να αξιοποιηθούν.
Δωρεές, ανακύκλωση και παραγωγή βιοαερίου
Ο περιορισμός της σπατάλης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τη μείωση των αγορών ή την αλλαγή της καταναλωτικής συμπεριφοράς. Σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει και η καλύτερη αξιοποίηση των τροφίμων και των οργανικών υλικών που αποσύρονται από την αγορά.
Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, οι δυνατότητες περιλαμβάνουν:
Δωρεές τροφίμων, όταν τα προϊόντα είναι κατάλληλα και πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις ασφάλειας.
Κομποστοποίηση, για οργανικά υπολείμματα που μπορούν να αξιοποιηθούν με αυτόν τον τρόπο.
Παραγωγή βιοαερίου, μέσω κατάλληλων διαδικασιών επεξεργασίας οργανικών αποβλήτων.
Καλύτερη διαχείριση αποθεμάτων, ώστε να περιορίζονται οι απώλειες πριν από την απόσυρση των προϊόντων.
Παράλληλα, προτείνεται η ενίσχυση της καταγραφής των αποβλήτων, ο διαχωρισμός των διαφορετικών υλικών και η σύνδεση του κόστους διαχείρισης με την πραγματική ποσότητα απορριμμάτων που παράγεται.
Μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να δημιουργήσει ισχυρότερα κίνητρα για τη μείωση των αποβλήτων, υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστεί με σαφείς κανόνες και αξιόπιστους ελέγχους.
Οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2030
Η μείωση της σπατάλης τροφίμων αποτελεί πλέον συγκεκριμένο στόχο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη διαχείριση αποβλήτων.
Με βάση το αναθεωρημένο ευρωπαϊκό πλαίσιο, τα κράτη-μέλη καλούνται έως το 2030 να μειώσουν τα απόβλητα τροφίμων κατά 10% στην επεξεργασία και τη μεταποίηση και κατά 30% κατά κεφαλήν στο λιανεμπόριο, στις υπηρεσίες εστίασης και στα νοικοκυριά.
Οι στόχοι αυτοί υπολογίζονται με βάση τον ετήσιο μέσο όρο της περιόδου 2021-2023. <Αναφορά: Ευρωπαϊκή Επιτροπή>
Για την επίτευξή τους απαιτούνται αξιόπιστα δεδομένα, καλύτερος συντονισμός μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων, καθώς και ουσιαστικές παρεμβάσεις σε όλα τα στάδια της αλυσίδας τροφίμων.
Ένα πρόβλημα με οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες
Η σπατάλη τροφίμων δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα. Συνδέεται άμεσα με το κόστος των αγορών για τα νοικοκυριά, την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και την ανάγκη στήριξης ανθρώπων που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν επαρκή τροφή.
Στο δημοσίευμα αναφέρεται ότι το 12,7% του πληθυσμού αντιμετωπίζει επισιτιστική ανασφάλεια. Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει την κοινωνική διάσταση του προβλήματος, χωρίς από μόνο του να σημαίνει ότι όλοι όσοι περιλαμβάνονται στο ποσοστό στερούνται τροφής με τον ίδιο τρόπο ή στον ίδιο βαθμό.
Το βασικό ζητούμενο είναι να περάσει η αντιμετώπιση της σπατάλης από τις εκτιμήσεις και τις αποσπασματικές πρωτοβουλίες σε μια συστηματική προσπάθεια πρόληψης, καταγραφής και αξιοποίησης των τροφίμων.
Η μείωση των απορριμμάτων προϋποθέτει συνεργασία μεταξύ πολιτείας, επιχειρήσεων και καταναλωτών, αλλά και σαφή εικόνα για το πού δημιουργούνται οι μεγαλύτερες απώλειες.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι το περιθώριο βελτίωσης παραμένει σημαντικό. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο οι πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη θα οδηγήσουν σε μετρήσιμα αποτελέσματα τα επόμενα χρόνια.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σοφία Παπανδρέου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου