ΔΝΤ: Ενεργειακή κρίση, δημόσιο χρέος και τεχνητή νοημοσύνη απειλούν την παγκόσμια ανάπτυξη...
Η επικεφαλής του Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, προειδοποιεί για τις πιέσεις που δέχεται η διεθνής οικονομία από τις γεωπολιτικές συγκρούσεις, το αυξανόμενο κόστος δανεισμού και την αβεβαιότητα γύρω από την έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Νέες προκλήσεις για την παγκόσμια οικονομία δημιουργεί ο συνδυασμός των υψηλών τιμών ενέργειας, του αυξανόμενου δημόσιου χρέους και των κινδύνων που συνδέονται με την ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με τις προειδοποιήσεις της επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.
Σε ομιλία της στις 7 Οκτωβρίου, ενόψει των ετήσιων συνόδων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ, η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι η διεθνής οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο αντίρροπες δυνάμεις: από τη μία πλευρά, τις αρνητικές επιπτώσεις των γεωπολιτικών συγκρούσεων στην ενεργειακή προσφορά και, από την άλλη, την ισχυρή επενδυτική ζήτηση που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία μπορεί να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Οι προειδοποιήσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα την ενεργειακή αβεβαιότητα, τις αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες και τις αλλαγές που επιφέρει η τεχνολογική μετάβαση.
Ενεργειακό κόστος και πληθωρισμός υπό την πίεση των συγκρούσεων
Η αναταραχή στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να επηρεάζει τις διεθνείς ενεργειακές αγορές, δημιουργώντας κινδύνους για την οικονομική δραστηριότητα και τη σταθερότητα των τιμών.
Σύμφωνα με το Reuters, η τιμή του πετρελαίου Brent είχε προσεγγίσει τα 100 δολάρια ανά βαρέλι κατά την περίοδο των προειδοποιήσεων του ΔΝΤ, ενώ οι περιορισμοί στην ενεργειακή τροφοδοσία και οι δυσκολίες στις θαλάσσιες μεταφορές ενίσχυαν την αβεβαιότητα.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους δεν περιορίζεται στα καύσιμα που πληρώνουν οι καταναλωτές. Επηρεάζει επίσης τη βιομηχανική παραγωγή, τις μεταφορές, τη γεωργία και τη λειτουργία των επιχειρήσεων, μεταφέροντας πρόσθετες πιέσεις σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Ειδικότερα, το αυξημένο κόστος καυσίμων και μεταφορών μπορεί να επιβαρύνει τις τιμές των τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών. Εάν οι ανατιμήσεις διατηρηθούν για μεγάλο χρονικό διάστημα, οι κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να δυσκολευτούν να συνεχίσουν τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να διατηρήσει υψηλά τα επιτόκια δανεισμού, επιβαρύνοντας τόσο τις επιχειρήσεις που επιδιώκουν να επενδύσουν όσο και τα νοικοκυριά που εξυπηρετούν δάνεια.
Το δημόσιο χρέος περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης των κυβερνήσεων
Ένας δεύτερος παράγοντας ανησυχίας είναι το υψηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους σε πολλές οικονομίες.
Όταν οι κυβερνήσεις διαθέτουν ήδη περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, η αντιμετώπιση μιας νέας ενεργειακής ή οικονομικής κρίσης γίνεται δυσκολότερη. Η αύξηση των δαπανών για τη στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων μπορεί να συγκρούεται με την ανάγκη περιορισμού των ελλειμμάτων και διατήρησης της εμπιστοσύνης των επενδυτών.
Παράλληλα, τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν σταδιακά το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, ιδίως όταν τα κράτη χρειάζεται να αναχρηματοδοτήσουν παλαιότερες υποχρεώσεις με ακριβότερους όρους.
Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο για χώρες με περιορισμένη πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και υψηλές εξωτερικές χρηματοδοτικές ανάγκες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εξυπηρέτηση του χρέους μπορεί να περιορίσει τους διαθέσιμους πόρους για επενδύσεις σε υποδομές, υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική προστασία.
Η Γκεοργκίεβα έχει καλέσει τις κυβερνήσεις να διαμορφώσουν αξιόπιστα δημοσιονομικά σχέδια και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των οικονομιών τους, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών.
Τεχνητή νοημοσύνη: Ευκαιρία ανάπτυξης αλλά και πιθανή πηγή αστάθειας
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τις διεθνείς επενδύσεις. Οι δαπάνες για υποδομές, κέντρα δεδομένων, ημιαγωγούς και υπολογιστική ισχύ ενισχύουν τη δραστηριότητα σε συγκεκριμένους κλάδους και δημιουργούν νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες.
Ωστόσο, το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η ταχεία ανάπτυξη του κλάδου συνοδεύεται και από κινδύνους.
Εάν οι αποδόσεις των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη αποδειχθούν χαμηλότερες από τις προσδοκίες της αγοράς, μια απότομη αναθεώρηση των αποτιμήσεων θα μπορούσε να προκαλέσει αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να επεκταθούν πέρα από τις τεχνολογικές εταιρείες, επηρεάζοντας την επενδυτική εμπιστοσύνη και τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.
Ταυτόχρονα, η επέκταση των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει τη ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια, δημιουργώντας πρόσθετες ανάγκες σε δίκτυα, παραγωγική δυναμικότητα και επενδύσεις.
Υπάρχει, όμως, και η θετική πλευρά. Εφόσον η τεχνολογία αξιοποιηθεί αποτελεσματικά, μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, να μειώσει το λειτουργικό κόστος και να δημιουργήσει νέες δραστηριότητες. Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ταχύτητα υιοθέτησης των νέων εργαλείων, την εκπαίδευση των εργαζομένων και την ικανότητα των οικονομιών να προσαρμοστούν.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο το ύψος των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και το κατά πόσο αυτές θα μεταφραστούν σε διατηρήσιμα οφέλη για την παραγωγή, την απασχόληση και τα εισοδήματα.
Άνισες οι επιπτώσεις μεταξύ των οικονομιών
Οι τρεις παράγοντες δεν επηρεάζουν όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο.
Οι οικονομίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια είναι περισσότερο εκτεθειμένες στις αυξήσεις των διεθνών τιμών. Αντίθετα, χώρες που διαθέτουν σημαντική ενεργειακή παραγωγή ενδέχεται να επωφεληθούν από τις υψηλότερες τιμές, ανάλογα με τη θέση τους στην αγορά και το κόστος παραγωγής τους.
Αντίστοιχα, τα κράτη και οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν ενεργά στην αλυσίδα αξίας της τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να προσελκύσουν περισσότερα κεφάλαια και να καταγράψουν αυξημένη δραστηριότητα. Όσες οικονομίες δεν διαθέτουν ανάλογες υποδομές ή τεχνολογικές δυνατότητες κινδυνεύουν να μείνουν πίσω.
Η εικόνα αυτή δημιουργεί τον κίνδυνο διεύρυνσης των διαφορών μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων οικονομιών, ιδιαίτερα εάν οι υψηλές τιμές ενέργειας και το κόστος χρηματοδότησης περιορίσουν τις διαθέσιμες επενδύσεις στις ασθενέστερες χώρες.
Οι προοπτικές της παγκόσμιας οικονομίας
Στην επικαιροποίηση των προβλέψεών του τον Ιούλιο του 2026, το ΔΝΤ εκτιμούσε ότι η παγκόσμια οικονομία θα αναπτυσσόταν κατά 3% το 2026 και κατά 3,4% το 2027. Οι προβλέψεις αυτές βασίζονταν, μεταξύ άλλων, στην υπόθεση σταδιακής εξομάλυνσης των συνθηκών που επηρεάζουν τις ενεργειακές αγορές.
Το Ταμείο είχε επισημάνει ότι η επίδραση του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αντισταθμιστεί εν μέρει από την αυξημένη ζήτηση που συνδέεται με την τεχνολογική ανάπτυξη. Παράλληλα, είχε προειδοποιήσει ότι μια νέα κλιμάκωση των συγκρούσεων ή μια απότομη αναθεώρηση των προσδοκιών γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να επιδεινώσει τις προοπτικές.
Οι συγκεκριμένες προβλέψεις αποτελούν εκτιμήσεις υπό ορισμένες προϋποθέσεις και όχι εγγυημένη πορεία της οικονομίας. Οι νέες εκτιμήσεις του ΔΝΤ αναμένονται στο πλαίσιο των ετήσιων συνόδων του Οκτωβρίου, καθώς οι εξελίξεις στις αγορές ενέργειας και στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές συνθήκες παραμένουν κρίσιμες.
Το στοίχημα για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ αναδεικνύει την ανάγκη συντονισμένης αντιμετώπισης των οικονομικών κινδύνων. Η ενεργειακή ασφάλεια, η συνετή διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, η σταθερότητα των τιμών και η προσαρμογή στην τεχνολογική αλλαγή αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της ανάπτυξης.
Για τις κυβερνήσεις, η πρόκληση είναι να στηρίξουν όσους πλήττονται περισσότερο από τις ανατιμήσεις, χωρίς να επιβαρύνουν υπέρμετρα τα δημόσια οικονομικά. Για τις επιχειρήσεις, είναι να διαχειριστούν το αυξημένο κόστος και να αξιοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες με βιώσιμο τρόπο.
Για τα νοικοκυριά, η έκβαση αυτών των εξελίξεων θα φανεί κυρίως στο κόστος ζωής, στα επιτόκια, στην αγοραστική δύναμη και στις ευκαιρίες απασχόλησης.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές και αλληλένδετες προκλήσεις. Η εξέλιξη των ενεργειακών αγορών, η πορεία του δημόσιου χρέους και η πραγματική απόδοση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των προοπτικών ανάπτυξης τους επόμενους μήνες.
Πηγές: Reuters, 7 Οκτωβρίου 2026 · Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, World Economic Outlook Update, Ιούλιος 2026.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σοφία Παπανδρέου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου