Πολωνία: Το οικονομικό θαύμα του ζλότι και η ελληνική «κανονικότητα» της χαμηλής παραγωγικότητας...

Η συζήτηση για το αν το ευρώ ωφέλησε τελικά την Ελλάδα αναζωπυρώνεται, ιδιαίτερα όταν αντιπαραβάλλεται με το εντυπωσιακό παράδειγμα της Πολωνίας — μιας χώρας που επέλεξε να διατηρήσει το εθνικό της νόμισμα και σήμερα καταγράφει ένα από τα πιο εντυπωσιακά οικονομικά άλματα στην Ευρώπη.

Το 2025, η πολωνική οικονομία ξεπέρασε το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια ΑΕΠ, κατακτώντας θέση ανάμεσα στις 20 μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.

Η επίδοση αυτή δεν είναι τυχαία· αποτελεί το αποτέλεσμα τριών δεκαετιών σταθερής ανάπτυξης, ισχυρής παραγωγικότητας και έξυπνης αξιοποίησης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης — χωρίς όμως την υιοθέτηση του ευρώ.

Το πολωνικό μοντέλο: ευελιξία, βιομηχανία, παραγωγικότητα

Η Πολωνία, μετά την πτώση του κομμουνισμού, ανέπτυξε έναν δυναμικό ιδιωτικό τομέα και μια ισχυρή βιομηχανική βάση. Η διατήρηση του ζλότι της επέτρεψε:

ευελιξία στη νομισματική πολιτική,
προσέλκυση ξένων επενδύσεων, κυρίως γερμανικών,
διατήρηση εμπορικών πλεονασμάτων,
σταθερή αύξηση παραγωγικότητας,
ανθεκτικότητα σε οικονομικά σοκ.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, η Πολωνία αναπτύσσεται με μέσο ρυθμό περίπου 4% ετησίως, ενώ είναι η μοναδική χώρα της ΕΕ που απέφυγε ύφεση για σχεδόν τρεις δεκαετίες (με εξαίρεση την πανδημία).

Η ανάπτυξη στηρίζεται σε δύο πυλώνες:

ισχυρή ιδιωτική κατανάλωση,
δημόσιες επενδύσεις, συχνά συγχρηματοδοτούμενες από την ΕΕ.

Το αποτέλεσμα είναι μια οικονομία διαφοροποιημένη, εξωστρεφής και τεχνολογικά αναβαθμισμένη.

Το ελληνικό αντιπαράδειγμα: η παγίδα της χαμηλής παραγωγικότητας

Η Ελλάδα, αντίθετα, μετά τα μνημόνια οδηγήθηκε σε ένα παραγωγικό μοντέλο που στηρίζεται υπερβολικά:

στον τουρισμό,
στην εστίαση,
στις υπηρεσίες χαμηλής προστιθέμενης αξίας.

Οι οικονομολόγοι του LSE περιγράφουν αυτή τη μεταβολή ως «οικονομία των cafés» — μια οικονομία που απορροφά εργατικό δυναμικό, αλλά παράγει χαμηλή παραγωγικότητα και περιορισμένη ανάπτυξη.

Τα βασικά προβλήματα:

Η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα είναι 16% χαμηλότερη από το 2009.
Στον τουρισμό και την εστίαση, η παραγωγικότητα έχει μειωθεί κατά 40%.
Η ανάκαμψη μετά το 2016 δεν συνοδεύτηκε από αύξηση παραγωγικότητας.
Η οικονομία έγινε «διπλή»: ένας μικρός σύγχρονος τομέας και ένας τεράστιος παραδοσιακός τομέας χαμηλής αξίας.

Τα μνημόνια, παρά τις προθέσεις τους, δεν κατάφεραν να αναδιαρθρώσουν την οικονομία. Οι οριζόντιες μεταρρυθμίσεις, η λιτότητα και η κατάρρευση των επενδύσεων οδήγησαν σε συρρίκνωση της παραγωγής και σε στασιμότητα της παραγωγικότητας.

Ο τουρισμός: ευλογία και παγίδα

Ο τουρισμός λειτούργησε ως «μαξιλάρι» στη διάρκεια της κρίσης, αλλά έχει εγγενή όρια:

βασίζεται σε φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο που δεν μπορεί να επεκταθεί,
δημιουργεί εποχικότητα και επισφάλεια,
δεν αυξάνει την παραγωγικότητα,
επιβαρύνει το κόστος ζωής και το περιβάλλον.

Η Ελλάδα εξαρτάται από έναν τομέα που δεν μπορεί να αποτελέσει μακροχρόνιο μοχλό ανάπτυξης.

Η σημερινή ελληνική «κανονικότητα»: σταθερότητα χωρίς βάθος

Παρά τη βελτίωση στα spreads και την αναβάθμιση της χώρας στις «Ανεπτυγμένες Αγορές», η ελληνική οικονομία παραμένει ευάλωτη:

εξαρτάται από εξωτερικές αποφάσεις (ΕΚΤ, Γερμανία),
έχει χαμηλή παραγωγικότητα,
έχει περιορισμένη βιομηχανική βάση,
στηρίζεται σε εισαγωγές και κατανάλωση,
παραμένει εκτεθειμένη σε διεθνείς αναταράξεις.

Η σταθερότητα είναι πραγματική, αλλά όχι βαθιά.

Η ανάπτυξη υπάρχει, αλλά δεν είναι διατηρήσιμη.

Πολωνία vs Ελλάδα: δύο δρόμοι, δύο μοντέλα

Παράμετρος	Πολωνία	Ελλάδα
Νόμισμα	Ζλότι (ευελιξία)	Ευρώ (ακαμψία)
Παραγωγικότητα	Υψηλή και αυξανόμενη	Χαμηλή και μειούμενη
Βιομηχανία	Ισχυρή, εξαγωγική	Αδύναμη, περιορισμένη
Ανάπτυξη	Σταθερή 30 χρόνια	Διακοπτόμενη, εύθραυστη
Μοντέλο	Βιομηχανία + τεχνολογία	Τουρισμός + υπηρεσίες
Επενδύσεις	Υψηλές	Χαμηλές
Ανθεκτικότητα	Μεγάλη	Περιορισμένη

Η Πολωνία αξιοποίησε την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση χωρίς να χάσει τη νομισματική της ευελιξία.

Η Ελλάδα μπήκε στο ευρώ χωρίς να έχει το παραγωγικό υπόβαθρο που απαιτείται για να ανταγωνιστεί εντός μιας νομισματικής ένωσης.

Το αποτέλεσμα είναι δύο οικονομίες που κινούνται σε εντελώς διαφορετικές τροχιές.

Η Ελλάδα έχει σταθεροποιηθεί, αλλά όχι θωρακιστεί.

Η παραγωγικότητα παραμένει το μεγάλο αγκάθι — και χωρίς αυτήν, καμία οικονομία δεν μπορεί να αναπτυχθεί πραγματικά.

Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook

Από το newsroom

Γράφει Η Σοφία Παπανδρέου

-Posted by Anexartitos.Ta.Neα

Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here

Δημοσίευση σχολίου

.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.

. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.

. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.

. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.

. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.

. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.

. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.

. Περισσότερα στους όρους χρήσης.

. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.