Ανατολική Μεσόγειος: Η Ώρα της Σκληρής Realpolitik και η Γεωπολιτική Μοναξιά της Αθήνας...
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δεν κλείνουν με το Ιράν. Αντίθετα, η περιφερειακή γεωμετρία αναδιατάσσεται βίαια, ανοίγοντας νέους και πολύ πιο επικίνδυνους γεωπολιτικούς φακέλους στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε αυτό το εκρηκτικό περιβάλλον, η Τουρκία προβάλλει ολοένα και περισσότερο ως ο επόμενος κρίσιμος παράγοντας αντιπαράθεσης, και η Ελλάδα κινδυνεύει να βρεθεί στην πρώτη γραμμή μιας σύγκρουσης που δεν ελέγχει, αλλά θα κληθεί να διαχειριστεί τις συνέπειές της.
Η πρόσφατη, εξαιρετικά διεισδυτική ανάλυση του Ισραηλινού αναλυτή Shay Gal φωτίζει με απόλυτο ρεαλισμό αυτή τη νέα πραγματικότητα, προσφέροντας στην Αθήνα και τη Λευκωσία ένα σκληρό αλλά αναγκαίο μάθημα επιβίωσης: στην εποχή της αποδόμησης των παραδοσιακών συμμαχιών, η «κυριαρχία στο σημείο λήψης της απόφασης» αποτελεί τον μοναδικό κανόνα.
1. Η «Αστάθεια με Αεροπλανοφόρα» και το Τέλος των Εγγυήσεων
Το πρώτο και πιο συγκλονιστικό συμπέρασμα της ανάλυσης του Gal αφορά τη φύση της σύγχρονης αμερικανικής ισχύος. Η φράση του αναλυτή συμπυκνώνει τη νέα διεθνή πραγματικότητα:
«Ένα πράσινο φως που μπορεί να αποσυρθεί την ώρα της εκτέλεσης είναι ένα βέτο μεταμφιεσμένο. Αυτό δεν είναι στρατηγική. Είναι αστάθεια με αεροπλανοφόρα».
Για δεκαετίες, η ελληνική και κυπριακή εξωτερική πολιτική βασίζονταν στην πεποίθηση ότι οι αμερικανικές εγγυήσεις, οι διμερείς αμυντικές συμφωνίες και η αρχιτεκτονική του ΝΑΤΟ αποτελούν ένα επαρκές δίχτυ ασφαλείας απέναντι στην τουρκική αναθεωρητικότητα. Ο Gal αποδομεί αυτή την ψευδαίσθηση. Στην Ουάσιγκτον, η εξωτερική πολιτική έχει αποκτήσει βαθιά συναλλακτικά (transactional) χαρακτηριστικά.
Μια απόφαση, μια έγκριση ή ένα «πράσινο φως» μπορούν να ανατραπούν μέσα σε λίγα λεπτά από ένα τηλεφώνημα της τελευταίας στιγμής, αν ο αντίπαλος εντοπίσει το κατάλληλο αδύναμο σημείο.
Για την Αθήνα, αυτό σημαίνει ότι η τυφλή εμπιστοσύνη σε εξωτερικούς προστάτες δεν συνιστά στρατηγική, αλλά γεωπολιτικό ρίσκο.
2. Η Οπλοποίηση των Συμμαχιών από την Άγκυρα
Η Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει πάψει προ πολλού να λειτουργεί ως προβλέψιμος εταίρος της Δύσης. Όπως επισημαίνει ο Ισραηλινός αναλυτής, η Άγκυρα αποτελεί έναν «ανεξάρτητο στρατηγικό δρώντα» ο οποίος:
Οπλοποιεί τις δομές των συμμαχιών εναντίον των ίδιων των εταίρων της (χρήση του βέτο στο ΝΑΤΟ, εκβιασμοί προς την ΕΕ).
Διατηρεί πολυεπίπεδη ισχύ, χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα στρατιωτικά μέσα (drones, πύραυλοι, ναυτικό), νομικό πόλεμο (Lawfare, όπως το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο) και υβριδικές απειλές (μεταναστευτικές ροές, θρησκευτικά δίκτυα).
Ακυρώνει στρατηγικές σχεδιάσεις υπερδυνάμεων χωρίς καν να χρειαστεί να δώσει μάχη στο πεδίο, εκμεταλλευόμενη τη διπλωματική ασάφεια και τη στρατηγική αμηχανία των συμμάχων της.
Η Τουρκία δεν επιδιώκει απαραίτητα μια ολοκληρωτική στρατιωτική σύγκρουση με την Ελλάδα για να επιβάλει τη «Γαλάζια Πατρίδα»• της αρκεί να παραλύει την αντίδραση της Δύσης και να μετατρέπει τις συμμαχικές δομές σε ασπίδες για τις δικές της αναθεωρητικές επιδιώξεις.
3. Ελλάδα και Κύπρος ως το «Στρατηγικό Βάθος» του Ισραήλ
Βλέποντας την Τουρκία ως τον επόμενο μεγάλο επιχειρησιακό και διπλωματικό φάκελο, το Ισραήλ δεν στηρίζεται πλέον σε ευχολόγια ή αποκλειστικές αμερικανικές εγκρίσεις. Χτίζει αυτό που ο Gal ονομάζει «πλεονασμό ικανοτήτων»: ανεξάρτητο βάθος πληροφοριών, βιομηχανική ανθεκτικότητα, αντοχή πυρομαχικών και μεσογειακές συνεργασίες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η γεωπολιτική αξία της Ελλάδας και της Κύπρου αλλάζει ριζικά:
| Πεδίο Συνεργασίας | Τι προσφέρει ο Άξονας Αθήνας - Λευκωσίας | Επιχειρησιακή Χρησιμότητα για το Ισραήλ |
| Γεωγραφία & Εναέριος Χώρος | Ζωτικό στρατηγικό βάθος στην Αν. Μεσόγειο | Δυνατότητα εκπαιδευτικών ελιγμών και διασφάλιση μετόπισθεν |
| Υποδομές & Ενέργεια | Λιμάνια, αεροδρόμια, Great Sea Interconnector | Εναλλακτικές οδοί εφοδιασμού και ενεργειακή απεξάρτηση |
| Πολιτικό Πεδίο (ΕΕ) | Νομική επιχειρηματολογία και θεσμική συνέχεια | Διπλωματικό ανάχωμα απέναντι σε διεθνείς πιέσεις |
Όπως ξεκαθαρίζει ο αναλυτής, η Ελλάδα και η Κύπρος δεν αποτελούν έναν απλό «διάδρομο ευγενείας» για την Ιερουσαλήμ, αλλά το επιχειρησιακό εργαλείο που της εξασφαλίζει ελευθερία κινήσεων απέναντι στην Τουρκία.
4. Η Στρατηγική Απάντηση: Τι Πρέπει να Κάνουν Αθήνα και Λευκωσία;
Η ανάλυση του Shay Gal δεν αφήνει περιθώρια για διπλωματική αδράνεια. Αν η Ιερουσαλήμ επιστρέφει το σημείο λήψης των αποφάσεων στον εαυτό της, η Αθήνα και η Λευκωσία οφείλουν να πράξουν το ίδιο, υιοθετώντας μια στρατηγική βασισμένη σε τρεις άξονες:
Α. Σκληρή Ανταποδοτικότητα (Quid Pro Quo)
Η παροχή στρατηγικού βάθους προς το Ισραήλ δεν μπορεί να είναι μονομερής. Η ελληνική και κυπριακή πλευρά πρέπει να απαιτήσουν άμεση και βαθιά μεταφορά στρατιωτικής τεχνολογίας (συστήματα αεράμυνας, τεχνογνωσία anti-drone, κυβερνοάμυνα) και αυτόματη, αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών (intelligence sharing) για τις τουρκικές κινήσεις στην περιοχή.
Β. Αμυντική Αυτονομία και Ανθεκτικότητα
Το μάθημα της Ουκρανίας και του Ισραήλ είναι σαφές: οι σύμμαχοι σπεύδουν να βοηθήσουν μόνο όποιον αποδεικνύει στο πεδίο ότι μπορεί να πολεμήσει μόνος του. Η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει άμεσα στη βιομηχανική ανθεκτικότητα και στα αποθέματα πυρομαχικών, διασφαλίζοντας ότι διαθέτει την ισχύ να διαχειριστεί τις πρώτες κρίσιμες εβδομάδες μιας κρίσης αυτόνομα, χωρίς να περιμένει την έγκριση κανενός εξωτερικού παράγοντα.
Γ. Το Ευρωπαϊκό «Lawfare» ως Ασπίδα
Η Ευρώπη μπορεί να είναι «αργή και συχνά υποδυναμική», αλλά διαθέτει θεσμική και νομική συνέχεια. Το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) πρέπει να πάψουν να χρησιμοποιούνται από την Αθήνα ως παθητικό ευχολόγιο. Πρέπει να μετατραπούν σε επιθετικό εργαλείο νομικού πολέμου (Lawfare) που θα εγκλωβίζει τις τουρκικές διεκδικήσεις, την ίδια ώρα που οι αμυντικές συνεργασίες με δυνάμεις όπως η Γαλλία θα παρέχουν την απαραίτητη ισχύ για την επιβολή του.
Η περίοδος του διπλωματικού εφησυχασμού στην Ανατολική Μεσόγειο έχει τελειώσει οριστικά. Η ανάλυση του Shay Gal κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις χώρες που επιλέγουν να παραμένουν παθητικοί παρατηρητές των εξελίξεων.
Η Ελλάδα και η Κύπρος δεν μπορούν να αποτρέψουν τη γεωπολιτική καταιγίδα που έρχεται, μπορούν όμως να επιλέξουν τη θέση τους σε αυτήν.
Η αποτροπή απέναντι στην Άγκυρα δεν χτίζεται με επικλήσεις στη διεθνή νομιμότητα, αλλά με την οικοδόμηση πραγματικών, έξυπνων ικανοτήτων στο πεδίο και, κυρίως, με την πολιτική βούληση να λαμβάνονται οι κρίσιμες αποφάσεις εκεί ακριβώς όπου ανήκουν: στην Αθήνα και τη Λευκωσία.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει o Κωνσταντίνος Παλαιολόγος
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου