Βόρεια Ελλάδα: Η μεγάλη μάχη του Μητσοτάκη – Ακρίβεια, δεξιές διαρροές και η δύσκολη επιστροφή της ΝΔ στη Μακεδονία...
Η κάλπη χτύπησε καμπανάκι για το κυβερνών κόμμα – Τι δείχνουν οι αριθμοί, πού βρίσκεται σήμερα το πρόβλημα και γιατί η Θεσσαλονίκη και η Κεντρική Μακεδονία αποκτούν ιδιαίτερη πολιτική σημασία
Η Βόρεια Ελλάδα εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές μάχες της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
Δεν πρόκειται απλώς για μια ακόμη εκλογική περιφέρεια.
Πρόκειται για έναν χώρο όπου η Νέα Δημοκρατία είχε επί χρόνια ισχυρή πολιτική παρουσία, αλλά τα τελευταία χρόνια καταγράφει σημαντικές απώλειες, ιδιαίτερα προς τα δεξιά της.
Την ίδια στιγμή, η ακρίβεια παραμένει ένα από τα βασικότερα προβλήματα των νοικοκυριών, ενώ η κυβέρνηση προσπαθεί να παρουσιάσει συγκεκριμένες παρεμβάσεις ως απάντηση στην πίεση του κόστους ζωής.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι διαφορετικό:
Μπορεί η ΝΔ να ανακτήσει τη δυναμική της στη Βόρεια Ελλάδα πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές ή η εκλογική μετατόπιση έχει αποκτήσει πιο μόνιμα χαρακτηριστικά;
Η αριθμητική της απώλειας
Οι αριθμοί εξηγούν γιατί το ζήτημα προκαλεί ανησυχία στο κυβερνητικό επιτελείο.
Στην Κεντρική Μακεδονία η Νέα Δημοκρατία έλαβε 41,36% στις εθνικές εκλογές του 2019.
Τον Μάιο του 2023 πήρε 39,15%, ενώ στις εκλογές του Ιουνίου του ίδιου έτους έφθασε στο 38,77%.
Στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2024, όμως, το ποσοστό της υποχώρησε στο 26,12%.
Η εικόνα είναι εντυπωσιακή: σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του Ιουνίου 2023, η ΝΔ έχασε περισσότερες από 12,5 ποσοστιαίες μονάδες στην Κεντρική Μακεδονία.
Βεβαίως, οι ευρωεκλογές δεν συγκρίνονται απόλυτα με τις εθνικές εκλογές.
Η χαμηλότερη συμμετοχή, ο χαρακτήρας της κάλπης και η αυξημένη δυνατότητα ψήφου διαμαρτυρίας δημιουργούν διαφορετικές συνθήκες.
Ωστόσο, η μεταβολή είναι τόσο μεγάλη ώστε δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Η «δεξιά» διαρροή
Το δεύτερο στοιχείο είναι ακόμη πιο ενδιαφέρον.
Στις ευρωεκλογές του 2024 η Ελληνική Λύση κατέλαβε τη δεύτερη θέση σε έξι εκλογικές περιφέρειες της Βόρειας Ελλάδας.
Στην Ημαθία συγκέντρωσε 18,53%, στην Πέλλα 17,53%, στο Κιλκίς 16,51%, στη Β΄ Θεσσαλονίκης 16,01%, στις Σέρρες 15,97% και στη Δράμα 15,61%.
Αυτό είναι πολιτικά σημαντικό για έναν πολύ απλό λόγο.
Η ΝΔ δεν έχει απέναντί της μόνο τον παραδοσιακό δικομματικό ανταγωνισμό.
Αντιμετωπίζει πλέον έναν πολυκερματισμένο χώρο στα δεξιά της, όπου η Ελληνική Λύση, η Νίκη και άλλα κόμματα διεκδικούν τμήματα του παραδοσιακού συντηρητικού εκλογικού σώματος.
Η εικόνα αυτή δεν σημαίνει ότι όλοι όσοι ψήφισαν αυτά τα κόμματα το 2024 θα το κάνουν και στις εθνικές εκλογές.
Σημαίνει όμως ότι η δεξιά ψήφος στη Βόρεια Ελλάδα έχει πάψει να είναι τόσο συγκεντρωμένη όσο στο παρελθόν.
Και αυτό δημιουργεί έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους για το κυβερνών κόμμα.
Η ακρίβεια είναι ο δεύτερος μεγάλος παράγοντας
Πίσω από την εκλογική συμπεριφορά υπάρχει ένα ζήτημα που δεν μπορεί να αγνοηθεί:
το κόστος ζωής.
Ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,4% τον Ιούλιο του 2026, έναντι 3,1% τον αντίστοιχο μήνα του 2025, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.
Το ποσοστό αυτό δεν περιγράφει από μόνο του το σύνολο της πίεσης που αισθάνεται ένα νοικοκυριό.
Ο πληθωρισμός μπορεί να επιβραδύνεται σε σχέση με προηγούμενες περιόδους, αλλά οι τιμές που έχουν ήδη αυξηθεί δεν επιστρέφουν αυτομάτως στα προηγούμενα επίπεδα.
Αυτό είναι και το πολιτικό πρόβλημα.
Για τον πολίτη δεν έχει σημασία μόνο αν ο πληθωρισμός είναι 3% ή 4%.
Έχει σημασία πόσα χρήματα χρειάζεται κάθε μήνα για σούπερ μάρκετ, ενοίκιο, ενέργεια, καύσιμα και υποχρεώσεις.
Και αυτή η καθημερινή εμπειρία μπορεί να επηρεάσει πολύ περισσότερο την ψήφο από τους μακροοικονομικούς δείκτες.
Η κυβέρνηση επιχειρεί απάντηση με τις τιμές
Στο μέτωπο αυτό η κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή την Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών.
Σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης, μέχρι τις 20 Αυγούστου είχαν ενταχθεί 750 κωδικοί επώνυμων προϊόντων και 100 κωδικοί ιδιωτικής ετικέτας, με μέση μείωση περίπου 7%, ενώ συμμετείχαν 62 προμηθευτές και 10 αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι η πρωτοβουλία θα διευρυνθεί και ότι από τις 31 Αυγούστου οι μειώσεις θα επεκταθούν σε περισσότερους κωδικούς, με στόχο να καλυφθούν βασικά τρόφιμα και είδη καθημερινής ανάγκης.
Το μέτρο έχει συγκεκριμένη λογική:
να μειωθεί άμεσα το κόστος σε επιλεγμένα προϊόντα χωρίς να υπάρξει οριζόντια παρέμβαση σε ολόκληρη την αγορά.
Το πολιτικό ερώτημα είναι εάν οι καταναλωτές θα αισθανθούν πραγματική διαφορά στο συνολικό μηνιαίο κόστος του νοικοκυριού.
Γιατί άλλο πράγμα είναι μια μείωση 5%-7% σε έναν κατάλογο προϊόντων και άλλο η συνολική αποκλιμάκωση του κόστους ζωής.
Η Θεσσαλονίκη αποκτά ξανά κεντρικό ρόλο
Η κυβέρνηση έχει ένα ακόμη ισχυρό χαρτί:
τα έργα υποδομής.
Στις 27 Αυγούστου παραδόθηκε η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά. Η επέκταση προσθέτει έναν νέο άξονα στα νοτιοανατολικά της πόλης και συνδέεται με τον νέο συγκοινωνιακό σχεδιασμό της περιοχής.
Πρόκειται για έργο που είχε συνδεθεί πολιτικά με τη δέσμευση της κυβέρνησης προς τη Θεσσαλονίκη.
Τώρα, όμως, το ζητούμενο είναι αν το έργο θα μετατραπεί και σε πολιτικό όφελος.
Η απάντηση δεν είναι αυτονόητη.
Οι ψηφοφόροι σπάνια ψηφίζουν μόνο για ένα έργο.
Το ερώτημα είναι εάν οι πολίτες θα αισθανθούν ότι η καθημερινότητά τους αλλάζει προς το καλύτερο.
Το μεγάλο στοίχημα του Flyover
Το δεύτερο μεγάλο έργο είναι το Flyover.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε στις 27 Αυγούστου ότι το έργο θα είναι ολοκληρωμένο το πρώτο εξάμηνο του 2027.
Η χρονική συγκυρία είναι προφανής.
Εάν το έργο παραδοθεί πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές, η κυβέρνηση θα μπορεί να παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη ένα σημαντικό πακέτο υποδομών:
Μετρό.
Flyover.
Νέα συγκοινωνιακή δίκτυα.
Παρεμβάσεις στο λιμάνι.
Δυτικό Προαστιακό.
Ανάπλαση της ΔΕΘ.
Logistics και νέες υποδομές.
Το ζήτημα είναι αν αυτά τα έργα θα μεταφραστούν σε πολιτική εμπιστοσύνη.
Η Δυτική Μακεδονία έχει διαφορετικό πρόβλημα
Η εικόνα δεν είναι ίδια σε ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα.
Στη Δυτική Μακεδονία υπάρχει ένα ιδιαίτερο οικονομικό και κοινωνικό ζήτημα:
η μετάβαση μετά τον λιγνίτη.
Η απολιγνιτοποίηση άλλαξε το παραγωγικό μοντέλο περιοχών που για δεκαετίες εξαρτώνταν από την εξόρυξη και την ηλεκτροπαραγωγή.
Για την κυβέρνηση το στοίχημα είναι η δημιουργία νέων επενδύσεων, θέσεων εργασίας και παραγωγικής δραστηριότητας.
Για τους κατοίκους, όμως, το βασικό ερώτημα είναι πιο απλό:
τι δουλειές θα υπάρχουν αύριο;
Εδώ η πολιτική επικοινωνία δεν αρκεί.
Χρειάζεται πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα.
Οι αγρότες παραμένουν κρίσιμος παράγοντας
Ένα ακόμη κομμάτι της εξίσωσης είναι ο αγροτικός κόσμος.
Η Μακεδονία διαθέτει τεράστιο αγροτικό παραγωγικό δυναμικό και οι σχέσεις του αγροτικού κόσμου με την κυβέρνηση έχουν περάσει αρκετές φάσεις έντασης.
Οι αγρότες δεν αποτελούν ενιαίο εκλογικό σώμα.
Όμως ζητήματα όπως το κόστος παραγωγής, οι ενισχύσεις, οι καθυστερήσεις πληρωμών, η ενέργεια και οι τιμές των προϊόντων επηρεάζουν άμεσα την πολιτική συμπεριφορά.
Επομένως, η κυβέρνηση δεν έχει να διαχειριστεί μόνο την εικόνα της στα αστικά κέντρα.
Πρέπει να αντιμετωπίσει και την αγροτική ψήφο της Μακεδονίας.
Το δύσκολο πρόβλημα: η ΝΔ δεν έχει έναν μόνο αντίπαλο
Αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο στοιχείο της νέας εκλογικής πραγματικότητας.
Εάν η δυσαρέσκεια απλώς μετακινούνταν από τη ΝΔ σε ένα άλλο μεγάλο κόμμα, η εξίσωση θα ήταν σχετικά απλή.
Δεν συμβαίνει αυτό.
Η ψήφος διαμαρτυρίας μπορεί να κατευθυνθεί προς διαφορετικές πολιτικές επιλογές.
Προς την Ελληνική Λύση.
Προς τη Νίκη.
Προς άλλα κόμματα της δεξιάς.
Προς νέους πολιτικούς σχηματισμούς, εφόσον εμφανιστούν.
Ή ακόμη και προς την αποχή.
Αυτό δημιουργεί ένα πολύ πιο σύνθετο πρόβλημα για το Μαξίμου.
Για να ανακτήσει τις απώλειες δεν αρκεί να κερδίσει έναν αντίπαλο.
Πρέπει να επαναπατρίσει ένα τμήμα ψηφοφόρων που έχει διασκορπιστεί σε πολλές κατευθύνσεις.
Η παγίδα της «δεξιάς στροφής»
Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο πρόβλημα.
Η ΝΔ δεν μπορεί εύκολα να κινηθεί πολύ δεξιότερα χωρίς να κινδυνεύσει να χάσει μέρος του κεντρώου ακροατηρίου που της έδωσε σημαντικές εκλογικές νίκες.
Αυτό είναι το βασικό στρατηγικό δίλημμα.
Πώς επιστρέφεις στους παραδοσιακούς δεξιούς ψηφοφόρους χωρίς να χάσεις τους κεντρώους;
Η απάντηση δεν είναι εύκολη.
Και γίνεται ακόμη δυσκολότερη όταν τα θέματα που απασχολούν την κοινωνία δεν είναι μόνο ιδεολογικά.
Είναι οικονομικά.
Είναι η ακρίβεια.
Είναι η στέγαση.
Είναι οι μισθοί.
Είναι η υγεία.
Είναι η αγροτική οικονομία.
Είναι η περιφερειακή ανάπτυξη.
Το Μαξίμου χρειάζεται αποτέλεσμα, όχι μόνο εξαγγελίες
Από εδώ και πέρα η κυβέρνηση θα έχει ένα περιορισμένο χρονικό παράθυρο για να αποδείξει ότι οι παρεμβάσεις της μπορούν να αλλάξουν την καθημερινότητα.
Η ΔΕΘ θα αποτελέσει σημαντικό πολιτικό σταθμό.
Τα μέτρα για το εισόδημα θα αξιολογηθούν.
Οι μειώσεις τιμών θα κριθούν από το ράφι.
Το Μετρό Καλαμαριάς θα κριθεί από τη χρήση του.
Το Flyover θα κριθεί από την ολοκλήρωσή του.
Η ανάπτυξη στη Δυτική Μακεδονία θα κριθεί από τις θέσεις εργασίας.
Και η αγροτική πολιτική θα κριθεί από το εισόδημα των παραγωγών.
Με άλλα λόγια:
η κυβέρνηση δεν χρειάζεται απλώς να επικοινωνήσει έργα. Πρέπει να δημιουργήσει μετρήσιμη βελτίωση στην καθημερινότητα.
Μπορεί να ανακτήσει τη Βόρεια Ελλάδα;
Δεν υπάρχει σήμερα επαρκής βάση για να προβλέψει κανείς με βεβαιότητα συγκεκριμένο εκλογικό ποσοστό της ΝΔ στην Κεντρική Μακεδονία στις επόμενες εθνικές εκλογές.
Ούτε μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι η εικόνα των ευρωεκλογών του 2024 θα επαναληφθεί.
Αλλά υπάρχει ένα αδιαμφισβήτητο πολιτικό γεγονός:
η ΝΔ έχει ήδη καταγράψει σημαντική εκλογική υποχώρηση στην περιοχή και τα δεξιά της έχει γίνει πολύ πιο ανταγωνιστικό.
Αυτό δεν είναι δημοσκοπική πρόβλεψη.
Είναι εκλογικό δεδομένο.
Και ταυτόχρονα η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό πεδίο για την επόμενη εκλογική μάχη.
Η μεγάλη μάχη δεν θα κριθεί μόνο στη Θεσσαλονίκη
Το λάθος θα ήταν να θεωρηθεί ότι όλα κρίνονται από το Μετρό ή το Flyover.
Η Θεσσαλονίκη είναι η βιτρίνα.
Η πραγματική μάχη είναι πολύ μεγαλύτερη.
Είναι η Μακεδονία των νοικοκυριών που πιέζονται από τις τιμές.
Η Μακεδονία των αγροτών.
Η Μακεδονία της απολιγνιτοποίησης.
Η Μακεδονία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Η Μακεδονία των νέων που αναζητούν δουλειά και στέγη.
Και φυσικά η Μακεδονία ενός εκλογικού σώματος που έχει δείξει ότι μπορεί να τιμωρήσει τη ΝΔ προς τα δεξιά.
Το πραγματικό στοίχημα του Μητσοτάκη
Η επόμενη εκλογική αναμέτρηση δεν θα είναι απλώς μια μάχη για το ποσοστό της ΝΔ.
Θα είναι μια μάχη για το εάν η κυβέρνηση μπορεί να μετατρέψει:
την οικονομική ανάπτυξη σε διαθέσιμο εισόδημα,
τα έργα σε καλύτερη καθημερινότητα,
τις επενδύσεις σε θέσεις εργασίας,
και τις εξαγγελίες σε πολιτική εμπιστοσύνη.
Γιατί η κάλπη της Βόρειας Ελλάδας έχει ήδη στείλει ένα μήνυμα.
Το 2024 η ΝΔ παρέμεινε πρώτη στην Κεντρική Μακεδονία, αλλά με πολύ χαμηλότερο ποσοστό από εκείνο των προηγούμενων εθνικών εκλογών. Παράλληλα, η Ελληνική Λύση κατάφερε να γίνει δεύτερη σε έξι περιφέρειες της Βόρειας Ελλάδας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ΝΔ έχει χάσει τη Βόρεια Ελλάδα.
Σημαίνει ότι δεν μπορεί πλέον να θεωρεί τη Βόρεια Ελλάδα δεδομένη.
Και αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο πολιτικό μήνυμα που έχει φτάσει μέχρι σήμερα στο Μαξίμου.
Και στο βάθος… η Τουρκία
Υπάρχει, όμως, ένας ακόμη αστάθμητος παράγοντας: οι ελληνοτουρκικές σχέσεις. Μια νέα ένταση στο Αιγαίο ή στην Ανατολική Μεσόγειο, ακόμη και ένα περιορισμένο επεισόδιο, θα μπορούσε να ανατρέψει την πολιτική ατζέντα και να μεταφέρει τη συζήτηση από την ακρίβεια και τους μισθούς στην εθνική ασφάλεια.
Σε μια προεκλογική περίοδο, μια τέτοια κρίση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εργαλείο εσωτερικής πολιτικής συσπείρωσης και κατανάλωσης, ανεξάρτητα από το ποιος θα την προκαλούσε ή πώς θα εξελισσόταν.
Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι μια κρίση είναι προγραμματισμένη ή αναπόφευκτη. Σημαίνει όμως ότι η γεωπολιτική ένταση με την Τουρκία παραμένει ένας παράγοντας ικανός να αλλάξει απότομα τους πολιτικούς συσχετισμούς λίγο πριν από την κάλπη.
Η μάχη για την επόμενη κάλπη θα κριθεί τελικά σε ένα απλό ερώτημα:
θα μπορέσει η κυβέρνηση να κάνει τον ψηφοφόρο που σήμερα διαμαρτύρεται να πιστέψει ότι τα επόμενα χρόνια θα είναι καλύτερα από τα προηγούμενα;
Εάν η απάντηση είναι «ναι», η ΝΔ έχει περιθώριο ανάκαμψης.
Εάν η απάντηση είναι «όχι», τότε η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να παραμείνει το πιο δύσκολο εκλογικό της μέτωπο.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σκεύω Πινότση
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου