Πέντε χρόνια μετά την έναρξη της COVID-19, η κοινωνία ζητά απαντήσεις – από τις ΗΠΑ μέχρι την Ελλάδα...
Η πανδημία του COVID-19 δεν άφησε πίσω της μόνο υγειονομικές και οικονομικές συνέπειες. Άφησε επίσης ένα βαθύ ρήγμα εμπιστοσύνης ανάμεσα σε μέρος των πολιτών, τους επιστημονικούς συμβούλους και τις κυβερνήσεις.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Anthony Fauci έγινε το πιο αναγνωρίσιμο πρόσωπο της αμερικανικής διαχείρισης της πανδημίας. Οι δημόσιες τοποθετήσεις του για τα περιοριστικά μέτρα, τις μάσκες, τα εμβόλια και τη στρατηγική αντιμετώπισης του ιού αποτέλεσαν αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι ορισμένες αποφάσεις δεν δικαιολογήθηκαν επαρκώς από τα δεδομένα της εποχής και ότι χρειάζεται πλήρης διερεύνηση των επιλογών που έγιναν.
Οι υποστηρικτές του απαντούν ότι οι αποφάσεις λαμβάνονταν μέσα σε συνθήκες αβεβαιότητας, με περιορισμένες γνώσεις για έναν νέο ιό, και ότι οι επιστημονικές οδηγίες μεταβάλλονταν καθώς αυξάνονταν τα δεδομένα.
Η ελληνική περίπτωση και οι επιστημονικοί σύμβουλοι της πανδημίας
Στην Ελλάδα, το πρόσωπο της επιστημονικής ενημέρωσης συνδέθηκε κυρίως με την επιτροπή εμπειρογνωμόνων και με γιατρούς που εμφανίζονταν καθημερινά στις ενημερώσεις προς τους πολίτες.
Ο Σωτήρης Τσιόδρας έγινε το βασικό πρόσωπο της πρώτης φάσης της πανδημίας, ενώ άλλοι επιστήμονες, όπως η Ματίνα Παγώνη και ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, συμμετείχαν έντονα στον δημόσιο διάλογο.
Οι αποφάσεις που λήφθηκαν περιλάμβαναν:
- περιορισμούς μετακίνησης,
- κλείσιμο δραστηριοτήτων,
- μέτρα προστασίας,
- πολιτικές εμβολιασμού,
- ειδικές ρυθμίσεις για ομάδες πληθυσμού.
Μετά το τέλος της κρίσης, το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν ένα μέτρο ήταν σωστό ή λάθος, αλλά με ποια δεδομένα πάρθηκε, ποιος είχε την ευθύνη και πώς αξιολογούνται οι συνέπειες.
Η δύσκολη ισορροπία μεταξύ δημόσιας υγείας και ατομικών δικαιωμάτων
Η πανδημία δημιούργησε ένα πρωτοφανές δίλημμα για όλες τις δημοκρατίες.
Από τη μία πλευρά, οι κυβερνήσεις είχαν την υποχρέωση να προστατεύσουν τα συστήματα υγείας και τις ευάλωτες ομάδες.
Από την άλλη, τα περιοριστικά μέτρα επηρέασαν:
- την οικονομική δραστηριότητα,
- την ψυχική υγεία,
- την εκπαίδευση,
- τις κοινωνικές ελευθερίες.
Ακριβώς σε αυτό το σημείο γεννήθηκε η απαίτηση για περισσότερη διαφάνεια.
Οι πολίτες δεν ζητούν μόνο να γνωρίζουν αν οι αποφάσεις ήταν αποτελεσματικές. Ζητούν να γνωρίζουν και αν έγιναν λάθη, υπερβολές ή παραλείψεις.
Το ζήτημα των εμβολίων και των παρενεργειών
Τα εμβόλια COVID-19 αποτέλεσαν ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα θέματα της περιόδου.
Οι επιστημονικοί οργανισμοί αναγνωρίζουν ότι, όπως όλα τα φάρμακα, έχουν πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες παρακολουθούνται μέσω συστημάτων φαρμακοεπαγρύπνησης.
Η ύπαρξη ανεπιθύμητων ενεργειών όμως δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα της ευθύνης. Για να υπάρξει νομική ή πολιτική ευθύνη απαιτείται να εξεταστούν συγκεκριμένες αποφάσεις, γνώση των κινδύνων τη συγκεκριμένη στιγμή και ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάστηκαν τα δεδομένα στο κοινό.
Η ώρα της αποτίμησης
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν οι κοινωνίες θα κάνουν έναν σοβαρό απολογισμό της πανδημίας.
Όχι με όρους εκδίκησης, αλλά με όρους θεσμικής μάθησης.
Χρειάζεται να απαντηθούν ερωτήματα όπως:
- Υπήρξε σωστή ενημέρωση των πολιτών;
- Υπήρξε υπερβολική πολιτικοποίηση της επιστήμης;
- Έγιναν λάθη που πρέπει να αναγνωριστούν;
- Πώς θα αποφευχθούν παρόμοιες αστοχίες στο μέλλον;
Τα πιθανά σενάρια
Το πρώτο σενάριο είναι μια περίοδος θεσμικής αξιολόγησης, με κοινοβουλευτικές ή ανεξάρτητες εξετάσεις των αποφάσεων.
Το δεύτερο είναι η συνέχιση της πολιτικής αντιπαράθεσης, όπου η πανδημία θα παραμένει αντικείμενο σύγκρουσης μεταξύ διαφορετικών πολιτικών χώρων.
Το τρίτο είναι η σταδιακή μετατροπή της εμπειρίας COVID σε μάθημα για την επόμενη κρίση δημόσιας υγείας.
Η πανδημία τελείωσε, αλλά η συζήτηση για τις ευθύνες μόλις ξεκινά.
Η λογοδοσία δεν σημαίνει αυτόματα ενοχή. Σημαίνει εξέταση αποφάσεων, στοιχείων και συνεπειών.
Οι κοινωνίες που εξετάζουν τα λάθη τους μπορούν να προετοιμαστούν καλύτερα για την επόμενη κρίση. Εκεί θα κριθεί τελικά όχι μόνο η πολιτική κληρονομιά της COVID-19, αλλά και η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει η Σκεύω Πινότση
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου