Μισθοί: Η «συμπίεση» της πυραμίδας και η μάχη για τη μεσαία τάξη...
Ο κατώτατος μισθός ανεβαίνει ταχύτερα από τις μεσαίες αμοιβές, περισσότεροι εργαζόμενοι μετακινούνται πάνω από τα 1.000 ευρώ, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της μισθωτής εργασίας εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλά στη μισθολογική κλίμακα – Γιατί οι συλλογικές συμβάσεις μπαίνουν στο επίκεντρο της κυβερνητικής πολιτικής
Η ελληνική αγορά εργασίας βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πρόκληση: δεν είναι πλέον μόνο η αύξηση του κατώτατου μισθού το ζητούμενο, αλλά το τι συμβαίνει στους μισθούς ακριβώς πάνω από αυτόν.
Οι αλλεπάλληλες αυξήσεις του κατώτατου μισθού έχουν βελτιώσει σημαντικά τις αποδοχές των χαμηλότερα αμειβόμενων εργαζομένων. Ωστόσο, την ίδια στιγμή δημιουργείται ένα νέο ζήτημα: η απόσταση ανάμεσα στον κατώτατο και στα αμέσως υψηλότερα μισθολογικά κλιμάκια περιορίζεται.
Ο ΟΟΣΑ περιγράφει το φαινόμενο ως συμπίεση της μισθολογικής κατανομής στο κάτω μέρος. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση Employment Outlook 2026, στις 20 από τις 30 χώρες του ΟΟΣΑ που διαθέτουν εθνικό κατώτατο μισθό, ο κατώτατος αυξήθηκε περισσότερο από τον διάμεσο μισθό την περίοδο 2021-2025. Ο λόγος κατώτατου προς διάμεσο μισθό αυξήθηκε κατά μέσο όρο από 54,9% σε 55,6%.
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση.
Ο κατώτατος ανεβαίνει – αλλά τι γίνεται μετά;
Η πολιτική των τελευταίων ετών έχει δώσει ιδιαίτερο βάρος στην αύξηση του κατώτατου μισθού. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι οι αυξήσεις αυτές συνέβαλαν στην ενίσχυση των μισθών στο κάτω μέρος της κατανομής και στη συμπίεση της απόστασης μεταξύ χαμηλότερων και υψηλότερων αμοιβών.
Το αποτέλεσμα δεν είναι απαραίτητα αρνητικό για τους εργαζόμενους που βρίσκονται στον πυθμένα της μισθολογικής κλίμακας. Αντίθετα, σημαίνει ότι οι χαμηλότερες αμοιβές άντεξαν καλύτερα την περίοδο του πληθωρισμού.
Το νέο ερώτημα όμως είναι διαφορετικό:
Τι γίνεται με τον εργαζόμενο που ήδη αμείβεται λίγο πάνω από τον κατώτατο;
Εκεί βρίσκεται μεγάλο μέρος της συζήτησης για τις συλλογικές συμβάσεις.
Η «ακτινογραφία» της ΕΡΓΑΝΗ
Τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης της ΕΡΓΑΝΗ για το 2025 δείχνουν ότι η μισθολογική εικόνα βελτιώθηκε, αλλά εξακολουθεί να είναι έντονα συγκεντρωμένη στα χαμηλότερα και μεσαία επίπεδα.
Ο μέσος μικτός μισθός πλήρους και μερικής απασχόλησης διαμορφώθηκε το 2025 στα 1.362,66 ευρώ, έναντι 1.342 ευρώ το 2024. Η αύξηση είναι περίπου 20,66 ευρώ. Σε σύγκριση όμως με το 2019, ο μέσος μισθός έχει αυξηθεί κατά περίπου 30,3%.
Για την πλήρη απασχόληση, ο μέσος μισθός έφτασε το 2025 στα 1.516 ευρώ, από 1.478 ευρώ το 2024.
Όμως ο μέσος όρος δεν αποτυπώνει από μόνος του την εικόνα του εργαζομένου.
Η κατανομή των μισθών είναι αποκαλυπτική.
Το 2025:
597.695 εργαζόμενοι, δηλαδή 24,29%, βρίσκονταν στην κατηγορία των 1.001-1.200 ευρώ.
394.159 εργαζόμενοι, ή 16,02%, λάμβαναν 1.201-1.500 ευρώ.
268.058 εργαζόμενοι, ή 10,89%, βρίσκονταν στα 1.501-2.000 ευρώ.
126.963 εργαζόμενοι, ή 5,16%, λάμβαναν 2.001-2.500 ευρώ.
63.464 εργαζόμενοι, ή 2,58%, βρίσκονταν στα 2.501-3.000 ευρώ.
Πάνω από 3.000 ευρώ λάμβαναν 112.075 εργαζόμενοι, δηλαδή 4,55%.
Την ίδια στιγμή, 898.306 εργαζόμενοι, δηλαδή περίπου 36,5% του συνόλου, είχαν αποδοχές έως 1.000 ευρώ, ενώ 1.496.001 εργαζόμενοι, ή 60,79%, βρίσκονταν έως τα 1.200 ευρώ.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της εικόνας.
Δεν σημαίνει ότι οι μισθοί δεν αυξάνονται. Σημαίνει ότι ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της αγοράς εργασίας εξακολουθεί να βρίσκεται σε σχετικά στενό εύρος χαμηλών και μεσαίων αμοιβών.
Η μεγάλη μετακίνηση από τα 900 στα 1.000-1.200 ευρώ
Η αλλαγή σε σχέση με το 2024 είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστική.
Οι εργαζόμενοι στην κατηγορία των 901-1.000 ευρώ μειώθηκαν από 357.832 σε 202.490, δηλαδή κατά 43,41%.
Την ίδια στιγμή, η κατηγορία των 1.001-1.200 ευρώ αυξήθηκε από 462.644 σε 597.695 εργαζομένους, μια αύξηση 29,19%.
Στην κατηγορία των 1.201-1.500 ευρώ προστέθηκαν επίσης 78.767 εργαζόμενοι, με αύξηση σχεδόν 25%.
Η εικόνα δείχνει μια σημαντική μετακίνηση εργαζομένων προς υψηλότερα μισθολογικά κλιμάκια.
Ταυτόχρονα, όμως, η μεγάλη συγκέντρωση γύρω από τα 1.000-1.500 ευρώ παραμένει.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της συζήτησης για τη λεγόμενη μεσαία μισθολογική ζώνη.
Γιατί μπαίνουν στο επίκεντρο οι συλλογικές συμβάσεις
Η κυβέρνηση επιχειρεί πλέον να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της μισθολογικής αύξησης από τον κατώτατο μισθό στις συλλογικές διαπραγματεύσεις.
Το 2025 συμφωνήθηκε με τους κοινωνικούς εταίρους η λεγόμενη Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για τις Συλλογικές Συμβάσεις, ενώ τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους παρουσιάστηκε πενταετές σχέδιο δράσης για την αύξηση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις. Το σχέδιο καλύπτει την περίοδο 2026-2030 και προβλέπει, μεταξύ άλλων, διευκόλυνση της επέκτασης των συμβάσεων, ενίσχυση της μετενέργειας και καλύτερη συλλογή στοιχείων για την κάλυψη των εργαζομένων.
Το 2026 το νέο πλαίσιο νομοθετήθηκε μέσω της «Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας».
Η λογική είναι απλή:
ο κατώτατος μισθός λειτουργεί ως πάτωμα, ενώ οι συλλογικές συμβάσεις μπορούν να δημιουργήσουν υψηλότερα μισθολογικά επίπεδα ανά κλάδο και επάγγελμα.
Και υπάρχουν ήδη συγκεκριμένα παραδείγματα.
Τον Μάιο του 2026 επεκτάθηκαν οι συλλογικές συμβάσεις στον επισιτισμό και στα ζαχαρώδη προϊόντα σε περισσότερους από 400.000 εργαζομένους. Οι συγκεκριμένες συμβάσεις προβλέπουν, ανάλογα με την κατηγορία, αποδοχές έως περίπου 20% πάνω από τον νόμιμο κατώτατο μισθό.
Ο πρωθυπουργός έχει επίσης χρησιμοποιήσει τη σύμβαση στον επισιτισμό ως παράδειγμα της προσπάθειας να διαμορφωθούν μισθοί υψηλότεροι από τον κατώτατο μέσω διαπραγμάτευσης εργοδοτών και εργαζομένων.
Το στοίχημα δεν είναι μόνο να αυξηθεί ο κατώτατος
Ακριβώς εδώ αλλάζει η συζήτηση.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού μπορεί να βελτιώσει άμεσα το εισόδημα των χαμηλόμισθων. Δεν λύνει όμως από μόνη της το ζήτημα των εργαζομένων που βρίσκονται ήδη πάνω από το κατώφλι.
Ένας εργαζόμενος με πολυετή προϋπηρεσία, ειδίκευση ή αυξημένες ευθύνες χρειάζεται να βλέπει διαφορά αμοιβής που να αντανακλά την εμπειρία, την παραγωγικότητα και τις απαιτήσεις της θέσης του.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αντιμετωπίσει η ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.
Ο ΟΟΣΑ, άλλωστε, επισημαίνει ότι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των μισθών, ιδιαίτερα σε περιόδους πληθωριστικών πιέσεων και αβεβαιότητας.
Η αγοραστική δύναμη είναι η δεύτερη πλευρά της εικόνας
Η ονομαστική αύξηση των μισθών δεν αρκεί για να αποτυπώσει την πραγματική κατάσταση των νοικοκυριών.
Ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι οι πραγματικοί μισθοί συνέχισαν να αυξάνονται στις περισσότερες χώρες το 2026, αλλά ο ρυθμός ανάκαμψης επιβραδύνθηκε. Παράλληλα, περίπου στο ένα τρίτο των χωρών του ΟΟΣΑ οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν κάτω από τα επίπεδα των αρχών του 2021.
Για την Ελλάδα, ο ΟΟΣΑ καταγράφει ότι οι πραγματικοί μισθοί έχουν ανακάμψει, ενώ η αγορά εργασίας παραμένει σχετικά ισχυρή. Ταυτόχρονα, όμως, η έκθεση του 2026 σημειώνει ότι ο πληθωρισμός αυξήθηκε έντονα τον Απρίλιο του 2026, με 4,6%, κυρίως λόγω της ενέργειας, ενώ η αύξηση του κατώτατου μισθού τον ίδιο μήνα ήταν 4,5%.
Επομένως, η συζήτηση για τους μισθούς δεν μπορεί να αποκοπεί από το κόστος ζωής.
Και ένα δεύτερο μεγάλο ζήτημα: το χάσμα ανδρών και γυναικών
Στην ελληνική αγορά εργασίας παραμένει και η ανισότητα στις αμοιβές μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2024 δείχνουν gender pay gap 13,4%, με βάση τη διαφορά στις μέσες ακαθάριστες ωριαίες αποδοχές ανδρών και γυναικών. Το ποσοστό αφορά επιχειρήσεις με τουλάχιστον 10 εργαζομένους και συγκεκριμένους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, σύμφωνα με τη μεθοδολογία της έρευνας.
Το 25,3% που συχνά αναφέρεται αφορά συγκεκριμένο κλάδο και δεν αποτελεί το συνολικό χάσμα της Ελλάδας. Αυτή η διάκριση είναι σημαντική ώστε τα στοιχεία να μην παρουσιάζονται παραπλανητικά.
Η κυβέρνηση έχει ήδη προωθήσει νομοθετική παρέμβαση για την αρχή της ίσης αμοιβής για ίση εργασία, με υποχρεώσεις διαφάνειας στις αποδοχές και υποβολής στοιχείων για επιχειρήσεις με περισσότερους από 100 εργαζομένους, σύμφωνα με τις σχετικές κυβερνητικές ανακοινώσεις.
Το μεγάλο στοίχημα για τα επόμενα χρόνια
Η εικόνα, επομένως, είναι σύνθετη.
Οι μισθοί έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2019. Η πλήρης απασχόληση έχει ενισχυθεί και περισσότεροι εργαζόμενοι έχουν μετακινηθεί πάνω από τα 1.000 ευρώ.
Όμως τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι το μεγαλύτερο μέρος των μισθωτών εξακολουθεί να βρίσκεται σε σχετικά χαμηλά μισθολογικά επίπεδα. Περισσότεροι από 1,49 εκατομμύρια εργαζόμενοι βρίσκονταν το 2025 έως τα 1.200 ευρώ μικτά, ενώ περίπου 900.000 βρίσκονταν έως τα 1.000 ευρώ.
Το επόμενο μεγάλο ερώτημα, συνεπώς, δεν είναι μόνο πόσο θα αυξηθεί ξανά ο κατώτατος μισθός.
Είναι αν η αύξηση θα διαχυθεί προς τα πάνω στην υπόλοιπη μισθολογική πυραμίδα.
Οι συλλογικές συμβάσεις είναι πλέον το βασικό εργαλείο που προωθεί η κυβέρνηση προς αυτή την κατεύθυνση. Το πενταετές σχέδιο 2026-2030 έχει ακριβώς αυτόν τον στόχο: περισσότερους εργαζομένους καλυπτόμενους από συλλογικές συμβάσεις και ευκολότερη επέκτασή τους.
Το αν αυτό θα μεταφραστεί τελικά σε ουσιαστική ενίσχυση των μεσαίων μισθών θα κριθεί στην πράξη: από το πόσες συμβάσεις θα υπογραφούν, πόσους εργαζομένους θα καλύψουν και κυρίως από το ύψος των αυξήσεων που θα συμφωνηθούν.
Γιατί η πραγματική αλλαγή στη μισθολογική πυραμίδα δεν θα φανεί μόνο όταν αυξηθεί το χαμηλότερο σκαλοπάτι.
Θα φανεί όταν αρχίσουν να ανεβαίνουν αισθητά και τα επόμενα.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σκεύω Πινότση
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου