Ντίζελ πάνω από τα 6 δολάρια στις ΗΠΑ: Το ενεργειακό σοκ περνά στα τρόφιμα, στις μεταφορές και σε όλη την οικονομία...
Το ακριβότερο καύσιμο που κινεί φορτηγά, αγροτικά μηχανήματα και μεγάλο μέρος της εφοδιαστικής αλυσίδας απειλεί να μετατρέψει την ενεργειακή κρίση σε νέο πληθωριστικό κύμα – Οι τιμές έχουν αυξηθεί πάνω από 60% σε έναν χρόνο
Το ντίζελ ξεπέρασε για πρώτη φορά στην ιστορία των ΗΠΑ τα 6 δολάρια το γαλόνι, σε μια εξέλιξη που μεταφέρει πλέον το ενεργειακό σοκ από τις αγορές καυσίμων στην πραγματική οικονομία.
Στις 12 Σεπτεμβρίου, η εθνική μέση τιμή έφτασε τα 6,16 δολάρια ανά γαλόνι, σύμφωνα με την AAA, έναντι 3,70 δολαρίων περίπου την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Πρόκειται για αύξηση σχεδόν 66% μέσα σε έναν χρόνο.
Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο η τιμή στην αντλία.
Το ντίζελ αποτελεί βασικό κόστος για τις οδικές μεταφορές, τις αγροτικές εργασίες, τις κατασκευές, τη βιομηχανία και ένα μεγάλο μέρος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Όταν το κόστος του αυξάνεται τόσο απότομα, η πίεση αρχίζει να μεταφέρεται σταδιακά σε ολόκληρη την οικονομία.
Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων · Στατιστικά Στοιχεία
Από το πρατήριο στο ράφι
Ένα φορτηγό που μεταφέρει τρόφιμα από μια αποθήκη σε ένα σούπερ μάρκετ χρειάζεται ντίζελ.
Το ίδιο ισχύει για το φορτηγό που μεταφέρει τις πρώτες ύλες στο εργοστάσιο, για τα αγροτικά μηχανήματα που χρησιμοποιούνται στη συγκομιδή και για μεγάλο μέρος του εξοπλισμού που απαιτείται για την παραγωγή και διανομή προϊόντων.
Γι' αυτό και το ακριβότερο ντίζελ δεν περιορίζεται στον κλάδο των μεταφορών.
Η πίεση μπορεί να εμφανιστεί πρώτα σε προϊόντα με υψηλό μεταφορικό κόστος και στη συνέχεια να περάσει σε όλο και περισσότερες κατηγορίες.
Ήδη στελέχη μεγάλων αμερικανικών εταιρειών τροφίμων και λιανικής προειδοποιούν ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος αρχίζει να γίνεται σημαντικότερο πρόβλημα.
Στην Kroger, ο διευθύνων σύμβουλος Greg Foran προειδοποίησε ότι η πίεση στις τιμές αναμένεται να αυξηθεί, ενώ στη Smithfield Foods και στην Hormel Foods η αύξηση του κόστους καυσίμων έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις επιχειρησιακές αποφάσεις.
Δεν είναι μόνο τα τρόφιμα
Η επίδραση του ακριβότερου ντίζελ δεν σταματά στα σούπερ μάρκετ.
Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν πλαστικά προϊόντα αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα υψηλότερο κόστος πρώτων υλών, καθώς αρκετές από αυτές συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την τιμή του πετρελαίου.
Στη Newell Brands, που διαθέτει μεταξύ άλλων τις μάρκες Rubbermaid, Sharpie και Coleman, η διοίκηση έχει επισημάνει ότι οι πληθωριστικές επιπτώσεις του ενεργειακού κόστους είναι μεγαλύτερες από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Έτσι δημιουργείται ένας διπλός μηχανισμός πίεσης:
ακριβότερη ενέργεια → ακριβότερη παραγωγή → ακριβότερες μεταφορές → ακριβότερα προϊόντα.
Και όσο περισσότερο διαρκεί η κατάσταση, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα το κόστος να μετακυλιστεί στον τελικό καταναλωτή.
Η μεγάλη αιτία: ο πόλεμος και η διαταραχή των ενεργειακών ροών
Η άνοδος των τιμών συνδέεται με το ευρύτερο ενεργειακό σοκ που έχει προκαλέσει ο πόλεμος με το Ιράν και η διαταραχή στις διεθνείς ροές πετρελαίου και προϊόντων διύλισης.
Η κρίση στο Στενό του Ορμούζ έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς από την περιοχή διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Όμως υπάρχει και μια δεύτερη παράμετρος που συχνά περνά σε δεύτερο πλάνο:
δεν αρκεί να υπάρχει διαθέσιμο αργό πετρέλαιο. Πρέπει να υπάρχει και επαρκής δυνατότητα διύλισης για να μετατραπεί σε diesel και άλλα πετρελαϊκά προϊόντα.
Αυτό έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στις ΗΠΑ.
Η EIA προβλέπει ότι τα αμερικανικά αποθέματα distillate fuel oil — κατηγορία στην οποία ανήκει το diesel — θα παραμείνουν κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας μέχρι το 2027.
Και η βενζίνη ανεβαίνει
Η πίεση δεν περιορίζεται στο ντίζελ.
Η AAA καταγράφει στις 12 Σεπτεμβρίου μέση εθνική τιμή αμόλυβδης 4,31 δολάρια το γαλόνι, έναντι 3,19 δολαρίων πριν από έναν χρόνο.
Το γεγονός ότι τόσο το diesel όσο και η βενζίνη βρίσκονται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από πέρυσι σημαίνει ότι η ενεργειακή κρίση έχει ήδη περάσει στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Για τους καταναλωτές αυτό σημαίνει ακριβότερη μετακίνηση.
Για τις επιχειρήσεις σημαίνει ακριβότερη μεταφορά.
Και για την οικονομία συνολικά σημαίνει νέα πληθωριστική πίεση.
Η Καλιφόρνια δείχνει το ακραίο σενάριο
Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη σε ορισμένες πολιτείες.
Στην Καλιφόρνια, η μέση τιμή diesel βρίσκεται σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο, ενώ η AAA καταγράφει ήδη μέσες τιμές άνω των 8 δολαρίων σε αρκετές περιοχές της πολιτείας.
Αυτό δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να διευρυνθεί η απόσταση μεταξύ του εθνικού μέσου όρου και των περιοχών όπου το κόστος εφοδιασμού και οι τοπικές συνθήκες δημιουργούν ακόμη μεγαλύτερη πίεση.
Η EIA βλέπει αποκλιμάκωση — αλλά όχι άμεσα
Υπάρχει, ωστόσο, ένα στοιχείο που λειτουργεί ως αντίβαρο.
Η τελευταία πρόβλεψη της αμερικανικής Energy Information Administration προβλέπει μέση τιμή diesel 5,07 δολάρια/γαλόνι για το 2026 και 4,40 δολάρια για το 2027. Η πρόβλεψη για το 2027 είναι αυξημένη κατά 8,2% σε σχέση με την προηγούμενη εκτίμηση των 4,07 δολαρίων.
Η ίδια υπηρεσία εκτιμά ότι η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου θα ανακάμψει και τα αποθέματα θα αρχίσουν να ενισχύονται, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει το Brent περίπου στα 74 δολάρια το βαρέλι κατά μέσο όρο το 2027, από περίπου 90 δολάρια στο δεύτερο μισό του 2026.
Με άλλα λόγια, το βασικό σενάριο της EIA δεν είναι ότι οι τιμές θα παραμείνουν για πάντα στα σημερινά επίπεδα.
Το πρόβλημα είναι πόσο θα διαρκέσει το ενδιάμεσο σοκ.
Το πραγματικό ρίσκο είναι ο πληθωριστικός πολλαπλασιαστής
Η τιμή του diesel από μόνη της δεν αρκεί για να προκαλέσει νέο πληθωριστικό κύμα.
Το πρόβλημα είναι ο πολλαπλασιαστής.
Όσο το καύσιμο παραμένει ακριβό, αυξάνεται το κόστος μεταφοράς. Όσο αυξάνεται το κόστος μεταφοράς, πιέζονται οι τιμές των προϊόντων. Και όσο οι επιχειρήσεις προσπαθούν να προστατεύσουν τα περιθώριά τους, ένα μέρος αυτής της αύξησης μεταφέρεται στον καταναλωτή.
Αν η κατάσταση παραταθεί, η αρχική ενεργειακή διαταραχή μπορεί να μετατραπεί σε ευρύτερο πληθωριστικό πρόβλημα.
Και αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο για τις κεντρικές τράπεζες, επειδή πρόκειται για πληθωρισμό που προέρχεται από την πλευρά του κόστους και όχι απλώς από υπερβολική ζήτηση.
Το κρίσιμο ερώτημα
Η αμερικανική οικονομία βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια νέα εξίσωση:
Πόσο καιρό μπορεί να παραμείνει το diesel πάνω από τα 6 δολάρια χωρίς να περάσει ένα σημαντικό μέρος του κόστους στην τελική τιμή των αγαθών;
Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα.
Γιατί το diesel δεν είναι απλώς ένα ακόμη καύσιμο.
Είναι το καύσιμο που κινεί μεγάλο μέρος της πραγματικής οικονομίας.
Και όταν η τιμή του ανεβαίνει τόσο απότομα, το ενεργειακό σοκ δεν μένει στην αντλία.
Μεταφέρεται με το φορτηγό, περνά στην αποθήκη, φτάνει στο εργοστάσιο και τελικά καταλήγει στο ράφι του καταναλωτή.
Και στην Ελλάδα; Το ερώτημα είναι τι ακολουθεί
Το ενεργειακό σοκ στις ΗΠΑ δεν αφορά μόνο την αμερικανική οικονομία. Σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά πετρελαίου, οι αναταράξεις στις τιμές του αργού, τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες και το αυξημένο κόστος των καυσίμων μεταδίδονται από αγορά σε αγορά.
Για την Ελλάδα, το πρώτο μέτωπο που χρειάζεται παρακολούθηση είναι οι τιμές του πετρελαίου και του ντίζελ. Εάν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, η πίεση μπορεί να περάσει σταδιακά στις μεταφορές, στις επιχειρήσεις, στη γεωργία και τελικά στις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών.
Δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα θα βιώσει κατ’ ανάγκη ένα αντίστοιχο σοκ με τις ΗΠΑ. Σημαίνει όμως ότι ένα παρατεταμένο ενεργειακό κύμα μπορεί να λειτουργήσει ως νέος πληθωριστικός παράγοντας, περιορίζοντας την αποκλιμάκωση του κόστους ζωής που περίμεναν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσο θα αυξηθεί το πετρέλαιο, αλλά πόσο θα διαρκέσει η πίεση και πόσο γρήγορα θα περάσει από την ενέργεια στην πραγματική οικονομία.
Παρατηρητήριο Τιμών Υγρών Καυσίμων /Στατιστικά Στοιχεία
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Πηνελόπη Μπουρινέζου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου