Από το Great Reset στη θεωρία της «Great Taking»...

Τα τελευταία χρόνια δύο όροι έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη παρουσία στη δημόσια συζήτηση για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας: το Great Reset και η Great Taking.

Οι δύο έννοιες, όμως, δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Το «Great Reset» είναι ένας όρος που χρησιμοποιήθηκε επίσημα από το World Economic Forum το 2020 για μια πρωτοβουλία σχετικά με την αναμόρφωση των οικονομικών και κοινωνικών συστημάτων μετά την πανδημία. Το WEF περιέγραφε τότε την πρωτοβουλία ως προσπάθεια για ένα πιο βιώσιμο και ανθεκτικό οικονομικό σύστημα.

Η Great Taking, αντίθετα, είναι μια πολύ διαφορετική και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη θεωρία, που έγινε γνωστή κυρίως μέσα από το ομώνυμο βιβλίο του David Rogers Webb.

Ο Webb υποστηρίζει ότι ο συνδυασμός της τεράστιας συσσώρευσης χρέους και συγκεκριμένων κανόνων του χρηματοπιστωτικού συστήματος θα μπορούσε, σε μια μεγάλη κρίση, να οδηγήσει σε μαζική μεταφορά περιουσιακών στοιχείων προς τους πιστωτές. Στην ιστοσελίδα του βιβλίου περιγράφει αυτό το σενάριο ως μια σχεδιασμένη διαδικασία που θα μπορούσε να αφορά χρηματοοικονομικά assets, καταθέσεις, μετοχές, ομόλογα και περιουσία που έχει χρηματοδοτηθεί με χρέος.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι:

Υπάρχει πραγματικός οικονομικός κίνδυνος πίσω από αυτή την αφήγηση ή πρόκειται για μια θεωρία χωρίς βάση;

Η απάντηση βρίσκεται κάπου στη μέση.

Το πραγματικό πρόβλημα: το παγκόσμιο χρέος

Το γεγονός ότι το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα αντιμετωπίζει σημαντικές ευπάθειες δεν αποτελεί θεωρία συνωμοσίας.

Η BIS προειδοποίησε στην ετήσια οικονομική έκθεσή της το 2025 ότι το δημόσιο χρέος σε πολλές χώρες έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα σε περίοδο ειρήνης. Η ίδια έκθεση σημειώνει ότι τα υψηλά επίπεδα χρέους γίνονται πιο επικίνδυνα όταν τα επιτόκια αυξάνονται, καθώς αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης και μπορεί να προκληθούν πιέσεις στις αγορές κρατικών ομολόγων.

Το πρόβλημα δεν είναι απλώς το μέγεθος του χρέους.

Είναι η σχέση:

χρέος → επιτόκια → κόστος εξυπηρέτησης → αναχρηματοδότηση → αξία περιουσιακών στοιχείων → χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Όταν ένα κράτος, μια επιχείρηση ή ένα νοικοκυριό έχει μεγάλο χρέος, η αύξηση των επιτοκίων μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις δόσεις και τις χρηματοδοτικές ανάγκες.

Αν παράλληλα πέσουν οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων που λειτουργούν ως collateral, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη.

Οι κεντρικές τράπεζες βλέπουν πράγματι κινδύνους

Η εικόνα δεν προέρχεται μόνο από αναλυτές που προειδοποιούν για μια επερχόμενη κρίση.

Η Federal Reserve, στην έκθεση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας του Απριλίου 2025, κατέγραψε ευπάθειες που σχετίζονται με τις υψηλές αποτιμήσεις περιουσιακών στοιχείων, τον δανεισμό επιχειρήσεων και νοικοκυριών, τη μόχλευση του χρηματοπιστωτικού τομέα και τους κινδύνους χρηματοδότησης.

Η Fed σημείωσε επίσης ότι οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων παρέμεναν σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με την περίοδο από το 2008 και μετά, ενώ οι ζημίες αποτίμησης από ομόλογα σταθερού επιτοκίου παρέμεναν σημαντικές για ορισμένες τράπεζες και ευαίσθητες στις μεταβολές των επιτοκίων.

Αυτό είναι σημαντικό.

Δεν σημαίνει ότι επίκειται αναγκαστικά κατάρρευση.

Σημαίνει ότι υψηλό χρέος και υψηλά επιτόκια δημιουργούν πραγματικές ευπάθειες.

Και η Ευρώπη έχει το δικό της πρόβλημα

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει επίσης επισημάνει κινδύνους γύρω από το δημόσιο χρέος και το κόστος εξυπηρέτησής του.

Στην Financial Stability Review του Νοεμβρίου 2025, η ΕΚΤ ανέφερε ότι οι ευπάθειες χρηματοπιστωτικής σταθερότητας στην ευρωζώνη παραμένουν αυξημένες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι σε ορισμένες χώρες το δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό, ενώ η αναχρηματοδότηση παλαιότερου χρέους με υψηλότερα επιτόκια μπορεί να αυξήσει το βάρος των τόκων στους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Η ΕΚΤ επισημαίνει επίσης ότι μια απότομη αλλαγή στις αντιλήψεις των επενδυτών για τον κίνδυνο ενός κράτους μπορεί να οδηγήσει σε ανατιμολόγηση των κρατικών ομολόγων και να αυξήσει το κόστος χρηματοδότησης τραπεζών και επιχειρήσεων.

Άρα η βασική οικονομική ιδέα πίσω από την προειδοποίηση του Holter δεν είναι φανταστική.

Η υπερβολή αρχίζει όταν από αυτή την πραγματική ευπάθεια περνάμε στο συμπέρασμα ότι έχει ήδη αποφασιστεί μια παγκόσμια «αρπαγή».

Τι συμβαίνει όταν μια τράπεζα ή ένας broker καταρρεύσει;

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί στο διαδίκτυο συχνά συγχέονται τρία διαφορετικά πράγματα:

τραπεζικές καταθέσεις, επενδυτικοί τίτλοι και περιουσία που έχει αγοραστεί με δανεισμό.

Στις ΗΠΑ, οι καταθέσεις σε ασφαλισμένες τράπεζες καλύπτονται από την FDIC μέχρι συγκεκριμένα όρια.

Το βασικό όριο είναι 250.000 δολάρια ανά καταθέτη, ανά ασφαλισμένη τράπεζα και ανά κατηγορία ιδιοκτησίας. Η FDIC διευκρινίζει επίσης ότι δεν ασφαλίζει επενδύσεις όπως μετοχές, ομόλογα και αμοιβαία κεφάλαια.

Αυτό από μόνο του δείχνει γιατί είναι λάθος να μιλάμε γενικά για «κατάσχεση περιουσιών από τις τράπεζες».

Υπάρχουν διαφορετικά νομικά καθεστώτα ανάλογα με το είδος του περιουσιακού στοιχείου.

Τι γίνεται με τις μετοχές και τα ομόλογα που βρίσκονται σε broker;

Εδώ η εικόνα είναι επίσης πολύ διαφορετική από αυτή που παρουσιάζεται συχνά.

Το UCC Article 8 προβλέπει ότι, στον βαθμό που απαιτείται για την ικανοποίηση των δικαιωμάτων των πελατών, τα χρηματοοικονομικά assets που κρατά ένας securities intermediary για τους πελάτες δεν θεωρούνται περιουσία του ίδιου του intermediary και κατά κανόνα δεν υπόκεινται στις απαιτήσεις των πιστωτών του, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις.

Παράλληλα, οι κανόνες της SEC απαιτούν από τους broker-dealers να προστατεύουν και να διαχωρίζουν τα assets των πελατών από τις ιδιοκτησιακές δραστηριότητες της ίδιας της εταιρείας.

Σε περίπτωση αποτυχίας broker, υπάρχει και η SIPC, η οποία προστατεύει επιλέξιμους πελάτες μέχρι 500.000 δολάρια, εκ των οποίων έως 250.000 δολάρια μπορούν να αφορούν μετρητά.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επενδυτής είναι πλήρως προστατευμένος από κάθε πιθανή ζημιά.

Σημαίνει όμως ότι το σενάριο:

«καταρρέει ο broker → η τράπεζα παίρνει όλα τα assets των πελατών»

δεν περιγράφει σωστά το ισχύον πλαίσιο.

Υπάρχει όμως πραγματικός κίνδυνος από το collateral;

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της συζήτησης.

Σε ένα σύγχρονο χρηματοπιστωτικό σύστημα πολλά assets χρησιμοποιούνται ως collateral, δηλαδή ως εξασφάλιση για δάνεια και άλλες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις.

Αν κάποιος δανειστεί χρήματα χρησιμοποιώντας ένα περιουσιακό στοιχείο ως εξασφάλιση και στη συνέχεια δεν μπορεί να εξυπηρετήσει το χρέος, ο πιστωτής μπορεί, ανάλογα με τη σύμβαση και το εφαρμοστέο δίκαιο, να έχει δικαιώματα πάνω στην εξασφάλιση.

Αυτό δεν είναι «Great Taking».

Είναι θεμελιώδης λειτουργία της πιστωτικής αγοράς.

Η πραγματική ανησυχία είναι τι μπορεί να συμβεί σε περίπτωση συστημικής κρίσης, όταν πολλές επιχειρήσεις και επενδυτές ταυτόχρονα αντιμετωπίζουν προβλήματα ρευστότητας.

Η θεωρία της «Great Taking»

Ο David Rogers Webb πηγαίνει τη συζήτηση πολύ πιο μακριά.

Σύμφωνα με τη θεωρία που παρουσιάζει στο βιβλίο The Great Taking, η παγκόσμια συσσώρευση χρέους έχει δημιουργήσει ένα σύστημα στο οποίο, σε περίπτωση μεγάλης χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης, οι πιστωτές θα μπορούσαν να αποκτήσουν τον έλεγχο τεράστιου όγκου collateral.

Η θεωρία περιλαμβάνει ακόμη και ακίνητα που έχουν χρηματοδοτηθεί με χρέος, χρηματοοικονομικούς τίτλους και επιχειρηματικά assets.

Αυτό είναι το σημείο όπου πρέπει να γίνει η σημαντικότερη δημοσιογραφική διάκριση:

Το ότι υπάρχει νομικός μηχανισμός για την επιβολή δικαιωμάτων πάνω σε collateral δεν αποδεικνύει ότι υπάρχει οργανωμένο σχέδιο για μαζική κατάσχεση της ιδιωτικής περιουσίας.

Η δεύτερη πρόταση χρειάζεται ξεχωριστές αποδείξεις.

Τι ισχύει για το «Deep State»;

Ο όρος «Deep State» χρησιμοποιείται συχνά σε κείμενα σχετικά με τη Great Taking.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν στις πηγές που εξετάσαμε επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ένα ενιαίο, μυστικό «Deep State» έχει οργανώσει σχέδιο για την κατάσχεση των περιουσιών των πολιτών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κυβερνήσεις, κεντρικές τράπεζες, τράπεζες και μεγάλες χρηματοπιστωτικές εταιρείες δεν λαμβάνουν αποφάσεις που επηρεάζουν την κατανομή του πλούτου.

Σημαίνει ότι πρέπει να ξεχωρίζουμε:

τεκμηριωμένη οικονομική πολιτική

από

υπόθεση για κρυφό συντονισμένο σχέδιο.

Είναι λοιπόν το Great Reset το ίδιο με τη Great Taking;

Όχι.

Το Great Reset ήταν πραγματική πρωτοβουλία του World Economic Forum, η οποία παρουσιάστηκε δημοσίως το 2020 και αφορούσε αλλαγές στο οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο μετά την πανδημία.

Η Great Taking είναι η θεωρία ότι η μεγάλη κρίση χρέους θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζική μεταφορά περιουσίας προς τους πιστωτές.

Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη απόδειξη ότι το ένα αποτελεί το επιχειρησιακό σχέδιο του άλλου.

Η σύνδεση των δύο αποτελεί ερμηνεία των υποστηρικτών της Great Taking.

Και τι γίνεται με τον χρυσό;

Ο χρυσός έχει μία σημαντική ιδιότητα: όταν κάποιος κατέχει φυσικό χρυσό χωρίς δανεισμό ή αντισυμβαλλόμενο, δεν υπάρχει κάποιος εκδότης που να οφείλει να του καταβάλει την αξία του.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο χρυσός είναι «χωρίς ρίσκο».

Η τιμή του μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί.

Επίσης, ο χρυσός δεν παράγει τόκο ή μέρισμα και η πραγματική του απόδοση εξαρτάται από την τιμή αγοράς, την τιμή πώλησης, τον πληθωρισμό, το κόστος φύλαξης και άλλους παράγοντες.

Επομένως η δήλωση ότι «ο χρυσός δεν μπορεί να χρεοκοπήσει» έχει μια συγκεκριμένη τεχνική βάση — δεν είναι υποχρέωση κάποιου εκδότη — αλλά δεν πρέπει να μετατρέπεται σε ισχυρισμό ότι ο χρυσός δεν μπορεί να χάσει αξία.

Τι πραγματικά μας λένε οι αριθμοί;

Οι επίσημοι οργανισμοί δεν προβλέπουν σήμερα κάποια βέβαιη παγκόσμια κατάρρευση.

Προειδοποιούν όμως για πραγματικές ευπάθειες.

Η BIS επισημαίνει τον κίνδυνο από υψηλό δημόσιο χρέος, αυξημένα κόστη εξυπηρέτησης και την πιθανότητα απότομων ανατιμολογήσεων στις αγορές ομολόγων.

Η Federal Reserve επισημαίνει υψηλές αποτιμήσεις, μόχλευση και ευαισθησία ορισμένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στις μεταβολές των επιτοκίων.

Το IMF έχει επίσης χαρακτηρίσει τους κινδύνους χρηματοπιστωτικής σταθερότητας αυξημένους, αναφέροντας υψηλές αποτιμήσεις, πιέσεις στις αγορές κρατικών ομολόγων και αυξανόμενο ρόλο των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών οργανισμών.

Και η ΕΚΤ επισημαίνει ότι υψηλό δημόσιο χρέος και αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης μπορούν να δημιουργήσουν πιέσεις στις αγορές και να μεταφερθούν στο κόστος χρηματοδότησης τραπεζών και επιχειρήσεων.

Με άλλα λόγια:

Ο κίνδυνος δεν είναι φανταστικός.

Αλλά το συγκεκριμένο σενάριο της «Μεγάλης Αρπαγής» δεν αποτελεί επίσημη πρόβλεψη των κεντρικών τραπεζών ή διεθνών οργανισμών.

Το πραγματικό σενάριο που πρέπει να παρακολουθούμε

Ένα πιο ρεαλιστικό σενάριο δεν χρειάζεται ούτε «μυστικό σχέδιο» ούτε κάποια παγκόσμια συνωμοσία.

Αρκεί ένας συνδυασμός:

υψηλού δημόσιου και ιδιωτικού χρέους,
υψηλότερου κόστους αναχρηματοδότησης,
πτώσης στις τιμές ομολόγων ή άλλων assets,
αύξησης των επισφαλειών,
προβλημάτων ρευστότητας,
υπερβολικής μόχλευσης,
και αλυσιδωτών πιέσεων σε τράπεζες και μη τραπεζικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Αυτό είναι ένα σενάριο που οι ίδιοι οι θεσμοί χρηματοπιστωτικής εποπτείας εξετάζουν.

Η BIS, για παράδειγμα, προειδοποιεί ότι υψηλή μόχλευση στις αγορές κρατικών ομολόγων μπορεί να ενισχύσει τις πιέσεις σε περίπτωση απότομης μεταβολής των συνθηκών χρηματοδότησης.

Το IMF επισημαίνει επίσης ότι μια απότομη αύξηση των αποδόσεων ή πτώση των τιμών των assets μπορεί να πιέσει τις τράπεζες και τα μη τραπεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Πού τελειώνουν τα γεγονότα και πού αρχίζει η θεωρία;

Η συζήτηση γύρω από τη «Μεγάλη Αρπαγή» δεν είναι εντελώς αποκομμένη από την πραγματικότητα.

Υπάρχει πραγματικό παγκόσμιο χρέος.

Υπάρχουν πραγματικά υψηλές αποτιμήσεις σε ορισμένες αγορές.

Υπάρχει πραγματική μόχλευση.

Υπάρχουν πραγματικοί κίνδυνοι από υψηλότερα επιτόκια.

Υπάρχουν πραγματικοί μηχανισμοί collateral και δικαιώματα πιστωτών.

Και υπάρχουν πραγματικοί κανόνες που καθορίζουν τι συμβαίνει όταν ένας δανειολήπτης, μια τράπεζα ή ένας broker αποτυγχάνει.

Από εκεί και πέρα όμως, η θέση ότι «έχει ήδη σχεδιαστεί μια παγκόσμια αρπαγή της περιουσίας των πολιτών» είναι κάτι διαφορετικό.

Αυτό αποτελεί ισχυρισμό της θεωρίας Great Taking και όχι αποδεδειγμένο γεγονός.

Το πιο ουσιαστικό συμπέρασμα είναι επομένως λιγότερο εντυπωσιακό αλλά πολύ πιο σημαντικό:

Το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει πραγματικές ευπάθειες. Το αν αυτές θα οδηγήσουν σε μια μεγάλη κρίση, σε ποια μορφή και με ποιες συνέπειες για την ιδιωτική περιουσία δεν μπορεί σήμερα να παρουσιαστεί ως βεβαιότητα.

Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα σε ένα σοβαρό οικονομικό ρίσκο και σε μια θεωρία για μια προαποφασισμένη «Μεγάλη Αρπαγή».

Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook

Από το newsroom

Γράφει H Σκεύω Πινότση

-Posted by Anexartitos.Ta.Neα

Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here

Δημοσίευση σχολίου

.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.

. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.

. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.

. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.

. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.

. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.

. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.

. Περισσότερα στους όρους χρήσης.

. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.