Η Μάλτα μπλοκάρει τη συμφωνία της ΕΕ για τους νέους φόρους στα τσιγάρα – Τι αλλάζει και τι σημαίνει για την Ελλάδα...
Η ευρωπαϊκή προσπάθεια για αύξηση των ελάχιστων φόρων στα προϊόντα καπνού και νικοτίνης προσκρούει στην αντίσταση της Μάλτας. Στις 9 Νοεμβρίου 2026 δεν επιτεύχθηκε συμφωνία στο ECOFIN, καθώς απαιτείται ομοφωνία των κρατών-μελών. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αυξήσεις στη φορολογία, τα νέα προϊόντα νικοτίνης και η εθνική αρμοδιότητα στη χάραξη φορολογικής πολιτικής.
Η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναμορφώσει τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο, καθώς η Μάλτα αρνείται να συναινέσει στο υπό διαπραγμάτευση σχέδιο. Η τελευταία εξέλιξη καταγράφηκε τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ (ECOFIN), όπου δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας.
Σύμφωνα με τον Ιρλανδό υπουργό Οικονομικών Simon Harris, 26 από τα 27 κράτη-μέλη υποστηρίζουν πλέον την πρόταση, με τη Μάλτα να παραμένει η μοναδική χώρα που δεν δίνει τη συγκατάθεσή της. Η ιρλανδική προεδρία εξέφρασε την πρόθεση να συνεχίσει τις διαβουλεύσεις, με στόχο να επανέλθει το ζήτημα στο τραπέζι των συζητήσεων τον Δεκέμβριο.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η φορολογία αποτελεί πεδίο στο οποίο οι αποφάσεις του Συμβουλίου της ΕΕ απαιτούν ομοφωνία. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μία χώρα μπορεί να εμποδίσει την υιοθέτηση της συγκεκριμένης ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Η πρόταση της Κομισιόν και οι νέοι φόροι
Η συζήτηση δεν ξεκίνησε τώρα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 16 Ιουλίου 2025 πρόταση αναθεώρησης της οδηγίας για τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού, η οποία παρέμενε ουσιαστικά αμετάβλητη από το 2010.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η αγορά έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς έχουν διαδοθεί νέα προϊόντα νικοτίνης, ενώ οι μεγάλες αποκλίσεις στη φορολογία μεταξύ των κρατών-μελών δημιουργούν διαφορετικές συνθήκες στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.
Η πρόταση προβλέπει αύξηση των ελάχιστων ευρωπαϊκών συντελεστών ειδικού φόρου κατανάλωσης για παραδοσιακά προϊόντα καπνού, όπως τα τσιγάρα και ο καπνός για στριφτά, αλλά και επέκταση του φορολογικού πλαισίου σε προϊόντα που μέχρι σήμερα δεν καλύπτονται με τον ίδιο τρόπο.
Στο πεδίο της αναθεώρησης περιλαμβάνονται:
Τα συμβατικά τσιγάρα.
Ο καπνός για στριφτά.
Τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού.
Τα υγρά των ηλεκτρονικών τσιγάρων.
Τα σακουλάκια νικοτίνης.
Η Επιτροπή εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση θα μπορούσε να αποφέρει περίπου 15 δισ. ευρώ επιπλέον ετήσια φορολογικά έσοδα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παρουσιάζει επίσης την πρόταση ως μέτρο δημόσιας υγείας, με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης καπνού και νικοτίνης.
Ωστόσο, οι προτεινόμενες αυξήσεις δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί. Πρόκειται για νομοθετική πρόταση που βρίσκεται σε διαδικασία διαπραγμάτευσης.
Γιατί αντιδρά η Μάλτα
Ο υπουργός Οικονομικών της Μάλτας, Clyde Caruana, ξεκαθάρισε στις 9 Νοεμβρίου ότι η χώρα δεν μπορεί να υποστηρίξει το σχέδιο στην παρούσα μορφή του.
Η βασική ένσταση της μαλτέζικης κυβέρνησης αφορά το ύψος των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών. Σύμφωνα με τον Caruana, οι προτεινόμενες επιβαρύνσεις παραμένουν σημαντικά υψηλότερες από τα σημερινά εθνικά επίπεδα, ακόμη και μετά τις τελευταίες αλλαγές που συζητήθηκαν για τα σακουλάκια νικοτίνης.
Η Μάλτα υποστηρίζει ότι οι αυξήσεις θα μπορούσαν να έχουν δυσανάλογες επιπτώσεις στην εγχώρια αγορά της.
Ένα δεύτερο σημείο διαφωνίας αφορά την εθνική φορολογική αυτονομία. Η μαλτέζικη πλευρά αντιδρά στην πρόβλεψη για αυτόματες προσαρμογές των ελάχιστων συντελεστών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θεωρώντας ότι ένας τέτοιος μηχανισμός περιορίζει την ευελιξία των κρατών να λαμβάνουν υπόψη τις δικές τους οικονομικές συνθήκες.
Η κυβέρνηση της Μάλτας δηλώνει ότι στηρίζει τους στόχους της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη δημόσια υγεία, αλλά θεωρεί ότι το συγκεκριμένο σχέδιο χρειάζεται περαιτέρω διαπραγμάτευση.
Οι αντιρρήσεις της Φινλανδίας και της Εσθονίας
Η Μάλτα δεν ήταν η μόνη χώρα που είχε εκφράσει επιφυλάξεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Η Φινλανδία είχε ζητήσει υψηλότερους ελάχιστους φόρους στα σακουλάκια νικοτίνης, θεωρώντας ότι οι προτεινόμενοι συντελεστές δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση της χρήσης αυτών των προϊόντων.
Η Εσθονία, από την πλευρά της, είχε εκφράσει αντιρρήσεις για τις προβλέψεις που θα επέτρεπαν την προσαρμογή των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών σε ευρωπαϊκό επίπεδο χωρίς νέα ομόφωνη απόφαση των κρατών-μελών.
Σύμφωνα, πάντως, με τις δηλώσεις του Simon Harris στις 9 Νοεμβρίου, η Μάλτα είναι πλέον η μόνη χώρα που δεν υποστηρίζει την πρόταση.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η δύσκολη πορεία της μεταρρύθμισης
Η πορεία της πρότασης έχει ήδη συναντήσει εμπόδια και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Στις 17 Ιουνίου 2026, η Ολομέλεια απέρριψε την πρόταση της Επιτροπής για τη δομή και τους συντελεστές φορολόγησης των προϊόντων καπνού, με 439 ψήφους κατά, 181 υπέρ και 38 αποχές.
Η συγκεκριμένη ψηφοφορία αφορούσε το κείμενο για τους φορολογικούς συντελεστές. Σε ξεχωριστή διαδικασία, το Κοινοβούλιο ενέκρινε με τροποποιήσεις το συνοδευτικό νομοθετικό κείμενο για το γενικό καθεστώς των ειδικών φόρων κατανάλωσης.
Η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι συμβουλευτική στη συγκεκριμένη ειδική νομοθετική διαδικασία. Η τελική απόφαση για την οδηγία ανήκει στο Συμβούλιο, όπου απαιτείται ομοφωνία.
Το γεγονός ότι η πρόταση παραμένει χωρίς τελική έγκριση δείχνει ότι η αναθεώρηση δεν αποτελεί ακόμη δεδομένη εξέλιξη.
Τι μπορεί να σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, το ζήτημα έχει άμεσο ενδιαφέρον, καθώς μια ενδεχόμενη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας θα επηρεάσει και το εθνικό φορολογικό πλαίσιο για τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης.
Εφόσον εγκριθούν οι νέοι ελάχιστοι συντελεστές, η ελληνική νομοθεσία θα πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις, ανάλογα με το τελικό περιεχόμενο της οδηγίας και τις μεταβατικές ρυθμίσεις που θα προβλεφθούν.
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι έχει ήδη αποφασιστεί συγκεκριμένη αύξηση στην τιμή των τσιγάρων στην Ελλάδα. Η τελική επιβάρυνση θα εξαρτηθεί από τους συντελεστές που θα εγκριθούν, το ισχύον ελληνικό φορολογικό καθεστώς και τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε εθνικό επίπεδο.
Η πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε αρχικά εφαρμογή από το 2028, με μεταβατική περίοδο τεσσάρων ετών για την προσαρμογή ορισμένων φορολογικών συντελεστών. Το χρονοδιάγραμμα αυτό, όμως, θα πρέπει να αξιολογηθεί με βάση το τελικό κείμενο που θα εγκριθεί, εφόσον υπάρξει συμφωνία.
Επομένως, προς το παρόν δεν υπάρχει οριστική βάση για να υπολογιστεί πόσο θα μπορούσε να αυξηθεί η τιμή ενός πακέτου τσιγάρων ή ενός προϊόντος θερμαινόμενου καπνού στην ελληνική αγορά.
Η επόμενη κρίσιμη ημερομηνία είναι ο Δεκέμβριος
Η δήλωση του Ιρλανδού υπουργού Οικονομικών ότι οι συζητήσεις θα συνεχιστούν τον Δεκέμβριο μεταφέρει πλέον το βάρος των διαπραγματεύσεων στη Μάλτα και στις δυνατότητες εξεύρεσης συμβιβασμού.
Το βασικό ερώτημα είναι εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ιρλανδική προεδρία θα καταφέρουν να αντιμετωπίσουν τις ενστάσεις της μαλτέζικης κυβέρνησης, χωρίς να αλλοιωθεί ουσιαστικά ο στόχος της αναθεώρησης.
Σε κάθε περίπτωση, η συζήτηση δεν αφορά μόνο τα τσιγάρα. Αφορά συνολικά το πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση θα φορολογεί μια αγορά που περιλαμβάνει πλέον παραδοσιακά προϊόντα καπνού, ηλεκτρονικά τσιγάρα, θερμαινόμενο καπνό και νέες μορφές κατανάλωσης νικοτίνης.
Για τους καταναλωτές στην Ελλάδα, το ενδιαφέρον θα είναι κυρίως το τελικό κόστος. Για τις κυβερνήσεις, το ζήτημα είναι ευρύτερο: πόσο κοινή θα γίνει η ευρωπαϊκή φορολογική πολιτική και πόσο περιθώριο θα διατηρήσουν τα κράτη-μέλη να καθορίζουν τους δικούς τους συντελεστές.
Μέχρι να υπάρξει ομοφωνία στο Συμβούλιο, οι νέοι φόροι παραμένουν πρόταση και όχι εφαρμοσμένη ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Πηγές και τεκμηρίωση
Σημείωση: Το άρθρο αποτυπώνει την κατάσταση των διαπραγματεύσεων έως τις 10 Νοεμβρίου 2026. Οι νέοι συντελεστές δεν έχουν εγκριθεί και δεν αποτελούν ακόμη ισχύον δίκαιο.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Πηνελόπη Μπουρινέζου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου