Ψηφιακή επιρροή, δεδομένα και εκλογές: Palantir, Team Jorge, Ισραηλινοί σύμβουλοι και τα αναπάντητα ερωτήματα στην Ελλάδα...
Από τη συνεργασία της ελληνικής κυβέρνησης με την Palantir την περίοδο της πανδημίας μέχρι τις αποκαλύψεις για την Team Jorge, τις επαφές Ισραηλινών συμβούλων με πρόσωπα από το περιβάλλον της ΝΔ και τη διαρροή προσωπικών δεδομένων Ελλήνων αποδήμων ψηφοφόρων. Τι έχει επιβεβαιωθεί, τι υποστηρίζουν οι εμπλεκόμενοι και ποια ερωτήματα εξακολουθούν να ζητούν απαντήσεις.
Η ψηφιακή τεχνολογία έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο κυβερνήσεις, υπηρεσίες ασφαλείας, επιχειρήσεις και πολιτικά επιτελεία συλλέγουν και αξιοποιούν πληροφορίες. Μεγάλοι όγκοι δεδομένων μπορούν πλέον να διασταυρώνονται, να αναλύονται και να μετατρέπονται σε εργαλεία λήψης αποφάσεων. Παράλληλα, η ανάπτυξη αυτοματοποιημένων λογαριασμών, δικτύων παραπληροφόρησης και τεχνικών ψηφιακής επιρροής έχει δημιουργήσει μια νέα αγορά υπηρεσιών που μπορεί να επηρεάσει τον δημόσιο διάλογο.
Στο διεθνές περιβάλλον αυτής της πραγματικότητας βρίσκονται εταιρείες όπως η αμερικανική Palantir, με δραστηριότητα σε κρατικούς και στρατιωτικούς φορείς, αλλά και ομάδες όπως η ισραηλινή Team Jorge, η οποία αποκαλύφθηκε από διεθνή δημοσιογραφική έρευνα το 2023.
Στην Ελλάδα, η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας διαφορετικών υποθέσεων: της συνεργασίας της κυβέρνησης με την Palantir κατά την πανδημία, των επαφών Ισραηλινών συμβούλων με πρόσωπα από το περιβάλλον της Νέας Δημοκρατίας πριν από τις εκλογές του 2023 και της επίσημα διαπιστωμένης διαρροής προσωπικών δεδομένων Ελλήνων αποδήμων ψηφοφόρων.
Τα στοιχεία αυτά δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για τη διαφάνεια, την προστασία προσωπικών δεδομένων και τα όρια της ψηφιακής πολιτικής επικοινωνίας. Δεν αποδεικνύουν, ωστόσο, από μόνα τους ότι υπήρξε κοινό επιχειρησιακό σχέδιο ή οργανωμένη παρέμβαση στο εκλογικό αποτέλεσμα.
Palantir: Η εταιρεία που αναλύει και διασυνδέει δεδομένα
Η Palantir Technologies είναι αμερικανική εταιρεία λογισμικού, γνωστή για τις πλατφόρμες ανάλυσης και διαχείρισης μεγάλων συνόλων δεδομένων. Τα προϊόντα της χρησιμοποιούνται από κρατικούς οργανισμούς, υπηρεσίες ασφαλείας, στρατιωτικούς φορείς και επιχειρήσεις.
Η τεχνολογία της επιτρέπει τη διασύνδεση πληροφοριών που βρίσκονται σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα. Έτσι, ένας οργανισμός μπορεί να αναζητήσει σχέσεις μεταξύ διαφορετικών συνόλων δεδομένων, να εντοπίσει μοτίβα και να δημιουργήσει συγκεντρωτικές εικόνες για σύνθετα ζητήματα.
Οι δυνατότητες αυτές μπορούν να έχουν χρησιμότητα σε τομείς όπως η εφοδιαστική αλυσίδα, η δημόσια υγεία, η διαχείριση κρίσεων και η εθνική ασφάλεια. Ταυτόχρονα, εγείρουν σοβαρά ζητήματα όταν η επεξεργασία αφορά προσωπικά δεδομένα, ευαίσθητες πληροφορίες ή δραστηριότητες που επηρεάζουν δικαιώματα πολιτών.
Η συζήτηση για την Palantir συνδέεται συχνά με την αμερικανική κοινότητα πληροφοριών. Η CIA αναγνωρίζει επίσημα τη συνεργασία της με την In-Q-Tel, έναν στρατηγικό επενδυτικό οργανισμό που εντοπίζει, αξιολογεί και αξιοποιεί εμπορικές τεχνολογίες οι οποίες μπορούν να εξυπηρετήσουν ανάγκες εθνικής ασφάλειας.
Η CIA αναφέρει ότι μέσω της In-Q-Tel αποκτά πρόσβαση σε καινοτόμες τεχνολογίες, μεταξύ άλλων στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και της κυβερνοασφάλειας. Τον Φεβρουάριο του 2026 ανακοίνωσε, επίσης, νέο πλαίσιο προμηθειών για την επιτάχυνση της συνεργασίας της με ιδιωτικές τεχνολογικές εταιρείες.
Αυτά αποτελούν επίσημα τεκμηριωμένες σχέσεις μεταξύ της αμερικανικής υπηρεσίας και του τεχνολογικού οικοσυστήματος. Δεν πρέπει, όμως, να συγχέονται με την ύπαρξη απεριόριστης πρόσβασης της CIA σε κάθε σύστημα ή δεδομένο που διαχειρίζεται η Palantir. Δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια τεκμηρίωση που να αποδεικνύει έναν τέτοιο γενικό μηχανισμό πρόσβασης.
Άλλο η συνεργασία αμερικανικών υπηρεσιών με τεχνολογικούς προμηθευτές και άλλο η απόδειξη ότι συγκεκριμένα δεδομένα πολιτών μεταφέρονται ή διατίθενται σε υπηρεσίες πληροφοριών.
Η συνεργασία της Palantir με την ελληνική κυβέρνηση το 2020
Η παρουσία της Palantir στην Ελλάδα δεν αποτελεί φήμη. Κατά την περίοδο της πανδημίας του Covid-19, η ελληνική κυβέρνηση συνεργάστηκε με την εταιρεία για την αξιοποίηση της πλατφόρμας Foundry.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ίδιας της εταιρείας τον Δεκέμβριο του 2020, η ελληνική κυβέρνηση χρησιμοποιούσε το λογισμικό της σε υποδομές Amazon Web Services, με σκοπό την υποστήριξη της διαχείρισης της υγειονομικής κρίσης. Η Palantir περιέγραφε, μεταξύ άλλων, ένα ψηφιακό περιβάλλον συγκεντρωτικής απεικόνισης της κατάστασης της πανδημίας για κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Η υπόθεση εξετάστηκε από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η οποία εξέδωσε την απόφαση 43/2022.
Σύμφωνα με την απόφαση, το «Σύμφωνο Τεχνολογικής Υποστήριξης» υπογράφηκε στις 24 Μαρτίου 2020 και τροποποιήθηκε δύο ημέρες αργότερα. Προέβλεπε δοκιμαστική χρήση της πλατφόρμας για την ανάλυση στατιστικών στοιχείων και την εξαγωγή αποτελεσμάτων με σκοπό την αντιμετώπιση της πανδημίας.
Η συνεργασία έληξε στις 23 Δεκεμβρίου 2020. Η Αρχή έλαβε υπόψη ότι η εταιρεία είχε δηλώσει πως διέγραψε και κατέστρεψε τα δεδομένα που σχετίζονταν με το σύμφωνο και έκρινε ότι δεν συνέτρεχε περίπτωση άσκησης των διορθωτικών εξουσιών της.
Το συγκεκριμένο συμπέρασμα πρέπει να αναφέρεται με ακρίβεια. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι η εταιρεία απέκτησε πρόσβαση στο σύνολο των προσωπικών δεδομένων των Ελλήνων πολιτών. Ούτε, όμως, καταργεί τη σημασία της διαφάνειας ως προς τις συμβάσεις, τις κατηγορίες δεδομένων, τους σκοπούς επεξεργασίας και τις εγγυήσεις προστασίας τους.
Τι συμβαίνει με την Palantir στην Ευρώπη σήμερα;
Μια σημαντική νεότερη εξέλιξη ήρθε στις 15 Οκτωβρίου 2026, όταν η ερευνητική πλατφόρμα Follow the Money δημοσίευσε διεθνή έρευνα με τη συμμετοχή δημοσιογράφων από 18 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα μέσω του Inside Story.
Η έρευνα κατέγραψε ότι τουλάχιστον 11 ευρωπαϊκές χώρες έχουν συνάψει συμβάσεις σε εθνικό επίπεδο με την Palantir, σε τομείς όπως η άμυνα, οι υπηρεσίες πληροφοριών, η αστυνομία και η υγεία. Το συνολικό οικονομικό ύψος των γνωστών συμβάσεων εκτιμήθηκε σε τουλάχιστον 1,4 δισ. ευρώ, με το Ηνωμένο Βασίλειο να αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά της εταιρείας στην Ευρώπη.
Η έρευνα ανέδειξε επίσης την εξάρτηση κρίσιμων δημόσιων λειτουργιών από ιδιωτικές ψηφιακές υποδομές και τα ερωτήματα που δημιουργούνται για τον έλεγχο των δεδομένων και την τεχνολογική αυτονομία των ευρωπαϊκών κρατών.
Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στις 11 χώρες για τις οποίες η έρευνα κατέγραψε εθνικές συμβάσεις. Το γεγονός αυτό δεν αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε άλλη μορφή επαφής ή χρήσης σε διαφορετικό επίπεδο. Σημαίνει ότι η συγκεκριμένη έρευνα δεν τεκμηρίωσε ενεργή εθνική σύμβαση της Palantir με την Ελλάδα.
Στις 18 Οκτωβρίου 2026, το «Βήμα» δημοσίευσε επίσης ρεπορτάζ για επιστολή 127 ευρωπαϊκών οργανώσεων που ζητούν από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τερματίσουν τις δημόσιες συμβάσεις με την Palantir και να αποκλείσουν νέες αναθέσεις. Ανάμεσα στους ελληνικούς φορείς που συνυπογράφουν βρίσκονται η Homo Digitalis και οι Φίλοι της Φύσης.
Στο ίδιο ρεπορτάζ, εκπρόσωπος της Homo Digitalis αναφέρει ότι η οργάνωση δεν έχει εντοπίσει δημόσια έγγραφα που να αποδεικνύουν ενεργή νέα συνεργασία της εταιρείας με το ελληνικό Δημόσιο. Το μόνο πλήρως τεκμηριωμένο ελληνικό παράδειγμα που επισημαίνει είναι η συνεργασία του 2020.
Η ευρωπαϊκή κριτική προς την Palantir αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τη συζήτηση σχετικά με την τεχνολογική εξάρτηση και την προστασία των δικαιωμάτων. Δεν αποτελεί, από μόνη της, απόδειξη παράνομης δραστηριότητας της εταιρείας στην Ελλάδα.
Team Jorge: Η διεθνής έρευνα για την αγορά της ψηφιακής χειραγώγησης
Τον Φεβρουάριο του 2023, μεγάλη διεθνής δημοσιογραφική έρευνα αποκάλυψε τη δραστηριότητα της λεγόμενης Team Jorge, μιας ομάδας Ισραηλινών συμβούλων με επικεφαλής τον Tal Hanan, ο οποίος χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Jorge».
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από δημοσιογράφους του Radio France, της Haaretz και του TheMarker, ενώ δημοσιεύτηκε και από μέσα όπως ο Guardian, στο πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας.
Οι δημοσιογράφοι προσέγγισαν την ομάδα υποδυόμενοι πιθανούς πελάτες και κατέγραψαν κρυφά συναντήσεις και παρουσιάσεις των υπηρεσιών της.
Σύμφωνα με το υλικό που δημοσιοποιήθηκε, ο Hanan παρουσίαζε υπηρεσίες που περιλάμβαναν συλλογή πληροφοριών, hacking, παρεμβάσεις σε διαδικτυακές πλατφόρμες και οργανωμένη διασπορά μηνυμάτων μέσω ψεύτικων λογαριασμών.
Κεντρικό εργαλείο της ομάδας ήταν το λογισμικό Advanced Impact Media Solutions, γνωστό ως AIMS. Το σύστημα παρουσιαζόταν ως εργαλείο δημιουργίας και διαχείρισης μεγάλου αριθμού ψηφιακών προφίλ, τα οποία μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη διάδοση συγκεκριμένων μηνυμάτων και την τεχνητή ενίσχυση μιας διαδικτυακής αφήγησης.
Ο Hanan ισχυρίστηκε στους δημοσιογράφους ότι η ομάδα είχε συμμετάσχει σε 33 προεδρικού επιπέδου εκλογικές εκστρατείες και ότι διέθετε δίκτυα σε διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
Υπάρχει, όμως, μια κρίσιμη διευκρίνιση στην ίδια την έρευνα του Guardian: οι δημοσιογράφοι δεν μπόρεσαν να επαληθεύσουν ανεξάρτητα όλους τους ισχυρισμούς του Hanan. Επομένως, η αναφορά του ότι διέθετε ομάδα στην Ελλάδα δεν αποδεικνύει ότι αυτή ανέλαβε συγκεκριμένη επιχείρηση στη χώρα ή ότι συμμετείχε στις ελληνικές εκλογές του 2023.
Η υπόθεση Team Jorge αποδεικνύει ότι υπάρχει διεθνής αγορά υπηρεσιών ψηφιακής παρέμβασης και ότι τέτοιες μέθοδοι έχουν παρουσιαστεί ως εμπορικά διαθέσιμες. Δεν αποδεικνύει ότι κάθε χώρα ή κάθε εκλογική αναμέτρηση στην οποία ισχυρίστηκε ότι δραστηριοποιήθηκε η ομάδα αποτέλεσε πράγματι πεδίο επιχείρησής της.
Οι επαφές Ισραηλινών συμβούλων με πρόσωπα από το περιβάλλον της ΝΔ
Στις 7 Ιανουαρίου 2026, η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz δημοσίευσε έρευνα για επαφές Ισραηλινών συμβούλων πολιτικής επικοινωνίας με πρόσωπα από το περιβάλλον της Νέας Δημοκρατίας, κατά την περίοδο πριν από τις εκλογές του 2023.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι επαφές είχαν ξεκινήσει στα τέλη του 2022. Στο επίκεντρο εμφανίζονται ο επιχειρηματίας Μότι Σάντερ και ο Ισραέλ «Σρούλικ» Άινχορν, πρώην σύμβουλος του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η Haaretz περιέγραψε συναντήσεις και παρουσιάσεις υπηρεσιών ψηφιακής επικοινωνίας, καθώς και επαφές με πρόσωπα που βρίσκονταν κοντά στο πολιτικό και επικοινωνιακό περιβάλλον της ΝΔ. Στο δημοσίευμα αναφέρεται επίσης ο Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος την περίοδο εκείνη δεν κατείχε κυβερνητικό αξίωμα.
Η εφημερίδα περιέγραψε έναν κύκλο επαφών που φέρεται να είχε αναπτυχθεί με διακριτικότητα και αναφέρθηκε σε ενημέρωση του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτζογκ από τον Σάντερ.
Το γραφείο του Χέρτζογκ αρνήθηκε ότι ο πρόεδρος είχε εμπλοκή στις δραστηριότητες του Σάντερ στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι δεν τις οργάνωσε, δεν τις υποστήριξε και δεν είχε γνώση τους.
Από ελληνικής πλευράς, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε στις 8 Ιανουαρίου 2026 ότι το επικοινωνιακό επιτελείο της ΝΔ είχε ζητήσει προτάσεις από διάφορες εταιρείες για την προεκλογική καμπάνια, μεταξύ των οποίων και η συγκεκριμένη εταιρεία. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι η συνεργασία δεν προχώρησε και ότι δεν υπήρξε συνεργασία στην προεκλογική εκστρατεία.
Η διάκριση είναι σημαντική: οι επαφές και οι παρουσιάσεις που περιγράφονται στη δημοσιογραφική έρευνα αποτελούν αντικείμενο δημόσιας συζήτησης. Η επίσημη θέση της κυβέρνησης είναι ότι δεν υπήρξε τελικά συνεργασία.
Για να αποσαφηνιστεί πλήρως η υπόθεση χρειάζονται συγκεκριμένα στοιχεία για το περιεχόμενο των προτάσεων, τις υπηρεσίες που παρουσιάστηκαν, τις συναντήσεις και το εάν υπήρξε οποιαδήποτε ανάθεση ή πληρωμή.
Η διαρροή των προσωπικών δεδομένων των αποδήμων: Μια υπόθεση με επίσημα ευρήματα
Υπάρχει, ωστόσο, μια ξεχωριστή υπόθεση στην Ελλάδα, η οποία δεν βασίζεται μόνο σε δημοσιογραφικές αποκαλύψεις ή ισχυρισμούς τρίτων. Έχει εξεταστεί από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και οδήγησε σε επίσημη απόφαση και πρόστιμα.
Στις 27 Μαΐου 2024, η Αρχή ανακοίνωσε τα ευρήματά της για τη διαρροή αρχείου με προσωπικά δεδομένα Ελλήνων αποδήμων ψηφοφόρων, μετά τις καταγγελίες για μαζικό πολιτικό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που είχε αποσταλεί από την ευρωβουλευτή Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου ενόψει των ευρωεκλογών.
Σύμφωνα με την Αρχή, το αρχείο περιείχε στοιχεία εκλογέων του εξωτερικού, μεταξύ των οποίων διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και τηλεφωνικούς αριθμούς, τα οποία δεν προβλεπόταν να διαβιβαστούν σε παραλήπτες εκτός του Υπουργείου Εσωτερικών.
Το αρχείο είχε δημιουργηθεί στις 8 Ιουνίου 2023 για εσωτερική χρήση στο Υπουργείο. Η Αρχή διαπίστωσε ότι η διαρροή συνέβη μεταξύ 8 και 23 Ιουνίου 2023. Στις 23 Ιουνίου το αρχείο είχε παραδοθεί στον τότε γραμματέα Αποδήμων της ΝΔ, Νίκο Θεοδωρόπουλο, από αποστολέα του οποίου η ταυτότητα και η ιδιότητα δεν είχαν εξακριβωθεί μέχρι την έκδοση της απόφασης.
Στις 20 Ιανουαρίου 2024, το αρχείο διαβιβάστηκε στην Ασημακοπούλου, η οποία το επεξεργάστηκε για να αποστείλει πολιτικό μήνυμα στους ψηφοφόρους που περιλαμβάνονταν σε αυτό.
Η Αρχή επέβαλε στο Υπουργείο Εσωτερικών πρόστιμο 400.000 ευρώ για παραβιάσεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων και στην Ασημακοπούλου πρόστιμο 40.000 ευρώ για παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και ανεπαρκή ενημέρωση των παραληπτών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η Αρχή διευκρίνισε πως οι παραβάσεις που διαπίστωσε δεν σχετίζονταν με την ίδια τη διαδικασία ψηφοφορίας. Επίσης, ως προς τη Νέα Δημοκρατία και τον Νίκο Θεοδωρόπουλο, ανέβαλε την έκδοση απόφασης, κρίνοντας ότι απαιτούνταν περαιτέρω διερεύνηση των ισχυρισμών που είχαν υποβληθεί.
Πρόκειται για ένα σοβαρό και επίσημα διαπιστωμένο περιστατικό παραβίασης της εμπιστευτικότητας προσωπικών δεδομένων εκλογέων. Αναδεικνύει συγκεκριμένα προβλήματα στη διαχείριση εκλογικών δεδομένων και στην πολιτική επικοινωνία.
Δεν αποδεικνύει, όμως, ότι τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιήθηκαν από την Palantir, την Team Jorge ή κάποια ξένη υπηρεσία πληροφοριών. Ούτε αποτελεί απόδειξη αλλοίωσης της εκλογικής διαδικασίας.
Η υπόθεση είναι σημαντική ακριβώς επειδή δεν χρειάζεται να της αποδοθούν μη τεκμηριωμένες προεκτάσεις: τα επίσημα ευρήματα είναι ήδη σοβαρά.
Οι 179.000 εγγεγραμμένοι άνω των 100 ετών στους εκλογικούς καταλόγους
Ένα ακόμη ζήτημα που προκάλεσε συζητήσεις πριν και μετά τις εκλογές του 2023 αφορά την ηλικία των εγγεγραμμένων στους ελληνικούς εκλογικούς καταλόγους.
Τον Μάιο του 2023, ο τότε γενικός γραμματέας του Υπουργείου Εσωτερικών είχε αναφέρει ότι στους καταλόγους εμφανίζονταν περίπου 179.000 εγγεγραμμένοι πολίτες ηλικίας άνω των 100 ετών. Από αυτούς, δεκάδες χιλιάδες εμφανίζονταν ως άνω των 110 ετών.
Ο αριθμός προκάλεσε εύλογα ερωτήματα για την ακρίβεια και την επικαιροποίηση των εκλογικών καταλόγων.
Χρειάζεται, ωστόσο, να αποσαφηνιστεί κάτι θεμελιώδες: οι 179.000 ήταν εγγεγραμμένοι εκλογείς άνω των 100 ετών. Δεν ήταν 179.000 αποδεδειγμένα νεκροί άνθρωποι και, φυσικά, δεν υπήρχε απόδειξη ότι όλοι ή κάποιοι συγκεκριμένοι από αυτούς ψήφισαν.
Το πρόβλημα της μη έγκαιρης διαγραφής αποβιωσάντων από τους καταλόγους συνδεόταν, μεταξύ άλλων, με περιπτώσεις Ελλήνων που είχαν πεθάνει στο εξωτερικό, χωρίς ο θάνατός τους να έχει δηλωθεί στις ελληνικές αρχές.
Το 2024, το Υπουργείο Εσωτερικών ξεκίνησε επίσημη διαδικασία εκκαθάρισης των εκλογικών καταλόγων, βάσει του νόμου 5083/2024. Η διαδικασία αφορούσε εγγεγραμμένους ηλικίας 80 ετών και άνω, οι οποίοι δεν είχαν υποβάλει φορολογική δήλωση, δεν διέθεταν ελληνικό διαβατήριο σε ισχύ και δεν λάμβαναν σύνταξη.
Στις 18 Νοεμβρίου 2024, το Υπουργείο ανακοίνωσε ότι είχαν εντοπιστεί 440.654 εγγεγραμμένοι που πληρούσαν σωρευτικά αυτά τα κριτήρια. Οι συγκεκριμένοι εκλογείς εντάχθηκαν σε ειδική διαδικασία προς διαγραφή, με δυνατότητα να αποδείξουν ότι βρίσκονταν εν ζωή και να ζητήσουν την ανάκληση της διαγραφής.
Τον Φεβρουάριο του 2025 ανακοινώθηκε ότι περίπου 441.000 εγγραφές διαγράφηκαν από τους εκλογικούς καταλόγους. Ο αριθμός αυτός αφορά ευρύτερη ηλικιακή κατηγορία και συγκεκριμένα διοικητικά κριτήρια· δεν ταυτίζεται με τους 179.000 εγγεγραμμένους άνω των 100 ετών που είχαν αναφερθεί το 2023.
Η έκθεση του ΟΑΣΕ/ODIHR για τις εκλογές της 21ης Μαΐου 2023 αξιολόγησε τη διαδικασία ως ανταγωνιστική και πλουραλιστική, σημειώνοντας ότι οι θεμελιώδεις ελευθερίες έγιναν σεβαστές και ότι η εκλογική διοίκηση λειτούργησε αποτελεσματικά. Παράλληλα, κατέγραψε ζητήματα που χρειάζονταν βελτίωση, μεταξύ άλλων στη διαφάνεια και τη λογοδοσία της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων και των προεκλογικών εκστρατειών.
Η έκθεση δεν κατέληξε σε συμπέρασμα περί μαζικής εκλογικής νοθείας.
Το ζήτημα των ηλικιωμένων εγγεγραμμένων παραμένει σημαντικό ως θέμα διοικητικής αξιοπιστίας και διαφάνειας. Δεν αποτελεί, όμως, απόδειξη ότι υπήρξε παράνομη ψηφοφορία ή αλλοίωση του αποτελέσματος.
Η οργή για τα Τέμπη και το αναπάντητο ερώτημα της ψηφιακής επιρροής
Η τραγωδία των Τεμπών, τον Φεβρουάριο του 2023, αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της περιόδου πριν από τις εθνικές εκλογές του Μαΐου. Προκάλεσε μαζικές αντιδράσεις, κοινωνική κινητοποίηση και έντονη δημόσια συζήτηση για τις ευθύνες, την ασφάλεια των μεταφορών και τη λειτουργία του κράτους.
Το γεγονός ότι, την ίδια ευρύτερη περίοδο, υπήρχαν διεθνείς ομάδες που διαφήμιζαν υπηρεσίες ψηφιακής επιρροής και ότι πραγματοποιούνταν επαφές με ξένους συμβούλους πολιτικής επικοινωνίας δημιουργεί ένα θεμιτό πεδίο ερευνητικών ερωτημάτων.
Πώς αξιοποιούνται τα κοινωνικά δίκτυα στις προεκλογικές εκστρατείες; Ποια δεδομένα χρησιμοποιούνται για τη στόχευση διαφορετικών ομάδων ψηφοφόρων; Υπάρχει διαφάνεια ως προς τις εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες ψηφιακής επικοινωνίας; Πώς διασφαλίζεται ότι οι πολίτες δεν εκτίθενται σε συντονισμένες, μη αυθεντικές εκστρατείες επιρροής;
Αυτά είναι ερωτήματα που αφορούν τη λειτουργία της δημοκρατίας και απαιτούν απαντήσεις.
Ωστόσο, δεν έχει παρουσιαστεί τεκμηριωμένη απόδειξη ότι η οργή για τα Τέμπη περιορίστηκε ή «εξαφανίστηκε» μέσω του AIMS, της Palantir ή κάποιου συντονισμένου μηχανισμού ψηφιακής παρέμβασης. Ούτε έχει αποδειχθεί ότι οι συγκεκριμένες τεχνολογίες χρησιμοποιήθηκαν με αυτόν τον σκοπό στην Ελλάδα.
Η ύπαρξη τεχνολογικών δυνατοτήτων και η ύπαρξη διεθνών δικτύων ψηφιακής επιρροής δεν αποδεικνύουν αυτομάτως τη χρήση τους σε μια συγκεκριμένη πολιτική υπόθεση.
Υπήρξε σύνδεση μεταξύ Palantir, Team Jorge και των ελληνικών εκλογών;
Εδώ βρίσκεται το σημαντικότερο ερευνητικό ερώτημα, αλλά και το σημείο στο οποίο πρέπει να αποφευχθούν αυθαίρετα συμπεράσματα.
Από τη μία πλευρά, υπάρχει η επιβεβαιωμένη συνεργασία της ελληνικής κυβέρνησης με την Palantir το 2020 για την αντιμετώπιση της πανδημίας.
Από την άλλη, υπάρχει η διεθνής έρευνα για την Team Jorge και το AIMS, η οποία αποκάλυψε πώς μια ιδιωτική ομάδα παρουσίαζε υπηρεσίες ψηφιακής παρέμβασης σε εκλογικές διαδικασίες.
Παράλληλα, υπάρχει η έρευνα της Haaretz για τις επαφές Ισραηλινών συμβούλων με πρόσωπα από το περιβάλλον της ΝΔ πριν από τις εκλογές του 2023.
Και, τέλος, υπάρχει η επίσημα διαπιστωμένη υπόθεση διαρροής προσωπικών δεδομένων αποδήμων ψηφοφόρων, η οποία αναδεικνύει συγκεκριμένες αδυναμίες στη διαχείριση εκλογικών πληροφοριών.
Πρόκειται για διαφορετικές υποθέσεις, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές και διαφορετικά διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία.
Μέχρι σήμερα, τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν αποδεικνύουν ότι η Palantir συνεργάστηκε με την Team Jorge, ότι το AIMS χρησιμοποιήθηκε από τη ΝΔ ή ότι η CIA είχε επιχειρησιακό ρόλο στην ελληνική προεκλογική εκστρατεία.
Δεν υπάρχει επίσης τεκμηρίωση ότι τα δεδομένα που επεξεργάστηκε η Palantir για την πανδημία χρησιμοποιήθηκαν αργότερα για πολιτική στόχευση ψηφοφόρων.
Ούτε η υπόθεση διαρροής των δεδομένων των αποδήμων αποδεικνύει τέτοια σύνδεση. Είναι μια ξεχωριστή υπόθεση, με συγκεκριμένα επίσημα ευρήματα και σαφώς προσδιορισμένες παραβάσεις.
Αυτά είναι ερωτήματα που μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο δημοσιογραφικής έρευνας. Δεν μπορούν, όμως, να παρουσιαστούν ως ήδη αποδεδειγμένα γεγονότα.
Τα ερωτήματα που χρειάζονται απαντήσεις
Η υπόθεση δεν πρέπει να κλείσει με εικασίες, αλλά ούτε και να αντιμετωπιστεί ως αδιάφορη. Υπάρχουν συγκεκριμένα ζητήματα για τα οποία θα ήταν χρήσιμη η πλήρης δημοσιοποίηση στοιχείων και διευκρινίσεων:
Ποιες ακριβώς υπηρεσίες παρουσίασαν οι Ισραηλινοί σύμβουλοι στα πρόσωπα που συνδέονταν με το προεκλογικό περιβάλλον της ΝΔ;
Υπήρξαν συμβάσεις, πληρωμές ή άλλες οικονομικές συναλλαγές;
Ποιες εταιρείες συμμετείχαν στις συναντήσεις και ποιοι ήταν οι πραγματικοί δικαιούχοι τους;
Υπήρξε χρήση εργαλείων αυτοματοποιημένης διαχείρισης λογαριασμών ή άλλων τεχνικών ψηφιακής επιρροής;
Ποια ήταν η κατάληξη της περαιτέρω διερεύνησης από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων για την εμπλοκή της ΝΔ και του τότε γραμματέα Αποδήμων στην υπόθεση διαρροής;
Ποιοι μηχανισμοί ελέγχου υπάρχουν για τις ψηφιακές υπηρεσίες που προσλαμβάνουν πολιτικά κόμματα και προεκλογικά επιτελεία;
Πώς διασφαλίζεται ότι τα προσωπικά δεδομένα που συλλέγονται από δημόσιους φορείς δεν χρησιμοποιούνται για σκοπούς διαφορετικούς από εκείνους για τους οποίους συγκεντρώθηκαν;
Πώς ελέγχεται η χρήση ιδιωτικών τεχνολογικών συστημάτων όταν αυτά εντάσσονται σε κρίσιμες δημόσιες λειτουργίες;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν αφορούν μόνο ένα κόμμα ή μία εκλογική αναμέτρηση. Αφορούν τη διαφάνεια της πολιτικής επικοινωνίας, την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς.
Η διαφάνεια είναι το πραγματικό διακύβευμα
Η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει τη λειτουργία του κράτους, να βοηθήσει στη διαχείριση κρίσεων και να βελτιώσει την πρόσβαση σε πληροφορίες. Μπορεί, όμως, να δημιουργήσει και νέες μορφές εξάρτησης, αδιαφάνειας και κατάχρησης, όταν δεν υπάρχουν επαρκείς θεσμικοί έλεγχοι.
Η ελληνική περίπτωση περιλαμβάνει ήδη επιβεβαιωμένα περιστατικά που απαιτούν σοβαρή αντιμετώπιση: τη συνεργασία με την Palantir κατά την πανδημία, την επίσημα διαπιστωμένη διαρροή προσωπικών δεδομένων αποδήμων ψηφοφόρων και την ανάγκη να διευκρινιστούν οι επαφές ξένων συμβούλων με πρόσωπα του πολιτικού περιβάλλοντος πριν από τις εκλογές.
Αυτά αρκούν για να δικαιολογήσουν έναν ουσιαστικό δημόσιο έλεγχο. Δεν χρειάζεται να προστεθούν μη αποδεδειγμένες συνδέσεις ή να παρουσιαστούν ως βεβαιότητες σενάρια για ενιαία επιχείρηση ψηφιακής χειραγώγησης.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι να θεωρήσουμε εκ των προτέρων ότι υπήρξε ένας ενιαίος μηχανισμός που συνέδεε CIA, Palantir, Team Jorge και ελληνικά πολιτικά επιτελεία. Είναι να γνωρίζουμε ποιοι είχαν πρόσβαση σε ποια δεδομένα, ποιες υπηρεσίες προσφέρθηκαν, ποιες συνεργασίες πραγματοποιήθηκαν, ποιες πληρωμές έγιναν και με ποιους κανόνες λογοδοσίας.
Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες ενημερώνονται και συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο, η διαφάνεια δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι βασική προϋπόθεση δημοκρατικής λογοδοσίας.
Πηγές και τεκμηρίωση
Πρωτογενείς πηγές και επίσημα έγγραφα
Palantir – Ανακοίνωση για τη συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση, Δεκέμβριος 2020.
CIA – Technology Collaboration και συνεργασία με την In-Q-Tel.
CIA – Νέο πλαίσιο συνεργασίας με ιδιωτικές τεχνολογικές εταιρείες, 9 Φεβρουαρίου 2026.
Αρχή Προστασίας Δεδομένων – Απόφαση και ανακοίνωση για τη διαρροή δεδομένων αποδήμων, 27 Μαΐου 2024.
Υπουργείο Εσωτερικών – Έναρξη εκκαθάρισης εκλογικών καταλόγων, 18 Νοεμβρίου 2024.
Υπουργείο Εσωτερικών – Εγκύκλιος 39/2024 για τη διαδικασία εκκαθάρισης.
ΟΑΣΕ/ODIHR – Τελική έκθεση για τις ελληνικές βουλευτικές εκλογές της 21ης Μαΐου 2023.
Διεθνείς δημοσιογραφικές έρευνες και δημοσιεύματα
The Guardian – Η έρευνα για την Team Jorge και τον Tal Hanan, 15 Φεβρουαρίου 2023.
Το Βήμα – Οι καταγγελίες 127 ευρωπαϊκών οργανώσεων για την Palantir, 18 Οκτωβρίου 2026.
Reuters – Το πρόστιμο για τη διαρροή προσωπικών δεδομένων αποδήμων ψηφοφόρων, 28 Μαΐου 2024.
Σημείωση τεκμηρίωσης: Οι δημοσιογραφικές αποκαλύψεις αποδίδονται στα μέσα που τις δημοσίευσαν.
Οι επίσημες θέσεις αναφέρονται ως θέσεις των αντίστοιχων φορέων. Οι ισχυρισμοί που δεν έχουν επαληθευτεί ανεξάρτητα δεν παρουσιάζονται ως γεγονότα. Η απουσία δημόσιας τεκμηρίωσης δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ότι κάτι δεν συνέβη· σημαίνει ότι δεν μπορεί να υποστηριχθεί ως επιβεβαιωμένο με τα διαθέσιμα στοιχεία.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σκεύω Πινότση
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου