Η Ελλάδα επιμένει ότι η μοναδική διαφορά της με την Τουρκία αφορά την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών — Υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ — στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο...
Η Άγκυρα, όμως, έχει διαμορφώσει έναν κατάλογο έντεκα διεκδικήσεων, επιχειρώντας να μετατρέψει μια νομική διαφορά σε συνολική αναθεώρηση του status quo.
Την ίδια στιγμή, το διεθνές περιβάλλον μεταβάλλεται ραγδαία. Η στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και η θεαματική σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις δεν ήταν τυχαία. Ήταν η κορύφωση μιας μακράς περιόδου αμερικανικής πίεσης: ναυτικές επιχειρήσεις, κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων, κατηγορίες περί ναρκοτρομοκρατίας και δημόσιες προειδοποιήσεις του Προέδρου Τραμπ.
Η μεταφορά του Μαδούρο στις ΗΠΑ για να δικαστεί, η δήλωση ότι η Ουάσιγκτον θα αναλάβει προσωρινά τη διακυβέρνηση της χώρας και η άμεση είσοδος αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών στη Βενεζουέλα αποκάλυψαν το πραγματικό διακύβευμα: ορυκτός πλούτος, ενεργειακός έλεγχος και γεωπολιτική κυριαρχία.
Η Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας Τραμπ: Το κλειδί για όσα συμβαίνουν
Η «National Security Strategy of the United States of America» του Νοεμβρίου 2025 εξηγεί πλήρως τις κινήσεις των ΗΠΑ. Το έγγραφο προβλέπει:
προστασία από ξένη επιρροή, καρτέλ και διεθνικές εγκληματικές οργανώσεις
διαμόρφωση ενός Δυτικού Ημισφαιρίου πλήρως ευθυγραμμισμένου με τα αμερικανικά συμφέροντα
διασφάλιση πρόσβασης σε κρίσιμα ορυκτά και ενεργειακές πηγές
επέκταση της αμερικανικής παρουσίας σε στρατηγικές περιοχές
Με απλά λόγια, ο Τραμπ εφαρμόζει μια νέα εκδοχή του Δόγματος Μονρόε: όποιος δεν συνεργάζεται, εξουδετερώνεται.
Η σύλληψη Μαδούρο ήταν μήνυμα προς όλες τις κυβερνήσεις της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής: «Συμμορφωθείτε ή θα έχετε την ίδια τύχη».
Πώς όλα αυτά επηρεάζουν την Ελλάδα
Η ωμή παρέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα αποτελεί επικίνδυνο προηγούμενο. Δείχνει ότι η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να κινηθεί μονομερώς, παρακάμπτοντας διεθνείς θεσμούς όταν το θεωρεί αναγκαίο.
Στην εισαγωγή της Εθνικής Στρατηγικής αναφέρεται:
«Δεν μπορεί κάθε χώρα ή ζήτημα να είναι το επίκεντρο της αμερικανικής στρατηγικής. Στόχος είναι η προστασία των βασικών εθνικών συμφερόντων.»
Για την Ευρώπη, η στρατηγική δίνει προτεραιότητα:
στην ενίσχυση χωρών της Κεντρικής, Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης
σε εμπορικούς δεσμούς
σε πωλήσεις όπλων
σε πολιτική συνεργασία
Η Ελλάδα, ως ενεργειακή πύλη των ΗΠΑ προς την Ευρώπη και αγοραστής αμερικανικών οπλικών συστημάτων, θεωρείται χρήσιμος εταίρος. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον θα υιοθετήσει πλήρως τις ελληνικές θέσεις.
Η “Γαλάζια Πατρίδα” και ο κίνδυνος αμερικανικής διαμεσολάβησης
Η τουρκική στρατηγική «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί τον πυρήνα της αναθεωρητικής πολιτικής της Άγκυρας. Συγκρούεται με το Διεθνές Δίκαιο και τις θέσεις Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Ο Τραμπ, όμως, δεν θέλει σύγκρουση μεταξύ δύο συμμάχων των ΗΠΑ. Όταν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και σταθεροποιηθεί η κατάσταση στη Βενεζουέλα, είναι πολύ πιθανό να επιχειρήσει παρέμβαση στα ελληνοτουρκικά.
Και εδώ βρίσκεται ο κίνδυνος: η Τουρκία δεν θέτει μία διαφορά, αλλά έντεκα.
Αν οι ΗΠΑ ανοίξουν όλο το πακέτο, η Ελλάδα θα βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Οι νέες περιφερειακές απειλές: Σκόπια, Αλβανία, Βουλγαρία, Λιβύη
Η γεωπολιτική ρευστότητα δεν περιορίζεται στην Τουρκία. Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια περιοχή όπου παγωμένες διεκδικήσεις μπορούν να «ξεπαγώσουν» ανά πάσα στιγμή.
1. Σκόπια – Μακεδονικό αφήγημα σε νέα βάση
Παρά τη Συμφωνία των Πρεσπών, στα Σκόπια υπάρχουν πολιτικές δυνάμεις που:
αμφισβητούν την εφαρμογή της
επαναφέρουν αλυτρωτική ρητορική
μιλούν για «μακεδονική μειονότητα» στην Ελλάδα
Σε περιβάλλον διεθνούς αστάθειας, τέτοιες φωνές μπορεί να ενισχυθούν.
2. Αλβανία – Τσαμουριά και θαλάσσιες ζώνες
Η Αλβανία:
επαναφέρει κατά καιρούς το ζήτημα της «Τσαμουριάς»
καθυστερεί την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Ελλάδα
ενισχύει εθνικιστικές φωνές που μιλούν για «αλβανικά εδάφη»
Σε συνδυασμό με την τουρκική επιρροή στα Τίρανα, η κατάσταση απαιτεί προσοχή.
3. Βουλγαρία – Ιστορικές και μειονοτικές πιέσεις
Η Σόφια:
έχει επανειλημμένα θέσει ζητήματα «πολιτιστικής κληρονομιάς»
παρακολουθεί στενά τη μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη
ενισχύει ρητορική περί «ιστορικών δικαιωμάτων»
Σε περιόδους γεωπολιτικής αστάθειας, τέτοια ζητήματα μπορούν να εργαλειοποιηθούν.
4. Λιβύη – Το αμφιλεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Η Λιβύη παραμένει διαιρεμένη. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο:
αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα
δημιουργεί τετελεσμένα στη ΝΑ Μεσόγειο
μπορεί να επανενεργοποιηθεί ανάλογα με τις εξελίξεις
Η Άγκυρα έχει ήδη στρατιωτική παρουσία στη χώρα και επιρροή σε φατρίες που ελέγχουν κρίσιμες περιοχές.
Η Κύπρος στο επίκεντρο: Η πιο ευάλωτη πτυχή του ελληνισμού
Η Κύπρος αποτελεί ίσως το πιο ευαίσθητο σημείο του ελληνισμού στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον. Η Τουρκία διατηρεί στρατεύματα κατοχής στο βόρειο τμήμα του νησιού εδώ και πέντε δεκαετίες, ενώ η Άγκυρα αξιοποιεί την Κύπρο ως εργαλείο πίεσης σε κάθε φάση έντασης με την Ελλάδα.
Στο νέο διεθνές σκηνικό που διαμορφώνεται μετά τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα και την αναθεωρημένη στρατηγική των ΗΠΑ, η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές απειλές:
1. Η Τουρκική στρατιωτική παρουσία και η “Γαλάζια Πατρίδα”
Η Άγκυρα:
ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στα κατεχόμενα
προωθεί την αναβάθμιση του ψευδοκράτους
χρησιμοποιεί την Κύπρο ως βάση για διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο
επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα σε θαλάσσιες ζώνες και ενεργειακά κοιτάσματα
Η Κύπρος, χωρίς δική της αεροπορία ή ναυτικό, αποτελεί εύκολο στόχο πίεσης.
2. Τα ενεργειακά κοιτάσματα και ο αγώνας για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου
Τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ έχουν μετατρέψει το νησί σε:
ενεργειακό κόμβο
πεδίο ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων
στόχο της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής
Η Τουρκία αμφισβητεί ανοιχτά την κυπριακή ΑΟΖ, στέλνοντας γεωτρύπανα και πολεμικά πλοία, επιχειρώντας να επιβάλει μονομερή δικαιώματα.
3. Η στάση των ΗΠΑ και ο κίνδυνος “εξισορρόπησης”
Οι ΗΠΑ, υπό τον Τραμπ, επιδιώκουν:
σταθερότητα μεταξύ συμμάχων
αποφυγή σύγκρουσης Ελλάδας–Τουρκίας
πρόσβαση σε ενεργειακές πηγές
ενίσχυση της επιρροής τους στην Ανατολική Μεσόγειο
Αυτό σημαίνει ότι η Κύπρος κινδυνεύει να αντιμετωπιστεί ως “δευτερεύον ζήτημα”, εφόσον η Ουάσιγκτον επιδιώξει μια συνολική διευθέτηση Ελλάδας–Τουρκίας.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Κύπρος μπορεί να βρεθεί:
υπό πίεση για “ευέλικτες λύσεις”
μπροστά σε προτάσεις που εξυπηρετούν την περιφερειακή σταθερότητα, όχι τα δικά της συμφέροντα
σε κίνδυνο να γίνει ανταλλάξιμο χαρτί σε μια ευρύτερη συμφωνία
4. Η πιθανότητα νέων τετελεσμένων
Η Τουρκία έχει αποδείξει ότι εκμεταλλεύεται:
διεθνή αστάθεια
αλλαγές ηγεσιών
μεταβατικές περιόδους
πολεμικές κρίσεις σε άλλες περιοχές
Με τις ΗΠΑ και την ΕΕ απορροφημένες σε Ουκρανία και Βενεζουέλα, η Άγκυρα μπορεί να επιχειρήσει:
ανακήρυξη “δύο κρατών”
επέκταση στρατιωτικών εγκαταστάσεων στα κατεχόμενα
νέες NAVTEX εντός της κυπριακής ΑΟΖ
παρεμπόδιση ενεργειακών έργων
Η Κύπρος είναι το πιο εύκολο σημείο για να δημιουργηθούν τετελεσμένα, επειδή δεν διαθέτει στρατιωτική ισχύ και εξαρτάται από διεθνείς εγγυήσεις.
Γιατί η Κύπρος είναι κρίσιμη για την Ελλάδα
Η Κύπρος δεν είναι απλώς “γειτονικό κράτος”. Είναι:
στρατηγικό βάθος του ελληνισμού
ενεργειακός κόμβος
κρίσιμος παράγοντας στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου
σύμμαχος σε κάθε διεθνές φόρουμ
Η απώλεια επιρροής ή η δημιουργία νέων τετελεσμένων στην Κύπρο θα επηρεάσει άμεσα:
την ελληνική ΑΟΖ
την ασφάλεια του Αιγαίου
τις ισορροπίες με Ισραήλ και Αίγυπτο
την ενεργειακή στρατηγική της Ελλάδας
Η Κύπρος είναι το πρώτο μέτωπο που θα δοκιμαστεί αν η Τουρκία επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί τη διεθνή συγκυρία.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα
Η Ελλάδα πρέπει:
να βρίσκεται σε αυξημένη επαγρύπνηση
να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ
να προετοιμαστεί για σκληρές διαπραγματεύσεις
να μην υποτιμήσει καμία περιφερειακή απειλή
να κατανοήσει ότι οι ΗΠΑ θα κινηθούν με βάση τα δικά τους συμφέροντα, όχι τα ελληνικά
Η κοινωνία πρέπει να γνωρίζει ότι ένας «επώδυνος συμβιβασμός» προωθείται εδώ και καιρό από συγκεκριμένους κύκλους.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει:
Θέλουμε να σταθούμε απέναντι στην Τουρκία — και αν ναι, μπορούμε; Ή θα οδηγηθούμε σε έναν συμβιβασμό που θα καθορίσει τις επόμενες δεκαετίες;
«Όταν οι μεγάλες δυνάμεις ξαναμοιράζουν τον χάρτη, τα μικρά κράτη δεν έχουν την πολυτέλεια να κοιμούνται.»
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου