Η «μεγάλη ανακούφιση» που δεν έφτασε ποτέ στην τσέπη: 9,5% στα ράφια, 10 λεπτά στο diesel και η πραγματικότητα της ακρίβειας...
Παρουσιάστηκε ως ένα από τα μεγάλα «καλά νέα» της ημέρας. Τα δελτία ειδήσεων έδωσαν ιδιαίτερη έμφαση στη «μείωση των τιμών» στα σούπερ μάρκετ και στην παράταση της επιδότησης στο diesel, δημιουργώντας την εικόνα μιας μεγάλης παρέμβασης που έρχεται να ανακουφίσει τα νοικοκυριά.
Το ερώτημα όμως είναι απλό:
Πόσο πραγματικά μειώθηκε το κόστος ζωής του καταναλωτή;
Γιατί άλλο είναι μια ποσοστιαία μείωση σε συγκεκριμένους κωδικούς και άλλο η πραγματική αποκλιμάκωση της ακρίβειας.
Το περίφημο 9,5%
Η ανακοίνωση για την Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών αφορά 1.740 προϊόντα, με τη μέση μείωση να φτάνει έως το 9,5%, ενώ σε ορισμένους κωδικούς οι μειώσεις είναι μεγαλύτερες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το καλάθι του καταναλωτή έγινε κατά 9,5% φθηνότερο.
Η μείωση αφορά συγκεκριμένα προϊόντα και εφαρμόζεται στις τρέχουσες τιμές τους. Επομένως, ακόμη και όταν μια τιμή μειώνεται, δεν σημαίνει ότι επιστρέφει στα επίπεδα που βρισκόταν πριν από τις μεγάλες ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών.
Ένα απλό παράδειγμα αρκεί.
Εάν ένα προϊόν από 1 ευρώ φτάσει στα 3 ευρώ και στη συνέχεια μειωθεί κατά 9,5%, η νέα τιμή θα είναι περίπου 2,72 ευρώ.
Δηλαδή ο καταναλωτής εξακολουθεί να πληρώνει περίπου 171% περισσότερο από την αρχική τιμή.
Η «μείωση» είναι πραγματική ως ποσοστιαία μεταβολή. Δεν είναι όμως επιστροφή της τιμής στα προηγούμενα επίπεδα.
Και αυτή είναι η κρίσιμη διαφορά που χάνεται όταν μια ανακοίνωση παρουσιάζεται απλώς ως «μείωση 9,5%».
Το πρόβλημα με τον μέσο όρο
Υπάρχει και ένα δεύτερο ζήτημα.
Ο μέσος όρος μπορεί να δημιουργεί μια εικόνα που δεν αντιστοιχεί απαραίτητα στην εμπειρία ενός νοικοκυριού.
Άλλο προϊόν μπορεί να μειωθεί κατά 5%, άλλο κατά 10%, άλλο κατά 20% και κάποιο άλλο ακόμη περισσότερο. Το τι θα πληρώσει τελικά μια οικογένεια εξαρτάται από το τι ακριβώς αγοράζει.
Επομένως, το κρίσιμο μέγεθος δεν είναι μόνο η ανακοίνωση ενός μέσου ποσοστού.
Είναι το συνολικό ποσό που χρειάζεται σήμερα ένα νοικοκυριό για να αγοράσει τα ίδια βασικά αγαθά που αγόραζε πριν από την περίοδο των μεγάλων ανατιμήσεων.
Και εκεί η εικόνα είναι πολύ διαφορετική.
Η τιμή δεν «γυρίζει πίσω»
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν σημαίνει απαραίτητα αποκλιμάκωση των τιμών.
Εάν ένα προϊόν αυξήθηκε κατά 30%, το γεγονός ότι στη συνέχεια η τιμή του αυξάνεται πιο αργά ή μειώνεται κατά ένα μικρό ποσοστό δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής επέστρεψε στην προηγούμενη κατάσταση.
Η τιμή έχει εγκατασταθεί σε υψηλότερο επίπεδο.
Γι' αυτό και η καθημερινή εμπειρία του καταναλωτή μπορεί να απέχει σημαντικά από τον πανηγυρικό τόνο μιας ανακοίνωσης για μια «μείωση».
Και μετά ήρθε το diesel
Στο ίδιο επικοινωνιακό πλαίσιο εντάχθηκε και η παράταση της επιδότησης στο diesel.
Τα 10 λεπτά ανά λίτρο ακούγονται σημαντικά όταν παρουσιάζονται ως απόλυτο ποσό.
Όμως πρέπει να εξετάσουμε τι σημαίνουν στην πράξη.
Η επιδότηση αφορά το diesel και όχι τη βενζίνη. Για τον οδηγό που χρησιμοποιεί αμόλυβδη, επομένως, η συγκεκριμένη παρέμβαση δεν μειώνει ούτε κατά ένα λεπτό την τιμή που πληρώνει στην αντλία.
Και ακόμη και για τον οδηγό diesel, τα 10 λεπτά δεν διαγράφουν τις προηγούμενες αυξήσεις. Αποτελούν μια περιορισμένη ελάφρυνση πάνω σε μια ήδη υψηλή τιμή καυσίμου.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι η σωρευτική αύξηση
Εδώ βρίσκεται η ουσία.
Ο πολίτης δεν συγκρίνει μόνο τη σημερινή τιμή με τη χθεσινή.
Συγκρίνει τον σημερινό λογαριασμό του με το εισόδημά του και με το τι μπορούσε να αγοράσει πριν από μερικά χρόνια.
Όταν έχουν αυξηθεί τρόφιμα, καύσιμα, ενοίκια, υπηρεσίες και βασικά αγαθά, μια περιορισμένη μείωση σε ορισμένους κωδικούς δεν αρκεί για να δημιουργήσει την αίσθηση ότι «η ακρίβεια τελείωσε».
Γιατί η ακρίβεια δεν είναι ένα μεμονωμένο ποσοστό.
Είναι το συνολικό κόστος της καθημερινότητας.
Η τηλεοπτική εικόνα και η πραγματικότητα του καταναλωτή
Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο επικοινωνιακό ζήτημα.
Η παρουσίαση ενός μέτρου ως «ανάσα» δεν είναι από μόνη της ψευδής. Μια πραγματική μείωση τιμής είναι όντως θετική για τον καταναλωτή.
Το πρόβλημα δημιουργείται όταν η συγκεκριμένη μείωση παρουσιάζεται σαν να αποτελεί γενική λύση στο πρόβλημα της ακρίβειας.
Δεν είναι.
Μπορεί να βοηθήσει.
Δεν αναιρεί όμως τις προηγούμενες αυξήσεις.
Δεν επαναφέρει αυτομάτως τις τιμές στα παλιά επίπεδα.
Δεν μειώνει τη βενζίνη.
Και δεν σημαίνει ότι το συνολικό κόστος διαβίωσης μειώθηκε κατά 9,5%.
Το «γεγονός της χρονιάς» χρειάζεται μια απλή δοκιμή
Υπάρχει ένας πολύ απλός τρόπος να κριθεί κάθε τέτοια ανακοίνωση.
Όχι από τον τίτλο του δελτίου.
Όχι από το ποσοστό που αναγράφεται στην ανακοίνωση.
Αλλά από το ταμείο.
Πόσα χρήματα χρειάζεται σήμερα μια οικογένεια για το ίδιο καλάθι προϊόντων;
Πόσα χρειάζεται για να γεμίσει το αυτοκίνητο;
Πόσο από το εισόδημά της απομένει μετά το supermarket, τα καύσιμα, το ενοίκιο και τους λογαριασμούς;
Αυτά είναι τα πραγματικά μεγέθη της ακρίβειας.
Και γι' αυτό χρειάζεται προσοχή όταν μια περιορισμένη μείωση σε συγκεκριμένους κωδικούς ή μια επιδότηση σε ένα συγκεκριμένο καύσιμο παρουσιάζεται ως η μεγάλη επιστροφή στην «κανονικότητα».
Δεν χρειάζεται ούτε πανηγυρισμός ούτε μηδενισμός
Οι μειώσεις τιμών, όπου υπάρχουν, είναι θετικές.
Αλλά ο καταναλωτής δικαιούται να ρωτά:
Μειώθηκε πραγματικά το κόστος ζωής ή απλώς μειώθηκε λίγο μια ήδη αυξημένη τιμή;
Η διαφορά είναι τεράστια.
Γιατί μια μείωση 9,5% δεν διαγράφει μια προηγούμενη αύξηση 30%, 50% ή 100%.
Και μια επιδότηση 10 λεπτών στο diesel δεν αλλάζει την τιμή της βενζίνης ούτε εξαφανίζει τις προηγούμενες αυξήσεις των καυσίμων.
Τελικά, λοιπόν, η μεγαλύτερη «ανάσα» δεν θα είναι αυτή που θα ανακοινωθεί σε ένα δελτίο ειδήσεων.
Θα είναι εκείνη που θα δει ο πολίτης στον λογαριασμό του supermarket, στην αντλία του πρατηρίου και στο υπόλοιπο του τραπεζικού του λογαριασμού.
Μέχρι τότε, ίσως χρειάζεται λιγότερος πανηγυρισμός και περισσότερη σύγκριση με τις πραγματικές τιμές που πληρώνει ο καταναλωτής.
Ίσως, λοιπόν, έχει έρθει η ώρα οι εκάστοτε ελληνικές κυβερνήσεις να σταματήσουν να αντιμετωπίζουν τα πραγματικά προβλήματα των πολιτών μέσα από επικοινωνιακούς τίτλους, εντυπωσιακά ποσοστά και πανηγυρικές παρουσιάσεις μέτρων.
Ο πολίτης δεν ζητά να του παρουσιάζουν μια μικρή μείωση ως μεγάλη επιτυχία. Ζητά να μπορεί να αγοράζει τα ίδια βασικά αγαθά με λιγότερα χρήματα, να γεμίζει το αυτοκίνητό του χωρίς να υπολογίζει κάθε λίτρο και να βλέπει το εισόδημά του να ανταποκρίνεται πραγματικά στο κόστος της καθημερινής ζωής.
Οι κυβερνήσεις εκλέγονται με την ψήφο των πολιτών και αναλαμβάνουν την ευθύνη να βελτιώσουν την καθημερινότητά τους, όχι απλώς να βελτιώσουν την εικόνα των κυβερνητικών μέτρων.
Η επικοινωνία μπορεί να κερδίσει μια ημέρα στα δελτία ειδήσεων.
Η πραγματική πολιτική, όμως, κρίνεται στο ταμείο του supermarket, στην αντλία του πρατηρίου και στο τέλος του μήνα.
Εκεί βρίσκεται η πραγματική αξιολόγηση κάθε κυβέρνησης.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σκεύω Πινότση
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου