Ο SCO χτίζει εναλλακτική χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική – Ρωσία και Ασία μειώνουν την εξάρτηση από το δολάριο...
Σε μια σταδιακή αναδιάταξη των διεθνών οικονομικών και χρηματοπιστωτικών σχέσεων προχωρούν οι χώρες του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), με βασικό άξονα τη μεγαλύτερη χρήση εθνικών νομισμάτων, την ανάπτυξη εναλλακτικών μηχανισμών πληρωμών και τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών θεσμών.
Η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι το δολάριο ή το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα αντικαθίστανται άμεσα. Δείχνει όμως ότι Ρωσία, Κίνα, Ινδία και άλλες χώρες της ευρύτερης ευρασιατικής περιοχής επιχειρούν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τις παραδοσιακές υποδομές του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Ο SCO προχωρά στη χρήση εθνικών νομισμάτων
Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο είναι ότι η διαδικασία δεν περιορίζεται πλέον σε πολιτικές δηλώσεις.
Στις 3 Σεπτεμβρίου 2026 συνεδρίασε η ειδική ομάδα του SCO που είναι αρμόδια για την εφαρμογή του «Road Map» σχετικά με τη σταδιακή αύξηση του ποσοστού των εθνικών νομισμάτων στους αμοιβαίους διακανονισμούς των κρατών-μελών.
Ο συγκεκριμένος οδικός χάρτης είχε εγκριθεί το 2022 και προβλέπει τη δημιουργία συνθηκών ώστε οι συναλλαγές μεταξύ των χωρών του οργανισμού να πραγματοποιούνται σε μεγαλύτερο βαθμό με εθνικά νομίσματα, αντί να εξαρτώνται από τρίτα νομίσματα.
Η Ρωσία επιδιώκει μάλιστα να επεκτείνει αυτή την πρακτική σε ολόκληρο τον SCO.
Στις 17 Σεπτεμβρίου, ο Ρώσος πρέσβης στην Κίνα Igor Morgulov δήλωσε ότι η Μόσχα ενδιαφέρεται για τη μετάβαση των διακανονισμών με όλες τις χώρες του SCO στα εθνικά νομίσματα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το 2025 το 98% του ρωσικού εμπορίου με χώρες του SCO, συνολικής αξίας άνω των 400 δισ. δολαρίων, πραγματοποιήθηκε ήδη σε εθνικά νομίσματα. Πρόκειται για ρωσικό κυβερνητικό ισχυρισμό που αφορά το συγκεκριμένο διμερές/πολυμερές εμπορικό σύνολο και όχι το σύνολο του παγκόσμιου εμπορίου της Ρωσίας.
Το επόμενο βήμα: Τράπεζα Ανάπτυξης του SCO
Ακόμη πιο σημαντική είναι η προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου χρηματοπιστωτικού θεσμού.
Στις 14 και 15 Σεπτεμβρίου 2026 πραγματοποιήθηκε στην Hangzhou της Κίνας ο πέμπτος γύρος διαβουλεύσεων για την ίδρυση της SCO Development Bank.
Στις διαβουλεύσεις συμμετείχαν εκπρόσωποι από 29 χώρες και αξιωματούχοι της γραμματείας του SCO. Στην ατζέντα βρέθηκαν οι λειτουργικές παράμετροι της υπό δημιουργία τράπεζας.
Η πολιτική απόφαση για την ίδρυσή της είχε ληφθεί στη σύνοδο κορυφής του SCO στην Tianjin τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ η διακήρυξη του Bishkek τον Σεπτέμβριο του 2026 κατέγραψε την πρόοδο των εργασιών και ζήτησε τη συνέχιση των διαβουλεύσεων.
Η τράπεζα δεν αποτελεί ακόμη πλήρως λειτουργικό αντίστοιχο θεσμών όπως η Παγκόσμια Τράπεζα ή το ΔΝΤ. Ωστόσο, η προσπάθεια δημιουργίας της δείχνει την κατεύθυνση προς την οποία κινούνται τα κράτη του SCO.
Η Ρωσία αντιμετωπίζει και το πρόβλημα των εμπορικών ανισορροπιών
Η μετάβαση στα εθνικά νομίσματα έχει όμως και σοβαρές δυσκολίες.
Ο Ρώσος βουλευτής Nikolai Arefyev έχει επισημάνει το πρόβλημα που δημιουργείται όταν η Ρωσία εισπράττει από τις εξαγωγές της μεγάλα ποσά σε ρουπίες ή γουάν, αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει εύκολα αυτά τα νομίσματα για να αγοράσει όλα τα προϊόντα και την τεχνολογία που χρειάζεται.
Το πρόβλημα είναι χαρακτηριστικό μιας οικονομίας που έχει μεγάλες εμπορικές ροές με χώρες οι οποίες δεν προσφέρουν απαραίτητα όλο το φάσμα των αγαθών που χρειάζεται ο εξαγωγέας.
Έτσι, η αποδολαριοποίηση δεν είναι μια διαδικασία χωρίς κόστος. Η χρήση εθνικών νομισμάτων μπορεί να μειώνει την έκθεση σε κυρώσεις και δυτικές χρηματοπιστωτικές υποδομές, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί ζητήματα ρευστότητας, μετατρεψιμότητας και εμπορικών ανισορροπιών.
Το ίδιο πρόβλημα έχει αναγνωριστεί και από τη ρωσική πλευρά. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Dmitry Peskov δήλωσε στις 8 Σεπτεμβρίου ότι η Ρωσία δεν επιδιώκει την «αποδολαριοποίηση» ως αυτοσκοπό και είναι ανοικτή σε διαφορετικές μεθόδους πληρωμών. Παράλληλα, ανέφερε ότι περίπου 90% των συναλλαγών της Ρωσίας με τις χώρες των BRICS πραγματοποιούνται σε εθνικά νομίσματα.
Από τον SCO στους BRICS και στα ψηφιακά νομίσματα
Η προσπάθεια δεν περιορίζεται στον SCO.
Στο πλαίσιο των BRICS εξετάζονται επίσης μηχανισμοί για την ενίσχυση των διασυνοριακών πληρωμών, ενώ η Ινδία έχει προωθήσει την ιδέα διασύνδεσης ψηφιακών νομισμάτων κεντρικών τραπεζών (CBDCs) μεταξύ των χωρών του οργανισμού.
Το σχέδιο αντιμετωπίζει τεχνικά και πολιτικά εμπόδια, καθώς η υιοθέτηση των ψηφιακών νομισμάτων παραμένει περιορισμένη και οι χώρες έχουν διαφορετικά χρηματοπιστωτικά συστήματα.
Οι υπουργοί Οικονομικών και οι κεντρικοί τραπεζίτες των BRICS έχουν επίσης ζητήσει μεταρρύθμιση των διεθνών αναπτυξιακών χρηματοπιστωτικών θεσμών, όπως το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα, με μεγαλύτερη εκπροσώπηση των αναδυόμενων οικονομιών.
Απειλείται ο ρόλος του δολαρίου;
Εδώ χρειάζεται προσοχή.
Η αυξανόμενη χρήση εθνικών νομισμάτων και η δημιουργία εναλλακτικών μηχανισμών πληρωμών αποτελούν πραγματική τάση. Δεν σημαίνει όμως ότι έχει ήδη δημιουργηθεί ένα ενιαίο σύστημα που αντικαθιστά το δολάριο ή το SWIFT.
Η διαδικασία αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια: διαφορετικές οικονομικές πολιτικές, περιορισμένη μετατρεψιμότητα ορισμένων νομισμάτων, εμπορικές ανισορροπίες, ανάγκη για επαρκή ρευστότητα και τεχνικές δυσκολίες στη διασύνδεση των συστημάτων πληρωμών.
Ακόμη και η Ρωσία, που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας, δηλώνει ότι δεν αντιμετωπίζει την «αποδολαριοποίηση» ως αυτοσκοπό.
Επομένως, το πιο ακριβές συμπέρασμα δεν είναι ότι το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα «καταρρέει».
Είναι ότι διαμορφώνεται σταδιακά ένα πιο πολυπολικό περιβάλλον, στο οποίο ορισμένες μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες προσπαθούν να έχουν περισσότερες επιλογές στις διεθνείς πληρωμές και στη χρηματοδότηση.
Μια νέα χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική σε εξέλιξη
Ο SCO βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας, καθώς συνδυάζει τρεις παράλληλες κατευθύνσεις: αύξηση των συναλλαγών σε εθνικά νομίσματα, δημιουργία δικής του αναπτυξιακής τράπεζας και αναζήτηση νέων μηχανισμών διασυνοριακών πληρωμών.
Το αν αυτές οι πρωτοβουλίες θα οδηγήσουν σε πραγματική μετατόπιση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού κέντρου βάρους είναι ακόμη ανοιχτό.
Αυτό που είναι ήδη εμφανές, όμως, είναι ότι οι χώρες του SCO δεν περιορίζονται πλέον στη συζήτηση για τη μείωση της εξάρτησης από το δολάριο. Δημιουργούν σταδιακά θεσμούς και μηχανισμούς που μπορούν να τους προσφέρουν περισσότερες εναλλακτικές επιλογές.
Μείνετε μπροστά στις εξελίξεις — κάντε Like στο Facebook
Από το newsroom
Γράφει H Σοφία Παπανδρέου
-Posted by Anexartitos.Ta.Neα
Αν θέλετε να μαθαίνετε παράλληλα όσα σημαντικά διαδραματίζονται στα ελληνικά και ξένα media κάντε like στην σελίδα στο Facebook πατώντας εδώ.click here
Δημοσίευση σχολίου
.Τα σχόλια υπάρχουν για να συνεισφέρουν οι αναγνώστες στο διάλογο.
. Ο καθένας έχει δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του.
. Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές.
. Συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια και greeklish αφαιρούνται όπου εντοπίζονται.
. Η ευθύνη των σχολίων (αστική και ποινική) βαρύνει τους σχολιαστές και μόνον αυτούς.
. Η ταυτότητα των σχολιαστών είναι γνωστή μόνο στην Google.
. Όποιος θίγεται μπορεί να επικοινωνεί στο email μας.
. Περισσότερα στους όρους χρήσης.. Ευχαριστούμε για την κατανόησή σας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου